'Steeds meer partijen actief in Amsterdam'

De voortgangsrapportage is opgesteld door kantorenloods Paul Oudeman. In de rapportage schrijft de kantorenloods: ‘Hoopgevend is het feit dat naast Angelsaksische investeerders en fondsen (private-ecquity) steeds meer partijen actief worden. Er is nog steeds veel (privaat) geld beschikbaar.’ De observatie van Oudeman werd vorige week geïllustreerd op de vastgoedbeurs Provada waar veel werd gesproken over het ‘momentum’ in de huidige vastgoedcyclus. Zo worden buitenlandse (Duitse) financiers actiever op de Nederlandse markt.

Of deze aantrekkende belangstelling ertoe gaat leiden dat de Nederlandse vastgoedmarkt de weg weer omhoog vindt is nog te vroeg om vast te stellen. In de rapportage stelt Oudeman dat ‘onduidelijk is of door deze ontwikkeling de bodem van de commerciële vastgoedmarkt in zicht is en transformatie of herontwikkeling beter haalbaar zijn geworden.’ Duidelijk is in ieder geval dat afwaardering van de boekwaarde van leegstaande kantoorpanden op grote schaal plaatsvindt, maar pas op het moment dat alle stakeholders (en uiteindelijk de bank) daar aan toe zijn, zo schrijft de kantorenloods. Nadat er is afgewaardeerd is er een koper nodig die met transformatie of herontwikkeling van het pand aan de slag gaat. ‘Banken financieren nauwelijks bij de aankoop of verbouw. Het gevolg hiervan is dat hoofdzakelijk partijen met veel privaat geld nog actief zijn in de commerciële vastgoedmarkt.’

Transformatiekansen hangen in toenemende mate af van de welwillendheid van de financier (bank). ‘Niets lijkt meer wat het geweest is. Voorheen betrouwbare partners van gerenommeerde bedrijven en corporaties blijken nu onderwerp van onderzoek. In de tussentijd is het verdienmodel van de gemeente weg en is de gemeente op zoek naar alternatieveontwikkelmogelijkheden. Dit gaat verder dan leegstandbestrijding, het is een (hernieuwde) kennismaking met (her)ontwikkelpartners. Dit zijn in eerste instantie gebouweigenaren, maar in toenemende mate ook financiers.’ In de rapportage refereert de kantorenloods naar het gegeven dat een aantal grote fondsen noodgedwongen afstand moete doen van hun vastgoedportefeuille. ‘Als de portefeuille tegen een bodemprijs wordt aangeboden is er een koper te vinden. In toenemende mate stappen hierdoor weer partijen in de markt.’ Zo werd in Diemen het complex Diemervijver vorig jaar voor €250 per m² verkocht aan eigenaar/projectontwikkelaar Snippe. Bedoeling is dat in dit complex nog dit jaar de eerste 650 van in totaal 1.000 studentenwoningen klaar zullen zijn.