2014.05.27_Duurzaam ontwikkelen_1_660

Duurzaam Ontwikkelen: (n)iets nieuws onder de zon?!

26 mei 2014

3 minuten

Opinie Zondag 25 mei 2014 was het precies 25 jaar geleden dat het eerste Nationaal Milieubeleidsplan (NMP) verscheen. Dit plan is een historische mijlpaal voor het moderne milieu- en duurzaamheidsbeleid, zoals we dat vandaag de dag nog altijd kennen. Het NMP was als strategisch beleidsplan uniek, omdat het zich richtte zich op de lange termijn: van 1990 tot 2010. Wereldwijd was dat nog nooit vertoond. Bovendien was het voor het eerst dat het begrip ‘duurzaam ontwikkelen’ nader werd uitgewerkt en concreet gemaakt. Een begrip dat kort daarvoor (1987) was geïntroduceerd door de Commissie Brundtland in het VN-rapport Our Common Future en overal ter wereld de gemoederen bezig hield, zowel politiek als maatschappelijk.

Heel gewoon

Vandaag de dag is het met duurzaamheid in wezen niet anders. Maar wat velen zich waarschijnlijk nauwelijks realiseren, is dat begrippen als klimaatverandering, technosfeer en biosfeer, circulaire economie en zelfs het logo van Cradle to Cradle al in dat eerste NMP zijn terug te vinden. En dat veel van wat we vandaag de dag nieuw en/of vernieuwend vinden 25 jaar geleden eigenlijk al heel gewoon was.
Je kunt dus zeggen dat het milieu- en duurzaamheidsbeleid van toen vandaag de dag wordt recycled. Hoewel … in die tijd was er vooral ook aandacht voor milieuverontreiniging. Denk aan vervuilde bodem, water en lucht. Vandaag de dag gaat het vooral om hergebruik van materialen vanwege de schaarste (en betaalbaarheid!) van grondstoffen. Maar wat bleef is bijvoorbeeld klimaatverandering en de gezondheid van mensen.

Verbonden

Vraag is echter of energie en grondstoffen het nou is waar het werkelijk om gaat bij duurzaam (her)ontwikkelen in de gebouwde omgeving? Mijns inziens is de stelling verdedigbaar dat van duurzaamheid geen is sprake omdat bijvoorbeeld een bepaalde energie- of milieuprestatie is behaald. En een (her)ontwikkeling is ook niet geslaagd omdat een bepaald duurzaamheidscertificaat is afgegeven. Wat immers vandaag groen is, blijkt morgen al weer gauw vergeeld.
Ongeacht of het nieuwbouw dan wel renovatie betreft: een (her)ontwikkeling is pas geslaagd wanneer mensen in gebouwen en gebieden willen wonen, werken en recreëren en zich er mee verbonden voelen. Pas dan zijn eigenaars en gebruikers bereid om gebouwen en gebieden aan te passen aan veranderende behoeften en is er daadwerkelijk sprake van duurzame toekomstwaarde. Het is om die reden dat bijvoorbeeld de Amsterdamse grachtengordel wél en de Bijlmermeer níet is blijven bestaan.

Duurzaam Ontwikkelen: (n)iets nieuws onder de zon?! - Afbeelding 1

Het ecologisch en economisch systeem volgens het NMP (1989) en stofstromen met kranen

‘Duurzaam Ontwikkelen: (n)iets nieuws onder de zon?! - Afbeelding 1’


Veranderen

Tijdens het onderdeel ‘duurzaam ontwikkelen’ van het Executive Program Veranderen van NRP Academie en de NEPROM Masterclass Duurzaam Ontwikkelen later dit jaar zijn het dit soort gedachten en vragen die de revue passeren waarmee geprobeerd wordt mensen aan het denken te zetten en de deelnemers een spiegel voor te houden. Vraag is vervolgens wat dat betekent voor hen persoonlijk, hun project en/of hun organisatie? Ook daarbij geldt dat het niet de overtuiging of prestatie is die telt, maar het vermogen om je aan te passen aan veranderende behoeften. En laat dat nou precies de oorspronkelijke definitie zijn van wat duurzaam ontwikkelen is.

Coverfoto: “Hoofdrolspelers Ed Nijpels en Ruud Lubbers blikken op initiatief van Royal Haskoning DHV terug op 25 jaar NMP. Foto RHDHV”


Cover: ‘2014.05.27_Duurzaam ontwikkelen_1_660’


Portret - Bas van de Griendt

Door Bas van de Griendt

Manager MVO en Duurzaam Ontwikkelen bij Bouwfonds Property Development


Meest recent

Annius Hoornstra Column Cover door Esther Dijkstra (bron: Illustratie Esther Dijkstra, bewerkte foto Patrick van den Hurk)

Volhardend of adaptief

Een toepasselijk thema voor een column op de dag van de presentatie van de Nota Ruimte: water en bodem. Annius Hoornstra geeft zijn visie op een recente CRA-studie, die de relatie opzoekt met de ontwikkeling van woningbouw.

Opinie

16 november 2026

Landmark luchtbruggen door Maarten Zeehandelaar (bron: Shutterstock)

De nieuwe Nota Ruimte kiest te weinig om als vliegwiel te kunnen dienen

De Nota Ruimte markeert de terugkeer van het Rijk in de ruimtelijke ordening. Onze ‘nationale omgevingsvisie’ toont vooral hoe verknoopt tal van ambities zijn. Voor de zo gewenste regie van het Rijk moet er nog wel wat gebeuren.

Uitgelicht
Analyse

16 november 2026

2010_Begijnhof_van_Breda door Ciao Anita (bron: Flickr)

Gedeeld wonen: voortbouwen op eeuwenoude traditie vergt nieuwe aanpak

Groepen bewoners die samenleven in een gedeeld project, het is een woonvorm die Nederland langer kent. Hoe bruikbaar is het in de huidige woonpraktijk? Het College van Rijksbouwmeester en Rijksadviseurs (CRA) liet dat in kaart brengen.

Onderzoek

13 november 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op