koblenz stad en landschap

Synergetische stad als landschap

3 oktober 2018

3 minuten

Verslag PROEFSCHRIFT De stad is een stedelijk landschapssysteem. De uitdaging is om binnen dat systeem niet alleen milieu-uitdagingen aan te pakken, maar om tegelijkertijd de stad leefbaar te maken en houden. Dat kan alleen door opgaven synergetisch op te pakken, concludeert Nico Tillie in zijn proefschrift.

Binnen de stad zijn verschillende stofstromen te vinden. Om de stad CO2-neutraal te krijgen, is het van belang om die stromen in kaart te brengen, zodat de stromen op een slimmere manier kunnen worden ingezet. In zijn proefschrift ‘Synergetic Urban Landscape Planning in Rotterdam. Liveable Low-Carbon Cities' onderzocht Tillie hoe die stromen synergetisch in kunnen worden gezet. Daarvoor bracht hij de stromen water, energie en nutriënten in Rotterdam in kaart. Ook zijn de sleutelmogelijkheden en de functies van de verschillende actoren in kaart gebracht, zodat ingrijpen in die stofstromen niet alleen leidt tot een CO2-neutrale stad, maar vooral ook een stad met een hoge kwaliteit van leven. Tillie: “Het gaat erom dat we meebewegen vanuit een gewenste kwaliteitsverbetering. Mensen hebben een baan, moeten boodschappen kunnen doen en stellen zo allemaal hun eigen prioriteiten. Dit zou gekoppeld moeten worden aan low carbon living. Iedere ingreep in de stad zou ertoe moeten leiden dat er minder CO2 wordt uitgestoten en meer leefkwaliteit wordt gecreëerd.”

Om meer leefkwaliteit te creëren, is het van belang dat thema’s in de stad niet onafhankelijk van elkaar worden aangepakt. Daarvoor ontwikkelde Tillie de methode SULP, ‘Synergetische stedelijke landschapsplanning’. Deze integrale aanpak kan worden ingezet om mogelijke synergiën te verkennen, te bedenken en te plannen. Zo worden CO2- en leefbaarheidsdoelen verbonden aan principes voor duurzame stadsontwikkeling. De aanpak is uitgebreid getest en bijgesteld in de binnenstad van Rotterdam. Dit heeft geleid tot de ontwikkeling van de ‘Smart City Planner’, een meetinstrument gekoppeld aan Geografische Informatiesystemen (GIS). Met de Smart City Planner kan de duurzaamheidsscore van een buurt worden gemeten, maar kunnen syngergieën ook beter worden gepland. Zo kunnen alle partijen met deze synergetische aanpak aan de slag. Door alle kennis op tafel te leggen, kunnen partijen eenvoudiger samen een nieuw perspectief schetsen. Eén actie in de stad kan dan leiden tot meerdere resultaten. Zo ontstaat niet alleen synergie tussen de verschillende stromen, maar ook tussen de verschillende disciplines. “Rotterdam is wat dat betreft een groot laboratorium waar de aanpak van SULP goed getest kon worden. Het is een open stad, met veel verschillende en goede bureaus, veel beschikbare data en een gemeente die open staat voor nieuwe ideeën. Ook is Rotterdam een stad op een werkbaar schaalniveau: het is wel een grote stad, maar geen miljoenenstad. Daardoor kan SULP zowel opgeschaald worden naar grotere steden, als afgebouwd worden om ook in kleinere steden en dorpen effectieve aanpassingen te kunnen doen,” zegt Tillie. 

De volgende stap is om naast stofstromen ook biodiversiteit en stedelijke ecologie binnen de aanpak te betrekken. Tillie: “Dit is een schaars kennisgebied, er is nog niet veel bekend over de wisselwerking tussen natuur en stadsontwikkeling. Terwijl natuur wel essentieel is voor stedelijke landschapssystemen. De vraag is dan ook: hoe krijgen we dit helder, zodat we een basiskwaliteit van en voor natuur in de duurzame stad kunnen genereren? Het gaat erom dat we een link leggen tussen de verschillende thema’s op grotere schaal, zodat we samen slimmere steden kunnen maken waar we met meer plezier kunnen leven.”

Lees het proefschrift hier


Cover: ‘koblenz stad en landschap’


Portret - Nico Tillie

Door Nico Tillie

Researcher and Lecturer, Landscape Architecture, Delft University of Technology & City of Rotterdam | European representative, World Council on City Data


Meest recent

Groene wildernis in New York door Why Factory (bron: Nai Publishers)

The green dip, het moet allemaal nog veel groener – en rap graag

Recensent Jaap Modder las ‘The green dip’, de nieuwste publicatie van The Why Factory Het bevat een stappenplan voor meer groene wildernis in de steden. Modder is na eerste bestudering kritisch maar stelt dat oordeel later bij.

Recensie

17 juni 2024

Wonen aan de Schoolpad in Laren door Tulp8 (bron: Wikimedia Commons)

Leefwerelden van arm en rijk zijn steeds meer gescheiden, maar mede via gebiedsontwikkeling is daar iets aan te doen

Het Sociaal Cultureel Planbureau onderzocht in hoeverre welvarenden en minder welvarenden mensen ontmoeten buiten hun eigen welvaartsniveau. Steeds minder, is de conclusie. Gemeenten kunnen hier iets aan doen, mede door te letten op het woningaanbod.

Analyse

17 juni 2024

De groene stad door SARYMSAKOV ANDREY (bron: Shutterstock)

Maak energie nu al integraal onderdeel van de verstedelijking van morgen

Verdere verstedelijking is nodig om aan de woningvraag te voldoen. Een van de grote opgaven daarbij is het energievraagstuk. Paul van den Bragt laat zien dat dit meer is dan het oplossen van het acute probleem van netcongestie.

Analyse

14 juni 2024