Stedelijke concurrentie met prestigeprojecten ook in crisistijd

29 november 2012

2 minuten

Nieuws Het grootste voetbalstadion, de hoogste woontoren, het meest markante museum, steden zetten zich met beeldbepalende projecten op de kaart. Ook in tijden van crisis zullen partijen proberen hun steun te verwerven voor de ontwikkeling van nieuwe iconen. Het gaat daarbij niet alleen om het stapelen van stenen maar vooral om het ontwikkelen van een overtuigend betoog. Dit stelt bestuurskundige Wouter Jan Verheul in zijn proefschrift ‘Stedelijke iconen: het ontstaan van beeldbepalende projecten tussen betoog en beton’, dat hij 5 december 2012 zal verdedigen aan de Erasmus Universiteit Rotterdam.

Totstandkoming iconische bouwwerken onderzocht

Stedelijke concurrentie met prestigeprojecten ook in crisistijd - Afbeelding 1

Spuiforum, Den Haag, © Neutelings Riedijk Architecten / A2studio

‘Stedelijke concurrentie met prestigeprojecten ook in crisistijd - Afbeelding 1’


Stadsiconen geven de stad een gezicht, brengen publieke trots en identiteitsbesef. Ze trekken toeristen en zijn een aanjager voor stedelijke ontwikkeling. Vooral de afgelopen decennia lijkt de stad een themapark geworden van opmerkelijke architectuur. Verheul keek achter deze façades en reconstrueerde de strijd die aan beeldbepalende projecten voorafgaat. Hij beschreef hoe moderne stadsiconen zoals de Erasmusbrug, het nieuwe Roombeek in Enschede en de High Tech Campus in Eindhoven tot stand zijn gekomen. Maar ook reconstrueerde hij mislukte of controversiële projecten zoals het half afgebouwde Kasteel van Almere of de Blob in Eindhoven. Het proefschrift presenteert verhalen waarin diverse architecten, zoals Pi de Bruijn en Liesbeth van der Pol aan het woord komen, net als vele wethouders, projectontwikkelaars en andere hoofdrolspelers. Verheul onderzocht hoe beeldbepalende projecten worden ontwikkeld om de gewenste stadsidentiteit te vormen en wat daarbij de succes- en faalfactoren zijn. Projecten blijken vaak anders te zijn geworden dan op papier bedacht. Het voorkomen van mislukkingen, tunnelvisies en avonturisme, vraagt dat bestuurders meer worden uitgedaagd om prestigeprojecten overtuigend te onderbouwen.

Bouwen in crisistijd?

Vooral in tijden van economische crisis, leegstand en bezuinigingen, lijkt het lastig om te investeren in iconische projecten. Voor initiatiefnemers, zoals bij de nieuwe Rotterdamse Kuip of het Haagse Spuiforum, is het dan moeilijker om dure of extravagante plannen aan te dragen. Maar juist in crisistijd wordt de strijd rondom prestigeprojecten heftiger gevoerd dan anders. Economische belangen van bedrijven, bestuurlijke scoringsdrang en burgerlijke emoties moeten blijvend worden gevoed. Verliezende partijen ontwikkelen steeds een nieuw betoog, met nieuwe argumenten en met nieuwe bondgenoten.

Wouter Jan Verheul is bestuurskundig adviseur met expertise op het gebied van publiek leiderschap en stedelijke ontwikkeling. Tevens is hij verbonden aan de TU Delft, Faculty of Architecture, sectie Urban Area Development.

Meer informatie:

Marjolein Kooistra, mediarelaties Erasmus Universiteit. Tel: 010 408 2135, e-mail: kooistra@fsw.eur.nl Voor meer informatie over het boek zie www.stedelijke-iconen.nl.



Meest recent

Weekoverzicht Cover door Ineke Lammers (bron: gebiedsontwikkeling.nu)

Dit was een week om opnieuw uit te vinden

Deze week draait het op Gebiedsontwikkeling.nu om 'opnieuw uitvinden'. Of het nu om industrieel bouwen, ontmoeting in superdiverse wijken of om werklocaties gaat, ze gaan in de revisie.

Nieuws

30 maart 2023

Modern appartementencomplex, Nijmegen door Tanya May (bron: Shutterstock)

Wie niet versnelt, lost het woningtekort zeker niet op

De adviseurs van Rho en RebelGroup brachten in opdracht van BZK in beeld waar de versnelling van de woningbouw op vastloopt. De eerste fase van planontwikkeling blijkt cruciaal. Een actieagenda moet uitkomst bieden.

Analyse

30 maart 2023

Iewan in Lent met binnentuin door ORIO Architecten (bron: ORIO Architecten)

Ecologisch wonen en werken - in groepsverband en met steun van de woningcorporatie

Het is altijd goed om bijzondere woonprojecten na verloop van tijd opnieuw te bezoeken. Architect Michael Post leidt acht jaar na de oplevering opnieuw rond in het collectieve woonwerkcomplex Iewan. De tevredenheid van bewoners is groot.

Casus

29 maart 2023