Verslag Gebiedsontwikkeling beleeft zware tijden. Het plan voor Rijswijk-Zuid, ruim 3.000 woningen, voorzieningen en bedrijven op de plek van een voormalig kassengebied, wordt echter doorgezet. Wat voor invloed heeft deze nieuwe realiteit op zo’n gebiedsontwikkeling en wat voor strategieën zijn succesvol gebleken? Dat was het onderwerp van het seminar ‘Rijswijk-Zuid’, 17 november jl. op de TU Delft.
Seminar Rijswijk-Zuid
Conclusie is dat ontwikkelen in deze tijden om een flinke dosis herbezinning en realisme vraagt. Gebiedsontwikkeling en duurzaamheid zijn daarin onlosmakelijk met elkaar verbonden in een markt die vraagt om een strategie van kleine stapjes vooruit en een precies oog voor haalbaarheid. De zoektocht naar slimme ketenintegratie en werkprocessen is hierbij essentieel.
Ineke van der Wel, burgemeester van Rijswijk, merkt over de planvorming op: “We willen niet alles vastleggen, maar ruimte laten voor de inbreng van bewoners.” Door het plan flexibel te houden, kun je bovendien inspelen op de actualiteit.
Betrek de gemeenteraad vroegtijdig bij de planvorming en ga voorbij de traditionele dualistische taakverdeling tussen raad en college. In Rijswijk heeft deze aanpak met een serie informele raadsvergaderingen geleid tot een gezamenlijk gedragen visie en een voorspoedige voortgang in het proces. Dezelfde aanpak is ook gevolgd in de contacten met andere betrokkenen. “Bij de afstemming met buurgemeenten, stadsregio en provincie zijn werkbijeenkomsten zeer effectief gebleken; veel effectiever dan formele briefwisselingen.”, aldus Friso de Zeeuw, praktijkhoogleraar Gebiedsontwikkeling.
Kies vervolgens zorgvuldig het geschikte samenwerkingsmodel tussen overheid en markt. Door de markt vroegtijdig te verkennen, is de aanbesteding in Rijswijk-Zuid op maat gemaakt voor de huidige marktsituatie en sluit beter aan op wat marktpartijen te bieden hebben. “Met de aanbesteding zochten we geen plan maar een partner, die geprikkeld wordt om daadwerkelijk te bouwen.” volgens Frank ten Have, partner bij Deloitte. In Rijswijk-Zuid is daarom gekozen voor een ontwikkelpartner, die de gemeente adviseert bij de gebiedsontwikkeling en een optievergoeding betaalt voor de bouwclaim. De marktpartij is de vaste adviseur van de gemeente voor het planproces voor het eerste deelgebied Sion.
Drie jaar geleden is de gebiedsontwikkeling van Rijswijk-Zuid van start gegaan met de oprichting van het Programmabureau Rijswijk-Zuid. Sindsdien is door medewerkers van de gemeente Rijswijk in samenwerking met o.a. Deloitte en KuiperCompagnons aan deze ontwikkeling gewerkt. Ook de praktijkleerstoel Gebiedsontwikkeling van de TU Delft is nauw bij het proces betrokken. Met de keuze voor de ontwikkelpartner Dura Vermeer is het proces een nieuwe fase ingegaan. Een goed moment om even stil te staan bij de afgelopen drie jaar en de balans op te maken. In deze context is het gezamenlijke seminar georganiseerd en een publicatie opgesteld waarin wordt teruggekeken op het proces en de ervaringen van de afgelopen drie jaar. Naast bijdragen van onder meer Friso de Zeeuw en Frank ten Have is aandacht besteed aan de voorgeschiedenis van de locatie en zijn interviews opgenomen met wethouders en andere betrokkenen.
Voor de publicatie Dossier Rijswijk-Zuid 'Gebiedsontwikkeling in een nieuwe realiteit' zie bijlage.
Een gedrukt exemplaar kunt u opvragen bij Programmabureau Rijswijk-Zuid.
‘Herbezinning en realisme voorwaarde voor vlottrekken Gebiedsontwikkeling - Afbeelding 1’
Artikel AD: Rijswijk-Zuid risicovol - kosten 300 miljoen, opbrengst iets meer
Cover: ‘Rijswijk’ door Joachim Ulrich Seibert (bron: shutterstock)
