Aesthetics of Sustainable architecture
Door: David Struik
Waar duurzaamheid tien jaar geleden nog in de kinderschoenen stond en voorbehouden was aan fanatici en techneuten, is het inmiddels een grillige pioniersfase ontgroeid. Duurzaamheid lijkt meer en meer een volwassen onderdeel te worden van de ontwerppraktijk. Het lijkt niet langer nodig te overtuigen dát duurzame oplossingen nodig zijn. De vraag is hóe dat gebeurt en welke impact dat heeft op hoe onze gebouwen eruit gaan zien. In welke mate is duurzaamheid zichtbaar in architectuur? Ziet duurzame architectuur er wezenlijk anders uit? Of zijn het toch uiteindelijk andere factoren die bepalen hoe een gebouw eruit ziet, zoals het gewenste imago of architectonische overwegingen?
Dat zijn precies de vragen waar Aesthetics of Sustainable Architecture op inspeelt. In een bonte waaier van artikelen wordt besproken hoe duurzaamheid zichtbaar is in de architectuur. Er is niet gekozen voor een dominante verhaallijn, maar voor een verzameling artikelen die elk op een eigen manier bijdragen aan het boek. Bijdragen van bekende namen als Kengo Kuma of Kenneth Frampton worden afgewisseld door artikelen over ontwerp en gebruik, restauratie en nieuwe technologieën door architecten die intensief bij het onderwerp betrokken zijn. Thema’s zoals energie, materiaalgebruik, water en de inzet van technologie worden veelvuldig behandeld. Maar ook de rol van de natuur, traditionele architectuur of de esthetiek van het alledaagse komen aan bod.
De verzameling artikelen blijkt toegankelijker dan de titel of de cover van het boek doen vermoeden. Die roepen aanvankelijk vooral vragen op. Het begrip duurzaamheid heeft zoveel verschillende gezichten, dat de vraag hoe duurzame architectuur er uit ziet, gedoemd lijkt onbeantwoord te blijven. Het idee om de publicatie op de zichtbare kant van duurzaamheid te richten, gaat terug op het werk van de 18e eeuwse filosoof Alexander Gottlieb Baumgarten, die esthetiek omschrijft als kennis die ontstaat door waarneming. Hij stelt dat datgene wat we waarnemen aan de buitenkant van een object, een manifestatie is van de onzichtbare kwaliteiten binnenin een object. Deze theorie is in de loop der tijd verder ontwikkeld tot het idee dat esthetiek een uitdrukking in gebouwde vorm is, van de manier waarop iets geproduceerd is, met een bepaald doel en in een bepaalde context. In de architectuur is deze gedachtegang terug te vinden in het vroege functionalisme, het form follows function waarbij de gebouwde vorm uitdrukking is van een interne logica, van een doel en een context. Analoog hieraan brengen duurzame gebouwen ook een duurzaamheidsesthetiek voort, zo is de gedachtegang. Lees verder >>
Voor een pdf van de volledige publicatie: Aesthetics of Sustainable architecture
Voor het downloaden van bovenstaande publicatie dient u het eerst op te slaan.