Smart city

Digitalisering rukt op, ook in gebiedsontwikkeling

24 november 2017

3 minuten

Opinie
Hoe gaat digitalisering de (sturings-)processen van gebiedsontwikkeling veranderen? Nu al merkbaar zijn de consequenties voor het marktonderzoek, focus op doelgroepen en locatieonderzoek, met de inzet van geaggregeerde big data. Dat leidt tot preciezere input voor programma, concept en ontwerp. ‘Smart city’-data leveren inbreng voor het publieke programma van eisen en brengen nauwkeurig verkeerstromen en milieukwaliteiten in beeld.

Het maken van het concept, het ontwerp en de engineering staat al langer onder invloed van digitalisering en technologische innovaties. BIM en GIS zijn nog maar het begin. Zo zal men de omzetting van programma naar stedenbouwkundig ontwerp en inpassing in de omgeving in 3D steeds makkelijker, gedetailleerder en sneller zichtbaar kunnen maken. Inclusief - bij voorbeeld - de financiële en de omgevingsrechtelijke consequenties. Niets staat de productie van alle denkbare varianten in de weg: nuttig voor de kwalitatieve optimalisatie, de participatie, de politieke besluitvorming en commerciële afwegingen. Waar een adviesbureau daarvoor nu nog vier weken nodig heeft, zal dat in de naaste toekomst in vier minuten gaan.

Aan de gebiedsontwikkeling verbonden digitale platforms bestaan nu al voor marketing en verkoop, voor community-vorming, het betrekken van omwonenden en andere belanghebbenden bij de planvorming. Dat gaat zich nog verder uitbreiden en verdiepen. In de ‘cockpit’ van de gebiedsontwikkeling zullen de verschillende digitale informatie-deelsystemen samenkomen. Op een ‘mengpaneel’ kan de gebiedsregisseur schakelen tussen de verschillende pijlers van de gebiedsontwikkeling. Met deze instrumenten kan hij of zij - in samenwerking - nieuwe, onvermoede combinaties en oplossingen voor complexe puzzels creëren en die transparant maken voor alle stakeholders. Om dit in goede banen te leiden zal een ‘digitale omgevingsmanager’ nodig zijn.

De voordelen van deze ingrijpende digitalisering lijken evident, zoals versnelling, kwaliteitsverbetering en kostenreductie van de planvorming, beter voldoen aan de wensen van eindgebruikers en democratisering van de besluitvorming. Daar staan risico’s tegenover. De besluitvorming kan technocratiseren, planvarianten worden omvangrijke digitale dossiers en we krijgen MKBA’s met  imposante doorrekeningen van alle aspecten. Uit de overload van informatie kan een normaal mens geen wijs worden.Brondata, bijvoorbeeld ten aanzien van milieukwaliteiten of de ondergrond, blijken dan bijvoorbeeld niet te kloppen. De verschillende digitale systemen blijken niet met elkaar te kunnen communiceren. De afhankelijkheid van enkele systeemleveranciers en externe adviseurs leidt tot extreem hoge kosten.

Op een aantal essentiële kruispunten in het gebiedsontwikkelingsproces kan digitalisering op grenzen stuiten. Ik heb het dan over: het overbruggen van belangentegenstellingen, politieke afwegingen en commerciële beslissingen. Sfeer proeven in het gebied door een middagje rondlopen kan meer opleveren dan twee dagen big data analyseren achter het computerscherm. De essentie van gebiedsontwikkeling blijft dus - gelukkig - ‘mensenwerk’.


Deze column verscheen eerder in het ROm magazine november 2017. Onder deze titel 'Het zit anders!' schrijft Friso de Zeeuw dit jaar voor ROm een maandelijkse column waarin hij het vakdebat op het gebied van de fysieke leefomgeving volgt, fileert en van kanttekeningen voorziet.


Friso de Zeeuw door - (gebiedsontwikkeling.nu)

Door Friso de Zeeuw

Adviseur gebiedsontwikkeling en emeritus hoogleraar gebiedsontwikkeling TU Delft


Meest recent

Benchakitti Forest Park, Bangkok door gothiclolita (Shutterstock)

“Verdichting kan zelfs leiden tot kwalitatief hoogwaardigere openbare ruimte”

Gebiedsontwikkelaars moeten zich niet blindstaren op vierkante meters, maar uitgaan van publieke waarden die ze willen realiseren en welk programma daarbij past. Dat is het advies van Ellen van Bueren, hoogleraar aan de TU Delft.

Persoonlijk

16 augustus 2022

Haan & Laan door Esther Dijkstra (estherdijkstra.com)

Westergouwe in Gouda: wat vinden Haan & Laan er eigenlijk van?

Haan en Laan recenseren gebiedsontwikkelingen in Nederland. In deze editie schrijven zij over hun bezoek aan Westergouwe in Gouda en geven hun oordeel over deze nieuwbouwwijk in de laagste polder van ons land.

Casus

16 augustus 2022

Bryant Park in New York door Leonid Andronov (Shutterstock)

De maakbaarheid van een prettige leefomgeving

Integraal gebiedsbeheer kan helpen om de leefomgeving in bestaande en nieuwe buurten en wijken te verbeteren. Maar wat is het precies? Het Urban Land Institute maakt een ronde langs de experts en zoekt uit wat de kansen en bedreigingen zijn.

Analyse

15 augustus 2022