2012.12.31_'Het is hoog tijd om collectief te ontslakken'_660px

'Het is hoog tijd om collectief te ontslakken'

31 december 2012

2 minuten

Persoonlijk Als gevolg van de crisis zoeken overheid en markt naar een nieuw evenwicht in de samenwerking bij gebiedsontwikkeling. Dat betekent geen dichtgetimmerde ontwikkelprocessen meer en ook geen waslijsten aan wederzijdse afhankelijkheden. "We moeten collectief ontslakken," zegt Friso de Zeeuw, praktijkhoogleraar Gebiedsontwikkeling TU Delft en directeur Nieuwe Markten bij Bouwfonds Ontwikkeling.

De economische en financiële crisis woekert voort en raakt de vastgoedsector ongenadig hard. De traditionele manier van projectontwikkeling sluit niet meer aan op de diepgaande veranderingen die hier het gevolg van zijn. De Zeeuw: "De top-down blauwdrukaanpak werkt niet meer. De tijd van gedetailleerd uitgewerkte stedenbouwkundige visies, zonder goed na te denken over doelgroepen, programma, concept en planeconomie is passé." De veranderingen betekenen volgens De Zeeuw ook dat overheid en markt op zoek moeten naar een nieuw evenwicht in de samenwerking. Het streven naar het juridisch perfecte contract leidde tot het dichtslibben van het ontwikkelproces, met een hoge stapel wederzijdse afhankelijkheden tussen publieke en private partijen. De Zeeuw: "Met als gevolg hoge organisatie- en proceskosten, lange doorlooptijden, een grote afhankelijkheid van externe adviseurs, beperkt oog voor klantwensen en te weinig flexibiliteit."

Voodoo

Maar hoe geven we concreet invulling aan deze veranderingen? Hoe ziet het 'nieuwe ontwikkelen' eruit? De Zeeuw stelt vast dat er de laatste tijd veel nieuw jargon in de lucht hangt. "Denk aan organische groei, bottom-up, uitnodigingsplanologie en CPO. Beleggers zouden ons gaan redden, de grondexploitatie is lastig en dus 'erg 2000' en ontwikkeling moeten we koppelen aan exploitatie en beheer. Deels zijn dit reële perspectieven, soms niches en deels voodoo."

Wat is dan een logisch vertrekpunt voor het nieuwe ontwikkelen? "Randvoorwaarde is het erkennen van de ruimtelijke economie. We zien in Europa en ook in Nederland een toenemende polarisatie tussen sterke en zwakke regio's. In Nederland concentreert de verstedelijking zich langs de vervoersassen A1, A2 - de centrale as van de kenniseconomie- en de A4 en A28. Hier is er een concentratie van mensen met een hoge opleiding, economische groei en bevolkingsgroei. Er is daar een potentiële grote vraag naar woningen, kantoren, winkels en maatschappelijk vastgoed. Die vastgoedbehoefte bijvoorbeeld moet nauwkeurig in kaart worden gebracht. Marktpartijen hebben hier een inhaalslag te maken. Ze waren veelal nonchalant in hun marktonderzoek, marketing en verkoop. Gemeenten hebben op hun beurt scherp inzicht nodig in hun relevante economische sectoren en reële toekomstperspectieven."

Zie bijlage voor het volledige artikel


Cover: ‘2012.12.31_'Het is hoog tijd om collectief te ontslakken'_660px’


Portret - Karl Bijsterveld

Door Karl Bijsterveld

Editor bij ROmagazine & Editor at Building Business


Meest recent

Annius Hoornstra Column Cover door Esther Dijkstra (bron: Illustratie Esther Dijkstra, bewerkte foto Patrick van den Hurk)

Volhardend of adaptief

Een toepasselijk thema voor een column op de dag van de presentatie van de Nota Ruimte: water en bodem. Annius Hoornstra geeft zijn visie op een recente CRA-studie, die de relatie opzoekt met de ontwikkeling van woningbouw.

Opinie

16 november 2026

Landmark luchtbruggen door Maarten Zeehandelaar (bron: Shutterstock)

De nieuwe Nota Ruimte kiest te weinig om als vliegwiel te kunnen dienen

De Nota Ruimte markeert de terugkeer van het Rijk in de ruimtelijke ordening. Onze ‘nationale omgevingsvisie’ toont vooral hoe verknoopt tal van ambities zijn. Voor de zo gewenste regie van het Rijk moet er nog wel wat gebeuren.

Uitgelicht
Analyse

16 november 2026

2010_Begijnhof_van_Breda door Ciao Anita (bron: Flickr)

Gedeeld wonen: voortbouwen op eeuwenoude traditie vergt nieuwe aanpak

Groepen bewoners die samenleven in een gedeeld project, het is een woonvorm die Nederland langer kent. Hoe bruikbaar is het in de huidige woonpraktijk? Het College van Rijksbouwmeester en Rijksadviseurs (CRA) liet dat in kaart brengen.

Onderzoek

13 november 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op