2013.04.11_Ontslakken_180

Stapeling regels leidt tot vertraging en onnodige kosten bij bouw- en projectontwikkeling

6 mei 2013

3 minuten

Nieuws Veel goedbedoeld overheidsbeleid wordt opgezet vanuit één bepaald oogpunt, zoals parkeerbeleid, brandveiligheid of beperking van geluidhinder. Door de opéénstapeling van al deze regelgeving en beleidsnota’s lopen projecten vertraging op of zijn er onnodig hoge kosten. Maak een einde aan dit ’drama van de goede bedoelingen’, is de oproep van een team van dertien (ervarings)deskundigen, dat vanuit de Actieagenda Bouw onderzoek deed naar de huidige praktijk. Het team noemt het beoogde veranderingsproces: ‘ontslakken’.

Hier (pdf) vindt u het eindrapport ‘Ontslakken’ van het actieteam.

“Het is tijd om te ontslakken”, aldus voorzitter van het actieteam, prof. mr. Friso de Zeeuw, praktijkhoogleraar Gebiedsontwikkeling aan de TU Delft, tevens directeur Nieuwe Markten bij Bouwfonds Ontwikkeling. “De optelsom van beleidsnota’s, verordeningen en gedetailleerde (bestemming)plannen zitten broodnodige investeringen vaak in de weg. Vooral als ze star en bureaucratisch worden toegepast. In de tijd voor de crisis konden wij ons dat al eigenlijk niet meer veroorloven, maar nu helemaal niet meer.”

Ontkoppen en escapes

Het rapport van het Actieteam bevat veertig concrete ‘wenken’ om flexibeler, sneller en goedkoper in te spelen op initiatieven voor gebiedsontwikkeling en vastgoedinvesteringen. Vrijwel alle ‘wenken’ komen voort uit die gemeentelijke praktijkervaring en lopen uiteen van het ‘ontkoppen’ van lokale regels die een gemeente bovenop landelijke regelgeving heeft gestapeld tot aan het weren van ‘hit & run’-projectontwikkelaars die geen oog hebben voor de langere termijn. De Zeeuw: “Het is dus zeker niet alleen de overheid die actie moet ondernemen, ook marktpartijen, corporaties en particulieren zijn aan zet. Marktpartijen die meer speelruimte claimen, moeten bijvoorbeeld in staat zijn om met gemeentebelangen mee te denken. En het vertragen van (verwaarloosde) locaties is niet acceptabel.” Specifiek voor gemeenten geeft De Zeeuw aan dat zij in hun eigen regels een ‘escape’ op moeten nemen die afwijking mogelijk maakt als de bredere belangenafweging bij het concrete plan daartoe aanleiding geeft. Ik wil overigens benadrukken dat onze ontslakkingsvoorstellen niet bedoeld zijn als het afzetten tegen de gemeentelijke praktijk maar dat ze uit vernieuwing van die praktijk voortkomen. Dóór en vóór gemeenten dus.”

Boerenverstand

“Het is niet alleen een kwestie van regels, maar ook van houding”, zegt De Zeeuw. “Durf simpele gezonde boerenverstandoplossingen in te zetten, zo nodig in afwijking van bestaande regelgeving als niet aantoonbaar is welk maatschappelijk belang beschermd wordt met een bepaalde regel.” Hij voegt daar aan toe: “In overheidsland praat iedereen tegenwoordig over het begrip ’uitnodigingsplanologie’. Dat komt niet op afroep, maar daarvoor moet je als politiek bestuur en ambtelijke organisatie eerst grondig ontslakken. Daarbij is de betrokkenheid van de gemeenteraad essentieel. En ook de rijksoverheid en provincie moeten meer ruimte geven.”

Expertteam Ontslakken boekbaar

Het Actieteam laat het niet bij de presentatie van dit rapport. Het team gaat de boer op om de boodschap uit te dragen en een expertteam gaat gemeenten ondersteunen bij het ontslakken. In eerste instantie behelst het een pilot voor de begeleiding van acht gemeenten. Zij kunnen zich aanmelden als pilot via dit formulier.


Cover: ‘2013.04.11_Ontslakken_180’



Meest recent

Jeroen de Willigen vertelt over de Grunobuurt door Tess Broekmans (bron: Tess Broekmans)

In gesprek met Jeroen de Willigen: lessen uit de herontwikkeling van de Grunobuurt in Groningen

Hoe vernieuw je een bestaande woonbuurt en behoud je tegelijkertijd de kwaliteit? Jeroen de Willigen, stadsbouwmeester van Antwerpen en partner bij de Zwarte Hond, deelt de lessen uit twintig jaar gebiedsontwikkeling in de Groningse Grunobuurt.

Verslag

21 oktober 2026

Bouw van moderne gezinswoningen in Zutphen door Martin Bergsma (bron: Shutterstock)

Hoe we de schoonheid in de gebiedsontwikkeling verloren en terugvonden

Flip ten Cate stopte in 2023 na 21 jaar als directeur van de Federatie Ruimtelijke Kwaliteit. In het recent verschenen boek Mooiwaarts bundelt hij succesvolle en frustrerende pogingen om in Nederland ruimtelijke kwaliteit te realiseren.

Analyse

20 oktober 2026

Hans-Hugo Smit Column Cover door Esther Dijkstra (bron: Illustratie Esther Dijkstra, bewerkte foto Matthijs van Roon)

De gouden berg die overwaarde heet

Columnist Hans-Hugo Smit wil afrekenen met een misleidend frame dat hij ziet ontstaan in het vakgebied. In plaats van nieuwe gouden bergen te beloven op de woningmarkt, pleit hij voor het eerlijker verdelen van de reeds bestaande gouden berg.

Opinie

19 oktober 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op