Rinske Brand Column Cover door Esther Dijkstra (bron: Illustratie Esther Dijkstra, bewerkte foto Flore Zoe)

24 euro rendement voor elke euro in cultuur, maar dat is niet het belangrijkste

19 augustus 2025

3 minuten

Opinie Columnist Rinske Brand ziet een onbedaarlijke drang om de return on investment van maatschappelijke functies in gebiedsontwikkeling te meten, liefst in harde euro’s. Maar dat is niet de heilige graal, stelt ze. Opbrengsten zijn er volgens haar namelijk altijd, het ligt er alleen aan wat je meet.

Wat levert een maatschappelijke functie nou écht op? Die vraag blijft maar rondzingen in ons vak. Merkwaardig eigenlijk, want ik heb nog nooit iemand uit de vastgoedwereld horen vragen naar de return on investment (ROI) van wéér een koffiezaak, hotel, winkelketen of zelfs een extra pinautomaat. Maar zodra het gaat over een culturele voorziening, een buurthuis, een broedplaats of trapveldje moet de waarde plots wél worden aangetoond. Liefst in harde cijfers. Aantal bezoekers. Aantal euro’s. Omzet per dag.

De zeldzame onderzoeken die proberen de waarde van cultuur, sport of groen te kapitaliseren, worden dan ook gretig omarmd. Zoals het onderzoek van Rebel Group van een paar jaar geleden: elke euro die in een creatieve broedplaats wordt geïnvesteerd, levert over vijftien jaar gemiddeld 24 euro op. Grotendeels indirect, maar toch. Want in een systeem waarin euro’s zwaarder wegen dan betekenissen, telt vooral wat je wél kunt berekenen.

Dus, voor wie nog twijfelt: cultuur, sport en groen leveren méér op dan je denkt

Wie goed kijkt, ziet echter dat dit soort plekken sowieso een tastbare meerwaarde opleveren, zonder dat daar onderzoeken of ingewikkelde berekeningen voor nodig zijn. Afgelopen maand stond Marian Duff, oprichter van het Open Space Contemporary Art Museum (OSCAM), met een interview in Trouw. Marian is zonder twijfel een van de smaakmakers en vernieuwers binnen de Nederlandse museale sector. Haar museum is gevestigd in de Amsterdamse Poort in Amsterdam Zuidoost. In dit gebied, dat jarenlang bekendstond als een war “vergeten” winkelcentrum, waait nu een frisse en positieve wind.

Samen met initiatieven als Foundation Hip Hop Centre en The Black Archives geeft OSCAM de Amsterdamse Poort nieuw elan. Dat levert – naast deze landelijke media-aandacht – nog veel meer op: nieuwe doelgroepen, werkgelegenheid en talentontwikkeling. De avondprogrammering vergroot het gevoel van veiligheid in het gebied en steeds meer potentiële huurders, ook de grote retailers, tonen weer interesse. Maar bovenal vertellen deze partijen een krachtig en veelbelovend verhaal over wat Amsterdam Zuidoost al ís én kan worden. Ze zijn een vliegwiel voor trots, zichtbaarheid en vernieuwing. En dat verhaal werkt dus ook door in meer huurders, minder leegstand en een hogere vastgoedwaarde. Voor wie toch graag vooral in euro’s rekent.

En dit is nog maar één voorbeeld. Er zijn er talloze. Want een museum, podium, atelier, buurthuis of sportplek geeft een gebied betekenis, waarde en relevantie voor iedereen die er woont, werkt, leeft, denkt, droomt of rondhangt. Het hangt er alleen vanaf hoe je die waarde wilt meten. Dus, voor wie nog twijfelt: cultuur, sport en groen leveren méér op dan je denkt. De vraag is niet óf je daarin moet investeren, maar wanneer je begint.


Cover: ‘Rinske Brand Column Cover’ door Esther Dijkstra (bron: Illustratie Esther Dijkstra, bewerkte foto Flore Zoe)


Rinske Brand

Door Rinske Brand

Rinske Brand houdt zich bezig met de menselijke kant van gebiedsontwikkeling, is expert cultuurgedreven gebiedsontwikkeling en oprichter van BRAND The Urban Agency


Meest recent

Section habitat door STAR strategies + architecture (project: START-Ivry) (bron: STAR strategies + architecture (project: START-Ivry))

De woningcrisis is ook een ontwerpcrisis: hoe betere plattegronden het woningtekort verkleinen

De wooncrisis is óók een ontwerpcrisis, zo betoogt architect Beatriz Ramo. Haar stelling: zolang woningen worden ontworpen als gestandaardiseerde marktproducten blijven we achter de feiten aan bouwen. Zinvoller is het om te beginnen bij de woningplat

Analyse

10 april 2026

Weekoverzicht donderdag 9 april 2026 door Gebiedsontwikkeling.nu (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Dit was de week van het uitgaan van eigen kracht

Deze week ging het over eigenheid op Gebiedsontwikkeling.nu. Over hoe gemeenten bij de coalitieonderhandelingen kunnen vormgeven aan een sterk eigen lokaal ‘narratief’. Maar ook over kerkgebouwen en volksbuurten met een eigen karakter.

Weekoverzicht

9 april 2026

Kerk de Oldehove in Leeuwarden door Harry Wedzinga (bron: Shutterstock)

Coalitieonderhandelaars: neem regie op de ruimte, lokaal en regionaal

In de gemeenten wordt volop onderhandeld over nieuwe coalities. Vanuit ‘Wij Maken Nederland’ doen Cees-Jan Pen en de zijnen deze suggestie aan de hand: omarm lokale initiatieven en schrijf op basis daarvan een sterk en gebiedseigen narratief.

Opinie

9 april 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op