2015.02.10_Plan wordt geen werkelijkheid in Shanghai_660

Plan wordt geen werkelijkheid in Shanghai

10 februari 2015

3 minuten

Nieuws
Chinese steden groeiden de afgelopen decennia zo spectaculair dat de overheid het vaak niet kon bijbenen. Shanghai ontwikkelde een masterplan, maar dat werd door de starre uitvoering en verknipte bevoegdheden geen succes, constateert Jinghuan He. Zij promoveerde op 9 februari aan de TU Delft.

Het Shanghai Masterplan 1999-2020, beter bekend als ‘Plan 1999’, had tot doel orde te brengen in de chaos van voortdurende stadsuitbreidingen. Om een idee te geven: in dertig jaar tijd verdubbelde het aantal stadsbewoners tot ongeveer 24 miljoen en dijde het stedelijk areaal uit van 644 tot 2.860 vierkante kilometer. Het platteland werd opgeslokt, de randen van de stad werden in hoog tempo volgebouwd zonder dat dit gebeurde volgens een rationeel plan. Het masterplan moest daarin verandering brengen. Met zijn heldere doelstellingen over te bouwen woningaantallen en specifieke functies voor specifieke locaties was Plan 1999 een voorbeeld voor andere Chinese metropolen.

En toch werd het geen succes, constateert Jinghuan He in haar promotieonderzoek Evaluation of Plan Implementation: Peri-urban Development and the Shanghai Master Plan 1999-2020. Daarin doet zij systematisch onderzoek naar de relatie tussen plan en implementatie. Conclusie: de werkelijke aantallen benodigde woningen bleken veel groter dan eind jaren negentig was voorzien. Planmatig werken liep daarom onvermijdelijk mis. Van de in 1999 voorziene urbane structuur met lokale centra – een Randstadachtig conglomeraat - kwam niets terecht. Nog steeds is Shanghai een stad met één centrum. Er omheen ligt een zee van bebouwing waar mensen wonen die het leven in het dure stadshart niet kunnen betalen. De periferie werd volgebouwd met woon- en industriële complexen, van groene ruimtes bleef weinig over.

Waar het mis ging? In ieder geval speelde de verdeling van bevoegdheden een rol, constateert He. Weliswaar is Shanghai verdeeld in negentien districten, maar besluitvorming over stedelijke ontwikkeling gebeurt grotendeels vanuit het stadhuis. Delegeren van bevoegdheden gebeurt slechts mondjesmaat.

Verder rijden verschillende gemeentelijke diensten elkaar in de wielen. Het Urban Planning Bureau is verantwoordelijk voor ruimtelijke planvorming. Maar dat opereert los van het Land Use Bureau, dat verantwoordelijk is voor de verkoop van landgebruiksrechten. Omdat dit bureau de gebruiksrechten voor de groene wiggen in de stad voor veel geld verkocht aan projectontwikkelaars, bleef er van de geplande groene longen van de stad weinig overeind. “Dit kan en moet anders en beter”, gelooft He. “Een betere integratie van beide departementen kan ervoor zorgen dat dergelijke ontwikkelingen elders worden geaccommodeerd.” De overheid zou ontwikkelaars met goede ideeën moeten omarmen. “We zijn in China gewend om alles te plannen en kunnen dat ook goed, maar op die manier verlies je de grote kansen die de markt brengt.”

He stelt verder dat grote Chinese steden zouden moeten werken met een flexibel stedelijk masterplan. Dus zonder exacte woningaantallen per locatie. Consequent rationeel bouwen volgens een masterplan dat meer dan tien jaar eerder is vastgesteld werkt nou eenmaal niet in een ongeremde, dynamische metropool als Shanghai.

Foto: Joi Ito



Meest recent

GO zomertour door CrispyPork / Ineke Lammers (Shutterstock bewerkt door GO.nu)

GO Zomertour 2022 #5: El Cabanyal in Valencia

Het pittoreske vissersdorp El Cabanyal werd jarenlang bedreigd door de sloopkogel om de toeristenindustrie in Valencia te versterken. In deze aflevering van de GO Zomertour gaan we naar wat een van de coolste wijken van Europa moet zijn.

Uitgelicht
Casus

12 augustus 2022

Van hobbywijk naar duurzame wijk door Claudia Bouwens (KAN Bouwen)

Ecolonia revisited: het duurzame pionierswijkje 30 jaar verder

30 jaar oud is het bont samengestelde Dubo-wijkje Ecolonia inmiddels. René Didde reisde af naar Alphen aan den Rijn en sprak met bewoners, ontwerpers en andere betrokkenen. Wat zijn de lessen?

Casus

11 augustus 2022

Muziek en films door Maksim Safaniuk (Shutterstock)

Ontspannen genieten en bijleren deel 3 (slot): de GO.nu-films en muziek

De zomer is natuurlijk niet compleet zonder de lees- en luistertips van Gebiedsontwikkeling.nu. We vroegen de GO-redactie en het SKG-team van de TU Delft om hun suggesties. We sluiten het drieluik van favo’s af met de films en de muziek.

Persoonlijk

10 augustus 2022