IABR: Werkconferentie Urban Summit

27 april 2012

3 minuten

Verslag Als één van de eerste hoogtepunten van de Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam (IABR) vond vrijdag 20 april de Urban Summit plaats, een werkconferentie met een buitengewoon ambitieus doel: het opstellen van een politiek document, een collectieve agenda voor stadsontwikkeling. “Als problemen te groot zijn moeten we allianties vormen...” aldus Henk Ovink, “...en wat we tijdens het samenwerken leren moeten we terugbrengen naar de instituten. Zo ontstaat een veranderagenda; concrete zaken die we morgen anders gaan aanpakken dan vandaag.” De IABR illustreert deze veranderagenda: 35 projecten uit 25 steden tonen hoe de stad op een andere manier gemaakt kan worden.

Het nieuwe speelveld van stadsontwikkeling

Stad als aanjager in de crisis

Als eerste in een reeks cases, die illustreren hoe de stad op een nieuwe manier gemaakt kan worden, beschrijft Anne Skovbro de transformatie van Kopenhagen van armlastige industriestad naar welvarende woonstad. Skovbro is hoofd van de stedebouwkundige dienst van Kopenhagen, onderdeel van het departement van financiën. Strategisch plannen op verschillende schaalniveaus; dat is voor haar heel belangrijk.
Op regionaal niveau heeft Kopenhagen een belangrijke stap gezet door over grenzen heen te denken en samen met het Zweedse Malmö een toekomstvisie op te stellen. Decennialang bestond er voor Kopenhagen een klassiek vingerplan, een stedelijke kern met uitlopers en groene wiggen. Dit plan was heel erg vanuit de stad geformuleerd en is ingeruild voor een visie met Kopenhagen en Malmö als verbonden assen, die de regio aan het draaien brengen.
Op het niveau van de stad wordt de visie uitgewerkt in een aantal show cases of test sites. Waar Kopenhagen op een aantal plekken nog traditionele ingrediënten van de stadsuitbreiding hanteert – culturele gebouwen, parken, bruggen en metrolijnen – daar wordt in de lezing ook wel duidelijk dat de gemeente steeds beperkter is in het vormgeven van de stad en steeds afhankelijker is van private initiatieven.

Foto: Michelle Muus

‘IABR: Werkconferentie Urban Summit - Afbeelding 1’

Skovbro benadrukt dat het enorm belangrijk is goed de markt te begrijpen. Samen met haar collega’s heeft ze per gebied een duidelijke visie opgesteld met daarin de benodigde investeringen, om zekerheid te creëeren voor investeerders. De stad is gestopt met het bouwen van sociale woningbouw en gestart met grotere appartementen voor gezinnen. Dat is heel moeilijk voor een sociaal-democratische stad, waar ambtenaren gewoon zijn alleen met woningcorporaties samen te werken. Het begrip dat de situatie nu anders is dan 20 jaar geleden dringt maar langzaam door. Het is goed als ontwikkelaars geld willen verdienen, als de stad er maar kwaliteit voor terugkrijgt.
De eerste resultaten van deze visie zijn al goed zichtbaar. De stad groeit ruimtelijk en in bewonersaantal (veel meer gezinnen) en is voor het eerst in decennia weer kapitaalkrachtig. De groei is gebaseerd op private initiatieven en geconcentreerd rond publieke investeringen: grote gebouwen moeten rond een straal van 800m. van een station gebouwd worden. Alle stedelijke activiteiten hebben hun weerslag op de regio: de stad is een aanjager in de crisis geworden.