Speel gebiedsontwikkeling 2.0 - Afbeelding 1

Speel gebiedsontwikkeling 2.0

23 november 2011

3 minuten

Verslag In Amsterdam-Noord werd onlangs spelenderwijs een weg gezocht uit de impasse waarin gebiedsontwikkeling zich op dit moment bevindt. Het initiatief Play the City was drie dagen neergestreken in Overhoeks, de wijk in ontwikkeling aan het IJ. Van 14 t/m 16 oktober werd gespeeld om de ontwikkeling van Overhoeks en de omliggende gebieden Buiksloterham en de Van der Pekbuurt.

De initiatiefnemers zoeken aansluiting bij een veranderende wereld met een schuivend spelersveld waarbij de traditionele partijen niet meer in staat zijn de grotere ontwikkeling te entameren. Daarnaast wordt de noodzaak gevoeld tot de benutting van de creatieve potentie die overduidelijk aanwezig is in de steden. Kan deze creativiteit aangewend worden bij het vinden van nieuwe oplossingen en creëert dit bovendien extra betrokkenheid? Tenslotte rijst de vraag of de geëigende partijen, gezeten aan de spelerstafel, uit hun comfortzone treden, in de gelegenheid komen tot het leveren van een andersoortige bijdrage en een stap zetten in de wereld van co-creatie.

Speel gebiedsontwikkeling 2.0 - Afbeelding 1

‘Speel gebiedsontwikkeling 2.0 - Afbeelding 1’


Het informatiecentrum Overhoeks is op dag één de speeltuin voor een divers gezelschap, waaronder: bewoners, ontwikkelaars, planologen, architecten, ondernemers, en stad-/land-/cultuurbouwer. Bij binnenkomst is de eerste indruk een vrolijk, chaotisch compositie van multimediale toepassingen, gebiedsmaquettes en bouwblokken. In de eerste ronde wordt je geacht met een strategische bril naar het gebied te kijken. Wat is mijn visie op het gebied en welke twee projecten kan ik als ‘burgemeester’ van een van de drie gebieden bedenken op het grondgebied van de ander, zodanig dat de positieve invloed gebiedsoverstijgend gevoeld wordt? Denk hierbij aan de versterking van ruimtelijk, sociaal en/of economische relaties. Het eerste project is een investment, d.w.z. een publieke investering in bijvoorbeeld infrastructuur, een school of een werkgelegenheidsproject. Het tweede is een profit project gericht bv. op de ontwikkeling van kantoren of winkels. Na een kwartier liggen er 15x2 ideeën op de maquette, vergezeld van korte vlammende betogen, en is de diversiteit ongekend: fietsersbrug, Albert Heijn XL, icoon, versterking winkelzone, leer-werkplekken etc. Er volgt een stemming waarbij de beste ideeën meegenomen worden na de volgende speeldagen.

In de tweede ronde wordt ingezoomd op het gebied Overhoeks en speelt iedere deelnemer een rol, al dan niet vergelijkbaar met zijn of haar rol in het dagelijks leven. De ‘burgemeester’ zet zijn visie neer en 10 jaren (10 x 10 minuten) gebiedsontwikkeling gaan van start.
De regels zijn niet altijd duidelijk en vreemd genoeg ligt er een sterke nadruk op het realiseren van bouwvolume, waarbij enig zicht op haalbaarheid en afzetmogelijkheden niet van belang lijkt. In deze ronde zie je de deelnemers zich vooral bekommeren om hun eigen bouwsteentjes, worden allerlei ‘gekke’ ideeën op tafel gelegd en ontstijgt duurzaamheid niet het hobbyniveau. Maar essentiëler: al spelende is men het zicht op de bigger picture kwijtgeraakt.

De gevoelde tijdsdruk en het veelkleurige spelersveld maken dat Play the City werkt als generator van een grote hoeveelheid nieuwe, onconventionele ideeën. Daarbij worden de deelnemers in de eerste ronde uitgedaagd tot het formuleren van een visie en een strategie, al kan dit scherper worden uitgewerkt.
De tweede ronde schiet zijn doel voorbij doordat de focus komt te liggen op het letterlijk stapelen van stenen. In de spelopzet ontbreekt de integrale benadering met aandacht voor sociale en economische aspecten en worden de afzonderlijke plannen niet in samenhang bezien.

Play the City geeft een basis voor een andere, meer creatieve en luchtige, benadering van de problematiek in de gebiedsontwikkeling en het is een plek waar de spelers op directe wijze kennismaken met de verschillende en tegenstrijdige belangen die een rol spelen. Wanneer men zich zou beperken tot één spelronde, kiest voor een integrale benadering en bredere definiëring van duurzaamheid (bv. roluitwisseling consument <> producent) dan zou Play the City een volwaardige tool kunnen worden in de initiatieffase van gebiedsontwikkelingen.


Cover: ‘Speel gebiedsontwikkeling 2.0 - Afbeelding 1’


Portret - Gerard Schuurman

Door Gerard Schuurman

Vastgoedontwikkelaar in Greater Boston Area


Meest recent

Verticale groene appartementen in Milaan door R.M. Nunes (bron: Shutterstock)

Stop met compenseren, begin met ontwerpen

BPD-Gebiedseconoom Jeroen de Jong wijst op een hardnekkige reflex in het vak van gebiedsontwikkeling. We ontwerpen eerst een plan, rekenen het rond, en gaan daarna op zoek naar manieren om de schade te beperken. Is dat de goede volgorde?

Opinie

22 mei 2026

Weekoverzicht donderdag 21 mei 2026 door Gebiedsontwikkeling.nu (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Dit was de week van de leidraad

Deze week – waarin de SKG officieel 20 jaar bestond – ging het om datgene waar we ons handelen door laten leiden. Is dat het wenkend perspectief van een compleet nieuwe stad in de polder of helpt het erfgoed ons juist op de goede weg?

Weekoverzicht

21 mei 2026

Een man met ambitie door PeopleImages (bron: Shutterstock)

Een ode aan inefficiëntie in gebiedsontwikkeling

Bij de aanpak van complexe gebiedsontwikkelingen speelt het streven naar efficiëntie vaak een dominante rol. Maar leidt dat ook tot de beste resultaten? Edwin Greuter bepleit meer ruimte voor vertraging, omwegen en zelfs ogenschijnlijke verspilling.

Opinie

21 mei 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op