Gebiedsontwikkeling.nu

Duurzame gebiedsontwikkeling: doe de tienkamp!

Handreikingen voor praktijk en agendering

Door: Praktijkleerstoel Gebiedsontwikkeling TU Delft ism H2Ruimte

In dit eerste hoofdstuk wordt het begrip duurzame gebiedsontwikkeling – dat al net zo’n containerbegrip is geworden als duurzaamheid zelf – nader ingekaderd. Oftewel: waar gaat het over? Lange tijd is duurzaamheid vooral aangevlogen vanuit een technische invalshoek, met veel nadruk op zaken als materialen, energieconcepten en technische innovaties. Hoe belangrijk ook, in deze handreiking wordt duurzaamheid 180 graden anders benaderd: vanuit het verstandig handelen van alle betrokkenen bij gebiedsontwikkeling. Dat verstandig handelen biedt namelijk de beste basis voor de ontwikkeling van een gebied met onderscheidende kwaliteit. Voor we daar verder op ingaan daarom eerst een beknopte verkenning van onze invalshoek.

Duurzaamheid is geen specialisatie
Steeds vaker steekt de vraag de kop op hoe gebiedsontwikkelingen duurzaam zijn in te vullen. In de praktijk van gebiedsontwikkeling worden hierop meerdere antwoorden gegeven. Opvallend vaak wordt het antwoord gezocht in specialisatie. Er zijn talloze voorbeelden van plannen die willen excelleren op één milieuthema. De lat wordt hoog gelegd, want er moet gescoord worden in de ‘buitencategorie’. De meest energiezuinige woonwijk van Nederland is dan vaak nog niet goed genoeg: de wijk moet al gauw energie leveren! En het bedrijventerrein moet het groenste ter wereld worden! De goede bedoelingen ten spijt wordt de lat niet zelden te hoog gelegd. Plannen blijken slechts papieren tijgers, omdat er een onoverbrugbare kloof gaapt tussen droom en werkelijkheid. Het komt ook voor dat projecten wel worden uitgevoerd, maar waarbij de excellente score op één milieuthema ten koste gaat van andere aspecten. Zo is er vaak sprake van hoge kosten, waar onvoldoende opbrengsten tegenover staan. Subsidies moeten vervolgens die kloof dichten. De planet is dan de winnaar ten koste van de profit. Om over de people nog maar te zwijgen.

Duurzaamheid is als de tienkamp
Tegenover het willen scoren op één discipline plaatsen wij de metafoor van de tienkamp. Om de tienkamp te kunnen winnen moet je goed zijn op alle onderdelen. ‘De heroïek van de tienkamp gaat boven elk specialisme. Besteed je te veel aandacht aan het ene onderdeel, dan gaat dat ten koste van iets anders.’1 Bij duurzame gebiedsontwikkeling is het niet anders: de kunst is goed te scoren op planet, people én profit. Een kunst die begint met het benoemen van het brede repertoire waarop duurzaamheid betrekking heeft. Naast energie gaat het dan in het ruimtelijk domein bijvoorbeeld om water en klimaatadaptatie, cultuurhistorie, transformatie van bestaande bebouwing, natuur, landschap en mobiliteit (zie kader). Vervolgens is het zaak prioriteiten te kiezen die logisch passen bij het gebied en de opgave. Excelleer daarin en doe de tienkamp! En dan mag er ook een minder onderdeel met een ‘vijfje’ tussen zitten. Juist het op álle fronten een tien willen halen, legt een solide basis voor frustraties achteraf. Lees verder >>

Voor een pdf van de volledige publicatie: Duurzame gebiedsontwikkeling doe de tienkamp

Voor het downloaden van bovenstaande publicatie dient u het eerst op te slaan.

Zie ook:
- Vitale Stad (mei 2011) Energieneutraal is niet goed genoeg
- Recensie: Eric Zinger, mede-auteur Nationaal Pakket Duurzame Stedebouw 1999: Compact en actueel dankzij stevige economische insteek