Thumb_herverkaveling en grond_0_1000px

Balans van de Leefomgeving 2014: Nú extra stappen nodig voor schone, gezonde en veilige leefomgeving in de toekomst

22 september 2014

3 minuten

Opinie
Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) heeft op 10 september jl. de publicatie “Balans van de Leefomgeving” aan minister Schultz van Haegen gepresenteerd. Het motto van de Balans is: De toekomst is nú!

Daarmee geeft het PBL aan dat er nú extra stappen moeten worden gezet om de langetermijnopgaven het hoofd te bieden. Nederland is nog onvoldoende voorbereid op ingrijpende veranderingen – in demografie, klimaat, biodiversiteit en de beschikbaarheid van grondstoffen – die zich in de komende decennia kunnen openbaren.

De Balans van de Leefomgeving

Het PBL evalueert in de Balans van de Leefomgeving het rijksbeleid voor milieu, natuur en ruimte. De Balans geeft parlement, kabinet en de samenleving een feitelijk onderbouwd inzicht in de huidige kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Het is de tweejaarlijkse peilstok van het PBL, die aangeeft in hoeverre de door de overheid ten doel gestelde leefomgevingskwaliteit tijdig wordt bereikt.

De fysieke leefomgeving in Nederland is redelijk op orde…

Nederland heeft zijn eigen leefomgeving redelijk goed op orde. Lucht, water en bodem zijn redelijk schoon, zeker vergeleken met 25 jaar geleden, toen het eerste Nationaal Milieubeleidsplan (NMP) verscheen en het milieubeleid in volle omvang werd ingezet. De huisvesting van Nederlandse burgers is naar internationale maatstaven van hoge kwaliteit. De reistijdverliezen op het wegennet zijn de laatste vijf jaar met 40 procent gedaald, ondanks een toename van het wegverkeer. De tekortkomingen aan het dijkenstelsel zijn onderkend en worden aangepakt. Het aantal bedreigde planten- en diersoorten in Nederland neemt niet langer toe en voorzichtig treedt zelfs enig herstel op. Het gebruik van antibiotica in de veehouderij is de afgelopen vijf jaar meer dan gehalveerd. Hiermee is het beleidsdoel van 2013 ruim gehaald.

…maar veel doelen worden nog niet gehaald

Als de feitelijke ontwikkelingen worden vergeleken met de doelen die diverse kabinetten hebben vastgesteld, dan ontstaat een minder rooskleurig beeld (zie de ‘verkeerslichtentabel’). Veel doelen – onder andere diverse internationaal aangegane verplichtingen ten aanzien van lucht, water en natuur – kunnen alleen worden bereikt door het huidige en voorgenomen beleid te intensiveren (code oranje). Voor een aantal beleidsdoelen, zoals voor voedselverspilling en de milieudruk op natuur, is volgens het PBL zelfs een fundamentele beleidsherziening nodig (code rood).

Voorzichtig met bouwen

Interessant is de conclusie van de Balans over de woningmarkt. Het PBL constateert dat het aantal jonge gezinnen op de lange termijn afneemt en dat er veel koopwoningen van ouderen beschikbaar komen. Provincies en vooral gemeenten zullen hier in regionaal verband rekening mee moeten houden. Tijdig anticiperen kan problemen die zich nu voordoen in de krimpregio’s mogelijk voorkomen. Denk hierbij aan leegstand en sterke waardedalingen van woningen. Aanpassen van de bestaande woningvoorraad aan de actuele wensen wordt belangrijker dan nieuwbouw. Ook het herbestemmen van bestaande (leegstaande) kantoren, winkels en ander vastgoed kan een alternatief zijn voor nieuwbouw van woningen.

Alarmerend in dat verband is dat uit een (eveneens recente) analyse van het PBL blijkt dat in maar liefst 72% van de bestemmingsplannen de ladder voor duurzame verstedelijking niet wordt toegepast, terwijl dat sinds 2012 wettelijk is verplicht. Zoals wij eerder hebben beschreven, kan dat tot juridische problemen leiden.

Bron: De Balans van de Leefomgeving 2014 is te downloaden op http://themasites.pbl.nl/balansvandeleefomgeving/2014/

Zie ook:


aart jan

Door Aart Jan van der Ven

Advocaat ruimtelijke bestuursrecht bij Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn


Meest recent

Benchakitti Forest Park, Bangkok door gothiclolita (Shutterstock)

“Verdichting kan zelfs leiden tot kwalitatief hoogwaardigere openbare ruimte”

Gebiedsontwikkelaars moeten zich niet blindstaren op vierkante meters, maar uitgaan van publieke waarden die ze willen realiseren en welk programma daarbij past. Dat is het advies van Ellen van Bueren, hoogleraar aan de TU Delft.

Persoonlijk

16 augustus 2022

Haan & Laan door Esther Dijkstra (estherdijkstra.com)

Westergouwe in Gouda: wat vinden Haan & Laan er eigenlijk van?

Haan en Laan recenseren gebiedsontwikkelingen in Nederland. In deze editie schrijven zij over hun bezoek aan Westergouwe in Gouda en geven hun oordeel over deze nieuwbouwwijk in de laagste polder van ons land.

Casus

16 augustus 2022

Bryant Park in New York door Leonid Andronov (Shutterstock)

De maakbaarheid van een prettige leefomgeving

Integraal gebiedsbeheer kan helpen om de leefomgeving in bestaande en nieuwe buurten en wijken te verbeteren. Maar wat is het precies? Het Urban Land Institute maakt een ronde langs de experts en zoekt uit wat de kansen en bedreigingen zijn.

Analyse

15 augustus 2022