Polycentrische stedelijke regio’s in het proces van metropoolvorming

23 maart 2013

3 minuten

Nieuws Steden en stedelijke regio’s groeien uit tot metropolen. Over dit proces van metropoolvorming is nog relatief weinig bekend en zowel bij onderzoekers als bij beleidsmakers leven er nog veel vragen. Welke factoren zijn bepalend voor het proces van metropoolvorming, en welke rol kunnen beleidsmakers en bestuurders hierin spelen? De afgelopen jaren zijn metropolitane areas in toenemende mate een nieuw thema geworden bij zowel Europese, nationale als regionale beleidsvorming. Geen wonder want meer dan de helft van de Europese bevolking woont in polycentrische regio’s. Er zijn hoge verwachtingen van de ontwikkeling van deze gebieden. De kennis- en onderzoeksagenda ‘Polycentric Metropolitan Areas’ van het European Metropolitan network Institute (EMI) geeft een overzicht van de belangrijkste uitdagingen voor steden en stedelijke regio’s.

Opwaartse spiraal van metropoolvorming

Het proces van metropoolvorming richt zich op een tamelijk losse verzameling van dicht bij elkaar gelegen steden. Deze steden kunnen een voordeel behalen wanneer zij meer gaan samenwerken op functioneel, cultureel en institutioneel vlak. De uitdaging voor betrokken steden is omhoog te bewegen in het proces van metropoolvorming, de zogenoemde opwaartse spiraal van metropoolvorming. Dit geeft steden de mogelijkheid optimaal te profiteren van de voordelen die metropoolvorming biedt.

Polycentrische stedelijke regio’s in het proces van metropoolvorming - Afbeelding 1

‘Polycentrische stedelijke regio’s in het proces van metropoolvorming - Afbeelding 1’


Bestuurders kunnen een belangrijke rol in het proces van metropoolvorming spelen. Zij kunnen, bijvoorbeeld, acties ondernemen die de functionele en culturele samenhang bevorderen, zoals de ontwikkeling van een goed functionerend metropolitaan vervoerssysteem en het verspreiden van informatie en kennis over wat de verschillende steden te bieden hebben. Toenemende functionele samenhang en regionale ‘mind set’ van bewoners en bedrijven vergroten vervolgens weer de noodzaak voor metropolitane samenwerking en afstemming.

Kennis- en onderzoeksagenda

De kennis- en onderzoeksagenda ‘Polycentric Metropolitan Areas’ is het resultaat van een uitgebreide literatuuronderzoek, een online enquête gehouden onder Europese steden en aanvullend case studie onderzoek in zes Europese metropoolregio’s. In deze regio’s hebben de onderzoekers tien tot twintig interviews afgenomen met stakeholders, onder andere regionale en lokale beleidsmedewerkers van verschillende afdelingen, wetenschappers, vertegenwoordigers private partijen en (semi)-publieke instellingen.

De agenda identificeert enkele belangrijke kennis- en onderzoeksvragen: welke factoren zijn van invloed op het proces van metropoolvorming? De uitdaging is dat metropoolvorming de steden mogelijkheden biedt om optimaal gebruik te maken van elkaars nabijheid. Samen kunnen zij een kritische massa organiseren die bepalend is voor het keuzeaanbod van voorzieningen, woningen en banen in een regio. Door krachten te bundelen kunnen de steden elkaars potentieel optimaal benutten. Het is hierbij van belang dat de metropoolregio’s niet teveel blijven hangen in de bestuurlijke vraagstukken maar zich richten op de (functionele) relaties die er al zijn. Daarnaast is het belang van de culturele dimensie vaak nog onderbelicht, terwijl juist deze de regio kan versterken door de regio in de ‘mental maps’ van de bewoners en bedrijven te krijgen: zij moeten de potentie van de regio inzien en ontdekken dat zij gebruik van elkaar kunnen maken.

Voor meer informatie over de kennis- en onderzoeksagenda ‘Polycentric Metropolitan Areas’ en de zes case studies: www.emi-network.eu


Portret - Evert Meijers

Door Evert Meijers

Senior onderzoeker Stedelijke en regionale ontwikkeling, TU Delft


Meest recent

Jan Brugman in Rijswijk Buiten door Reinier Bergsma (bron: bpd)

Jan Brugman over de langjarige publieke aansturing bij Rijswijk Buiten

RijswijkBuiten heeft een indrukwekkende metamorfose doorgemaakt, van kassengebied naar woonlocatie. Jan Brugman was hiervoor verantwoordelijk met zijn programmabureau. Een terugblik op een planproces met de gemeente volop aan het stuur.

Persoonlijk

27 maart 2023

Modulair houtbouw project Oak in de Eindhovense wijk Bosrijk door Backbone Visuals and concepts (bron: Revolve Development)

Hoe we industrieel kunnen bouwen mét ruimtelijke kwaliteit

Industrieel bouwen is terug van weggeweest. Fabrieksmatige bouw moet de versnelling in de woningbouw bespoedigen, met oog voor de betaalbaarheid. De eerste publicaties zetten de toon voor hopelijk een gezamenlijke aanpak.

Recensie

27 maart 2023

Mensen op de trappen en roltrappen in het Groninger Forum in Nederland door Marc Venema (bron: Shutterstock)

Spontaan contact goed voor sociale cohesie in superdiverse wijken – maar hoe?

Spontaan contact tussen bewoners zorgt voor meer verbinding, maar hoe creëer je die ontmoetingen in superdiverse wijken? Het Kennisplatform Inclusief Samenleven (KIS) komt met concrete aanbevelingen voor ontwerpers, ontwikkelaars en bestuurders.

Onderzoek

24 maart 2023