Thumb_ontwerp en proces_0_1000px

Gebruikers beleven openbare ruimte anders dan professionals beogen

16 april 2012

2 minuten

Onderzoek Professionals hebben vaak een ander beeld van wat belangrijk is voor openbare plekken zoals pleinen en winkelstraten dan gebruikers. Dit is één van de conclusies uit het onderzoek ‘Openbare ruimte als professionele opgave en alledaagse omgeving’, voortkomend uit een consortium van Nicis Institute in samenwerking met verschillende universiteiten en gemeenten. Op 6 plaatsen in Amsterdam, Rotterdam en Utrecht is gekeken naar gebruik en beleving van pleinen en straten met een belangrijke wijk- of straatfunctie.

Meer bescheiden opstelling van professionals over openbare ruimte is op zijn plaats

De onderzoekers observeerden de openbare ruimte en interviewden professionals en gebruikers van de openbare ruimte. Professionals zijn ontwikkelaars, ontwerpers, bouwers en financiers. Zij hechten vooral belang aan levendigheid en zien de openbare ruimte als ontmoetingsplaats. Dit is vaak te ambitieus. Gebruikers zijn vaak maar kortstondig op een plek. De ontmoetingen zijn vluchtig en worden niet altijd als positief ervaren.

Fysieke kenmerken openbare ruimte hebben beperkte invloed op gebruik

Professionals moeten oppassen voor ruimtelijk determinisme. De fysieke kenmerken van een openbare ruimte zijn niet bepalend voor het uiteindelijke gebruik ervan. Juist de sociale sfeer speelt een grote rol. Voor gebruikers is het vooral belangrijk of er überhaupt mensen in de openbare ruimte zijn en hoe de mensen die ruimte vervolgens gebruiken. Onder professionals is er een continue tendens voor het hervormen van de openbare ruimte. Er moet onderscheid zijn in zinvol preventief optreden en het afzien van te veel professionele bemoeizucht.

Gebruikers hechten belang aan activiteiten in openbare ruimte

De wensen en ervaringen van gebruikers zijn erg uiteenlopend. Het is dan ook lastig om een openbare ruimte te ontwerpen naar ieders wensen. Waar de ene gebruiker veel mensen op een plek veilig vindt, kan een ander dit juist als onveilig ervaren. Wel blijkt dat de programmering van activiteiten belangrijk wordt gevonden door gebruikers. Dit varieert van een braderie tot de mogelijkheid van het lenen van speelgoed. Vooral de hierdoor ontstane levendigheid stemt tevreden.

Meer informatie

Het rapport ‘Openbare ruimte als professionele opgave en alledaagse omgeving’ is het resultaat van een onderzoek dat wordt uitgevoerd in het onderzoeksprogramma ‘Kennis voor krachtige Steden’ van Nicis Institute. Dit onderzoek is onder leiding van prof. dr. Jack Burgers van de Erasmus Universiteit Rotterdam in samenwerking met de Universiteit van Amsterdam, Onderzoeksinstituut OTB/TU Delft, de Humboldt Universität Berlijn en de gemeenten Amsterdam, Rotterdam en Utrecht.


Cover: ‘Thumb_ontwerp en proces_0_1000px’



Meest recent

Markermeer, Nederland door Peter van Haastrecht (bron: Shutterstock)

Een nieuwe compacte stad in het Markermeer is een illusie

Plannen om in het Markermeer en IJmeer een nieuwe stad te bouwen met tussen de 10.000 en 70.000 woningen zijn zo goed als kansloos, aldus een commissie. Te duur, juridisch niet haalbaar en te laat voor een oplossing aan de huidige woningnood.

Analyse

18 november 2026

Nieuwbouw woonwijk westergouwe in Gouda, Nederland door Drew McArthur (bron: shutterstock)

De winkel openhouden tijdens de verbouwing: gebiedsontwikkeling in een omgevingsplan in opbouw

Hoe geef je een gebiedsontwikkeling een plek in een plan dat nog in de steigers staat, zonder dat je nu keuzen maakt in de opbouw van het plan die je later beperken? De VNG ontwikkelde een aanpak vanuit drie keuzen.

Analyse

17 november 2026

Annius Hoornstra Column Cover door Esther Dijkstra (bron: Illustratie Esther Dijkstra, bewerkte foto Patrick van den Hurk)

Volhardend of adaptief

Een toepasselijk thema voor een column op de dag van de presentatie van de Nota Ruimte: water en bodem. Annius Hoornstra geeft zijn visie op een recente CRA-studie, die de relatie opzoekt met de ontwikkeling van woningbouw.

Opinie

16 november 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op