Klimaatadaptatie makkelijker bij ketensamenwerking

Corporaties zijn een belangrijke partij op de Nederlandse huizenmarkt (ze beheren 32 procent van de Nederlandse woningvoorraad). Door maatregelen aan hun woning te treffen, dragen zij bij aan het verzorgen van een waardevaste en gezonde woning en een prettige leefomgeving voor de huurders, wat past bij hun maatschappelijke verantwoordelijkheid. Geen van de gevolgen van klimaatverandering, zoals meer hitte in de stad en meer extreme regenval kan worden tegengegaan door de corporaties alleen. Roders schrijft in zijn proefschrift dat corporaties afhankelijk zijn van samenwerking met andere instanties zoals waterschappen en gemeenten. Maar ook ketensamenwerking is van belang. Het onderzoek van Roders beoordeelt de potentie van het selecteren van ketensamenwerking als aanbestedingsmethode voor onderhouds- en renovatiewerkzaamheden als instrument om de implementatie van klimaatadaptaties te laten toenemen.

Met de boeken open

Roders volgde zeven Nederlandse pilot-renovatieprojecten die gebruik maakten van ketensamenwerking. De TU Delft droeg daarin – in samenwerking met Hogeschool Utrecht – bij aan kennisontwikkeling. In enkele projecten werd vooraf met de aannemer een vast winstpercentage vastgesteld. Corporaties en aannemers werkten vervolgens volledig transparant, met de boeken open. Dat gaf uitermate positieve uitkomsten, constateert de promovendus. Projecten zijn beter voorspelbaar, zowel financieel als qua doorlooptijd, omdat opdrachtgever en aannemer de uitvoering vooraf beter doordenken dan bij traditionele aanbesteding. 'Cocreatie' zorgde ook voor minder faalkosten. Bij optreden van problemen of dreigende kostenoverschrijdingen zochten opdrachtgever en -nemer samen de oplossing.

Een paar conclusies:

• Ketensamenwerking kan klimaatadaptatie van corporatiewoningen een flinke impuls geven. Kennis en planning zijn beter beheersbaar en er is meer samenhang dan bij traditionele aanbesteding;
• Hoewel ketensamenwerking kan bijdragen aan het wegnemen van de barrières van technische complexiteit en financiering, vormt het ontbreken van een beleidskader nog steeds een hindernis voor het implementeren van maatregelen;
• Ketensamenwerking kan ervoor zorgen dat er meer klimaatadaptatie aangebracht kan worden aan corporatiewoningen door deze manier van werken te beschouwen als katalysator voor het verspreiden van informatie onder de samenwerkingspartners en door een verhoging van de efficiëntie van het bouwproces;
• Ketensamenwerking is een haalbare methode om de implementatie van innovaties zoals klimaatadaptaties te bevorderen;
• Woningcorporaties en bouw- en onderhoudsbedrijven zijn in staat goede resultaten te boeken door in ketensamenwerking projecten uit te voeren;
• Het betrekken van externe partijen, vooral gemeentes en waterschappen, lijkt in grote mate haalbaar, gezien hun gemeenschappelijke belangen op het gebied van leefbaarheid in buurten;
• De huurders kunnen hun rol pakken door ‘bottom-up’ te vragen om het aanbrengen van maatregelen aan hun woning.

Volgens Roders leidde ketensamenwerking in de onderzochte pilot projecten niet automatisch tot meer innovatie en klimaatadaptatie. De reden waarom dit niet gebeurde was dat het werken in ketensamenwerking voor de betrokken partijen nieuw was. Zij beschouwden invoering van deze werkwijze als de grote innovatie op hun project en hadden geen capaciteit om ook nog innovaties aan woningen mee te nemen. “Maar volgende keer zijn ze wel klaar voor innovaties aan woningen, ze hebben dan de samenwerking die het vergt al onder de knie.”
Het enige wat dan nog nodig is, is iemand die het onderwerp ‘klimaatadaptatie’ op tafel legt, zodat alle partijen hun inventiviteit kunnen bundelen om oplossingen te vinden waarme de woningen aangepast worden aan klimaatverandering.

Zie ook:

- 'Klimaatadaptatie makkelijker bij ketensamenwerking'