Speel gebiedsontwikkeling 2.0 - Afbeelding 1

Speel gebiedsontwikkeling 2.0

23 november 2011

3 minuten

Verslag In Amsterdam-Noord werd onlangs spelenderwijs een weg gezocht uit de impasse waarin gebiedsontwikkeling zich op dit moment bevindt. Het initiatief Play the City was drie dagen neergestreken in Overhoeks, de wijk in ontwikkeling aan het IJ. Van 14 t/m 16 oktober werd gespeeld om de ontwikkeling van Overhoeks en de omliggende gebieden Buiksloterham en de Van der Pekbuurt.

De initiatiefnemers zoeken aansluiting bij een veranderende wereld met een schuivend spelersveld waarbij de traditionele partijen niet meer in staat zijn de grotere ontwikkeling te entameren. Daarnaast wordt de noodzaak gevoeld tot de benutting van de creatieve potentie die overduidelijk aanwezig is in de steden. Kan deze creativiteit aangewend worden bij het vinden van nieuwe oplossingen en creëert dit bovendien extra betrokkenheid? Tenslotte rijst de vraag of de geëigende partijen, gezeten aan de spelerstafel, uit hun comfortzone treden, in de gelegenheid komen tot het leveren van een andersoortige bijdrage en een stap zetten in de wereld van co-creatie.

Speel gebiedsontwikkeling 2.0 - Afbeelding 1

‘Speel gebiedsontwikkeling 2.0 - Afbeelding 1’


Het informatiecentrum Overhoeks is op dag één de speeltuin voor een divers gezelschap, waaronder: bewoners, ontwikkelaars, planologen, architecten, ondernemers, en stad-/land-/cultuurbouwer. Bij binnenkomst is de eerste indruk een vrolijk, chaotisch compositie van multimediale toepassingen, gebiedsmaquettes en bouwblokken. In de eerste ronde wordt je geacht met een strategische bril naar het gebied te kijken. Wat is mijn visie op het gebied en welke twee projecten kan ik als ‘burgemeester’ van een van de drie gebieden bedenken op het grondgebied van de ander, zodanig dat de positieve invloed gebiedsoverstijgend gevoeld wordt? Denk hierbij aan de versterking van ruimtelijk, sociaal en/of economische relaties. Het eerste project is een investment, d.w.z. een publieke investering in bijvoorbeeld infrastructuur, een school of een werkgelegenheidsproject. Het tweede is een profit project gericht bv. op de ontwikkeling van kantoren of winkels. Na een kwartier liggen er 15x2 ideeën op de maquette, vergezeld van korte vlammende betogen, en is de diversiteit ongekend: fietsersbrug, Albert Heijn XL, icoon, versterking winkelzone, leer-werkplekken etc. Er volgt een stemming waarbij de beste ideeën meegenomen worden na de volgende speeldagen.

In de tweede ronde wordt ingezoomd op het gebied Overhoeks en speelt iedere deelnemer een rol, al dan niet vergelijkbaar met zijn of haar rol in het dagelijks leven. De ‘burgemeester’ zet zijn visie neer en 10 jaren (10 x 10 minuten) gebiedsontwikkeling gaan van start.
De regels zijn niet altijd duidelijk en vreemd genoeg ligt er een sterke nadruk op het realiseren van bouwvolume, waarbij enig zicht op haalbaarheid en afzetmogelijkheden niet van belang lijkt. In deze ronde zie je de deelnemers zich vooral bekommeren om hun eigen bouwsteentjes, worden allerlei ‘gekke’ ideeën op tafel gelegd en ontstijgt duurzaamheid niet het hobbyniveau. Maar essentiëler: al spelende is men het zicht op de bigger picture kwijtgeraakt.

De gevoelde tijdsdruk en het veelkleurige spelersveld maken dat Play the City werkt als generator van een grote hoeveelheid nieuwe, onconventionele ideeën. Daarbij worden de deelnemers in de eerste ronde uitgedaagd tot het formuleren van een visie en een strategie, al kan dit scherper worden uitgewerkt.
De tweede ronde schiet zijn doel voorbij doordat de focus komt te liggen op het letterlijk stapelen van stenen. In de spelopzet ontbreekt de integrale benadering met aandacht voor sociale en economische aspecten en worden de afzonderlijke plannen niet in samenhang bezien.

Play the City geeft een basis voor een andere, meer creatieve en luchtige, benadering van de problematiek in de gebiedsontwikkeling en het is een plek waar de spelers op directe wijze kennismaken met de verschillende en tegenstrijdige belangen die een rol spelen. Wanneer men zich zou beperken tot één spelronde, kiest voor een integrale benadering en bredere definiëring van duurzaamheid (bv. roluitwisseling consument <> producent) dan zou Play the City een volwaardige tool kunnen worden in de initiatieffase van gebiedsontwikkelingen.


Cover: ‘Speel gebiedsontwikkeling 2.0 - Afbeelding 1’


Portret - Gerard Schuurman

Door Gerard Schuurman

Vastgoedontwikkelaar in Greater Boston Area


Meest recent

Hoogtij van de Waal in Nijmegen door Mike Wiering (bron: Shutterstock)

Droge voeten bij een grondexploitatie die onder water staat

Niet zelden delven water en bodem het onderspit in gebiedsontwikkeling en dit is problematisch, stellen Geert Roovers en Nathan Westerhuis. Zij onderzochten hoe het langetermijn water- en bodembelang in de planeconomie kan worden geborgd.

Uitgelicht
Onderzoek

27 februari 2026

Weekoverzicht donderdag 26 februari door Gebiedsontwikkeling.nu (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Dit was de week van co, con en col

Deze week bepaalden de letters c en o de koppen van de artikelen op Gebiedsontwikkeling.nu. Met aandacht voor co-creatie in Zweden, conceptueel (en industrieel) ontwikkelen in Groningen en Arnhem en collectief wonen in Nederland als geheel.

Weekoverzicht

26 februari 2026

Recyclewagen van Renewi door Claudine Van Massenhove (bron: Shutterstock)

Ruimte maken voor de circulaire economie, Amsterdam formuleert ontwerpprincipes

Amsterdam wil in 2050 een volledig circulaire stad zijn. Dat raakt de ruimtelijke inrichting, maar hoe? PosadMaxwan en Structural Collective brachten de ruimtebehoefte in beeld en tonen hoe circulariteit gekoppeld kan worden aan andere functies.

Onderzoek

26 februari 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op