Rapport ‘Opgave stedelijke vernieuwing en woningbouw’ verschenen

van ABF research

Op basis van de meest recente woningbehoefte prognose (Primos 2011) is berekend dat de behoefte aan extra woningen in de periode 2013 tot en met 2019 circa 490.000 woningen is, ofwel bijna 70 duizend per jaar. Daarbij is rekening gehouden met een vervangingsbehoefte van ruim 130.000 woningen in die periode. In het rapport is gekozen is voor twee hoofdvarianten. Een ‘klassieke’ basisraming, dat wil zeggen vergelijkbaar met eerdere behoefteramingen maar aangepast aan de veranderende omstandigheden. En een raming die aansluit bij de ontwikkelingen zoals geschetst in het essay ‘stedelijke vernieuwing op uitnodiging’ en de ‘voortgangsrapportage stedelijke vernieuwing’ van BZK, de zogenaamde zelfherstel raming. De twee ramingen zijn gericht op de nieuwbouw of herstructurering van woningbouw en erbij horende openbare ruimte en voorzieningen. Overige herstructurering van bijvoorbeeld (niet-) commercieel vastgoed en aanpak van enkel openbare ruimte zijn niet meegerekend. De vraag naar woningen, mismatch op de woningmarkt en de woningprijzen liggen in ons land regionaal erg verschillend. In het rapport zijn diverse uitkomsten daarom regionaal uitgesplitst of vertaald naar verschillende gemeentegroepen.

Het rapport geeft ook aan op welke plekken investeren in waardecreatie het meest kansrijk is, om tekorten op grondexploitaties te beperken. Daarvoor wordt gebruik gemaakt van eerdere onderzoeken op dit vlak:

• Cultuur als waardemaker: Wijken met cultuur scoren beter op leefbaarheid en woningprijzen. Met name de centra die het slecht doen zouden kunnen profiteren van een cultuurimpuls. Cultuur trekt bezoekers, zorgt voor ontmoeting en interactie, soms voor transactie en inspiratie. De sector is slecht vertegenwoordigd buiten de centra. Investeren buiten de centra vergt een gecoördineerde aanpak van meerdere partijen. De relatie tussen cultuur en waardeontwikkeling is beschreven in de publicatie “De Kracht van Cultuur” (Stichting cultuurimpuls & Nicis, 2010) en in de publicatie “Stad en land” van het CPB samen met Atlas voor Gemeenten.

• Monumenten als waardemakers: Er is rechtstreeks verband tussen het aantal monumenten en de woningprijzen. Hergebruik kan behoorlijke meerwaarde hebben. Om een beeld te krijgen van de mogelijkheden is gekeken naar wijken met een matige of slechte leefbaarheid en een behoorlijk aantal monumenten. Voorwaarde is dan natuurlijk wel dat er waar nodig wordt geïnvesteerd. Bij diverse monumenten zoals kerken is dat moeilijk gebleken.

• Sport als maker: Een onderzoek van het SCP met de titel “wonen, wijken en interventies” gaf aan dat de trapveldjes van Johan Cruyff en Richard Krajicek playgrounds niet leiden tot een verbetering van de leefbaarheid. Dat is ten dele waar. Een deel van de veldjes met een behoorlijk aantal activiteiten die dankzij scolarships van de grond komen, laat wel degelijk effecten op de leefbaarheid zien. Dat geldt vooral in wijken met een hoge dichtheid, veel allochtonen, weinig alternatieven en veel huurwoningen. Er zijn nog heel wat wijken die in potentie geschikt zijn voor een lokaal sportcomplex (zie “Ruimte voor sport en spel” van ABF research uit 2012) Opgave stedelijke vernieuwing en woningbouw 35

• Tenslotte is ook gekeken naar broedplaatsen voor de creatieve industrie. Een aantal gemeenten als Amsterdam heeft een speciaal programma voor broedplaatsen opgezet. In de eerste plaats moet dat leiden tot een verbetering van de werkgelegenheid, maar de effecten op de leefbaarheid zijn ook positief. De creatieve industrie is net als cultuur een waardemaker maar in mindere mate een waardevanger.

Op de valreep heeft de vorige Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, mevrouw Spies, het rapport op 26 oktober 2012 naar de Tweede Kamer gestuurd. Het onderzoek was al aangekondigd in de Voortgangsrapportage stedelijke vernieuwing van juli 2012.

Voor een pdf van de volledige publicatie zie bijlage.