2015.02.10_Plan wordt geen werkelijkheid in Shanghai_660

Plan wordt geen werkelijkheid in Shanghai

10 februari 2015

3 minuten

Nieuws Chinese steden groeiden de afgelopen decennia zo spectaculair dat de overheid het vaak niet kon bijbenen. Shanghai ontwikkelde een masterplan, maar dat werd door de starre uitvoering en verknipte bevoegdheden geen succes, constateert Jinghuan He. Zij promoveerde op 9 februari aan de TU Delft.

Het Shanghai Masterplan 1999-2020, beter bekend als ‘Plan 1999’, had tot doel orde te brengen in de chaos van voortdurende stadsuitbreidingen. Om een idee te geven: in dertig jaar tijd verdubbelde het aantal stadsbewoners tot ongeveer 24 miljoen en dijde het stedelijk areaal uit van 644 tot 2.860 vierkante kilometer. Het platteland werd opgeslokt, de randen van de stad werden in hoog tempo volgebouwd zonder dat dit gebeurde volgens een rationeel plan. Het masterplan moest daarin verandering brengen. Met zijn heldere doelstellingen over te bouwen woningaantallen en specifieke functies voor specifieke locaties was Plan 1999 een voorbeeld voor andere Chinese metropolen.

En toch werd het geen succes, constateert Jinghuan He in haar promotieonderzoek Evaluation of Plan Implementation: Peri-urban Development and the Shanghai Master Plan 1999-2020. Daarin doet zij systematisch onderzoek naar de relatie tussen plan en implementatie. Conclusie: de werkelijke aantallen benodigde woningen bleken veel groter dan eind jaren negentig was voorzien. Planmatig werken liep daarom onvermijdelijk mis. Van de in 1999 voorziene urbane structuur met lokale centra – een Randstadachtig conglomeraat - kwam niets terecht. Nog steeds is Shanghai een stad met één centrum. Er omheen ligt een zee van bebouwing waar mensen wonen die het leven in het dure stadshart niet kunnen betalen. De periferie werd volgebouwd met woon- en industriële complexen, van groene ruimtes bleef weinig over.

Waar het mis ging? In ieder geval speelde de verdeling van bevoegdheden een rol, constateert He. Weliswaar is Shanghai verdeeld in negentien districten, maar besluitvorming over stedelijke ontwikkeling gebeurt grotendeels vanuit het stadhuis. Delegeren van bevoegdheden gebeurt slechts mondjesmaat.

Verder rijden verschillende gemeentelijke diensten elkaar in de wielen. Het Urban Planning Bureau is verantwoordelijk voor ruimtelijke planvorming. Maar dat opereert los van het Land Use Bureau, dat verantwoordelijk is voor de verkoop van landgebruiksrechten. Omdat dit bureau de gebruiksrechten voor de groene wiggen in de stad voor veel geld verkocht aan projectontwikkelaars, bleef er van de geplande groene longen van de stad weinig overeind. “Dit kan en moet anders en beter”, gelooft He. “Een betere integratie van beide departementen kan ervoor zorgen dat dergelijke ontwikkelingen elders worden geaccommodeerd.” De overheid zou ontwikkelaars met goede ideeën moeten omarmen. “We zijn in China gewend om alles te plannen en kunnen dat ook goed, maar op die manier verlies je de grote kansen die de markt brengt.”

He stelt verder dat grote Chinese steden zouden moeten werken met een flexibel stedelijk masterplan. Dus zonder exacte woningaantallen per locatie. Consequent rationeel bouwen volgens een masterplan dat meer dan tien jaar eerder is vastgesteld werkt nou eenmaal niet in een ongeremde, dynamische metropool als Shanghai.

Foto: Joi Ito


Cover: ‘2015.02.10_Plan wordt geen werkelijkheid in Shanghai_660’



Meest recent

Midden-Delfland als Nationaal Productief National Park. Ontwerp Zus, Flux en Sweco door Zus, Flux en Sweco (bron: TU Delft)

Hoogleraar Chris Zevenbergen wil ruimtelijk ontwerp inzetten voor bestendige delta

Chris Zevenbergen sprak onlangs zijn intreerede uit als hoogleraar Delta Urbanism. In een interview met de TU Delft geeft hij aan dat er verstrekkende besluiten aankomen over de inrichting van de Nederlandse delta. Pappen en nathouden is passé.

Interview

9 december 2022

Het kronkelende riviertje Koningsdiep door Rudmer Zwerver (bron: Shutterstock)

Provincies moeten meer meters maken in creëren van nieuwe natuur

Vóór 2028 moet in Nederland nog meer dan 30.000 hectare extra natuur gecreëerd worden. In dit tempo lijkt dat niet haalbaar. Dat is de uitkomst van de Achtste Voortgangsrapportage Natuur.

Analyse

9 december 2022

Weekoverzicht Cover door Ineke Lammers (bron: gebiedsontwikkeling.nu)

Dit was de week van het zoeken naar nieuwe wegen

Deze week zoeken we op Gebiedsontwikkeling.nu naar nieuwe wegen. Nieuwe wegen om de onzekere tijden in gebiedsontwikkeling door te komen, om ook echt duurzaam te kunnen vergroenen en om de schaarse (woon)ruimte in de stad goed te benutten.

Nieuws

8 december 2022