Luchtfoto centrum Groningen door Nina Alizada (bron: shutterstock.com)

Binnenstedelijk ontwikkelen moet op alle fronten anders

29 december 2011

2 minuten

Nieuws Binnenstedelijke (her)ontwikkeling moet vraaggerichter, goedkoper, flexibeler en sneller, anders loopt de stedelijke vernieuwing compleet vast. Ook ambities vergen aanpassing. Dit artikel laat de urgentie van het probleem zien, maar schetst vooral hoe het anders moet en kan, met een focus op actuele discussiepunten.

Inleiding

Het kon het afgelopen decennium niet op. Geholpen door de hoogconjunctuur werden de ambities voor binnenstedelijke ontwikkelprogramma’s tot grote hoogte opgevoerd. Bestuurders, beleidsmakers en ontwerpers vonden elkaar in een gezamenlijke drive om een zo groot mogelijk deel van de bouwproductie in bestaand stedelijk areaal te realiseren. In een tijd van een aanbiedersmarkt voor woningen, winkels en kantoren en ondersteund met stevige subsidies lukte het redelijk om dat pleidooi in daden om te zetten. In de nieuwe realiteit waarin we sinds september 2008 zijn beland, moet lean and mean echter als het nieuwe adagium gelden. Uit de studie Succesvol binnenstedelijk bouwen van het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB, 2011) blijkt dat het tekort op de grondexploitatie van een binnenstedelijke woning op brownfields snel oploopt naar € 40.000,-. Voor dat tekort ontbreekt zeker nu de dekking.
We houden (binnenstedelijke) ontwikkelingen alleen nog maar aan de praat door een veel sterkere focus op efficiëntie, met een precies beeld op het netvlies van wat eindgebruikers prefereren. Goedkoper en vraaggerichter vormen de drijfveren voor essentiële innovaties in het hele plannings-, ontwikkel- en bouwproces. We zoeken daarin naar een nieuwe synthese van de gebruikswaarde, de belevingswaarde en de toekomstwaarde van investeringsprojecten. Dit artikel schetst de lijnen waarlangs de noodzakelijke procesvernieuwing gestalte kan krijgen. In elke fase van het ontwikkelproces zijn concrete aanknopingspunten te vinden. Ze worden op een rij gezet waarbij de realisatie van woningprogramma’s op binnenstedelijke locaties centraal staat. Het accent ligt op de proceskant, maar die kan men uiteraard niet los beschouwen van planinhoudelijke veranderingen. De vaak torenhoge ambities vragen om bijstelling. Juist in de verbinding van inhoud en proces zit de winst.


Cover: ‘Luchtfoto centrum Groningen’ door Nina Alizada (bron: shutterstock.com)


Friso de Zeeuw door - (bron: gebiedsontwikkeling.nu)

Door Friso de Zeeuw

Adviseur gebiedsontwikkeling en emeritus hoogleraar gebiedsontwikkeling TU Delft


Meest recent

Samenwerkende bewoners in de moestuin door Rawpixel.com (bron: Shutterstock)

Studenten, bewoners en gemeenten maken samen maatschappelijke impact in wijken

Publieke gebouwen waar weinig mee gebeurt krijgen regelmatig een tweede leven als buurthuis, taalcafé of werkplaats. Ze zijn echter vaak eigendom van de gemeente of een andere organisatie. Studenten kunnen dan een brug slaan tussen praktijk en beleid

Onderzoek

6 november 2026

Weekoverzicht donderdag 5 november door SKG (bron: SKG)

Dit was de week van de ondergrond

Deze week ging het om de ondergrond van het land: water en bodem (en hoe zij sturend kunnen zijn), de plekken voor de energietransitie en de waterveiligheid. Oftewel: de grote dragende systemen, waar ook opdrachtgevers aan kunnen bijdragen.

Weekoverzicht

5 november 2026

Droge rivierbedding met skyline van Düsseldorf door Thomas Bethge (bron: Shutterstock)

Tussen vrees en hoop, dit zijn de lessen van de Gouden Piramide 2026

Voor een leefbare wereld zijn fundamenteel andere werkwijzen noodzakelijk, vindt voormalig Rijksbouwmeester Francesco Veenstra. De genomineerden van de laatste editie van de rijksprijs Gouden Piramide bieden daar zicht op, zo betoogt hij.

Opinie

5 november 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op