Stop de hocus pocus van futurologen

Voor mijn werk als adjunct-hoofdredacteur bij de leerstoel Gebiedsontwikkeling houd ik me onder meer bezig met de rol van digitale data voor gebiedsontwikkeling. Ik was daarom begin dit jaar bij een bijeenkomst van de provincie Zuid-Holland over dit onderwerp. Ter voorbereiding hierop, zou futuroloog Richard van Hooijdonk het publiek mentaal opschudden en prepareren voor de 21e eeuw, met een blik in de technologische en maatschappelijke revolutie die eraan zit te komen.

Nooit eerder hoorde ik zoveel onzin bij elkaar. 

Op zich is er niets mis met zijn pleidooi om te stoppen met wat je doet omdat je het altijd zo doet, en open te staan voor nieuwe methodes. Niets zo irritant als mensen die iets doen ‘omdat we dat altijd al zo doen’. Maar het andere uiterste is ook niet leuk. En dat zijn futurologen bij uitstek. Die kunnen consequentieloos adviezen geven, want zij hoeven die toch niet uit te voeren. 

Zo durft Richard van Hooijdonk met droge ogen te beweren dat ‘de organisatie van de toekomst een ecosysteem’ is. Dat in elke organisatie vier kinderen in de Raad van Bestuur moeten, plus een Chief Disruption Officer. Dat we meer mensen nodig hebben als Mark Zuckerberg (de man die met Facebook de wereld meer slecht dan goed doet). En dat natuurlijk alles naar de blockchain gaat (u weet wel, die technologie die samen met ‘ecosysteem’ en ‘X as a service’ op een regenboog - in de cloud natuurlijk - luncht met eenhoorns).

Op zich mag Richard van Hooijdonk dat vinden. Er zijn ook mensen die geloven in een platte aarde. Reptielen die verkleed zijn als onze wereldleiders. Zionprotocollen. Of Bitcoins. Leeft u allen uit, zou ik zeggen. Maar juist omdat ik zo heilig geloof in de waarde van data, zag ik met lede ogen dat deze trendwatcher menige ruit ingooit. Wie zulke onrealistische voorspellingen en beloftes zaait, oogst enkel decepties en illusies. 

Gelukkig eindigde de dag goed. Want nadat de futuroloog wegreed in zijn Tesla (die hij opendoet door de in zijn hand aangebrachte biochip, om richting een volgende schnabbel te rijden waar hij met zijn inwisselbare presentatie mensen hijgend achterlaat met dezelfde stortvloed hocus pocus), vertelden op de aansluitende informatiemarkt tientallen leveranciers van data-gedreven oplossingen wat ze gebiedsontwikkelaars te bieden hadden. Automatische leefbaarheidseffectrapportages voor betere wijken, micro-targetting om mensen mee te krijgen bij gebiedsontwikkelingen, visualisaties om met alle stakeholders een project vorm te geven: het kan allemaal, en wel vandaag. 

Dat inspireert een stuk meer dan een Tesla-rijdende, Mark Zuckerberg-vererende, door de blockchain gehypnotiseerde futuroloog.