Toekomstige versus gevestigde gebiedsontwikkelaars

13 april 2015

3 minuten

Verslag In de vorm van presentaties voor een jury uit de praktijk gingen jong en oud op 26 maart 2015 in discussie over de toekomst van gebiedsontwikkeling in het algemeen en het gebied Overhoeks te Amsterdam Noord. Wat is onderwerp van discussie als je jong talent van TU Delft tegenover de gevestigde orde uit de praktijk en wetenschap zet?

Verslag eindpresentaties van een ‘Management game’ in de master Real Estate and Housing, TU Delft

(4)

Allereerst een stukje context. Het leerdoel van de management game binnen de masteropleiding Real Estate and Housing is kennis vergaren en inzicht te krijgen in het ontwikkelingsproces van gebieden. De studenten, verdeeld in vijf groepen, moeten door middel van een rollenspel in zes weken tijd tot een geïntegreerd ontwikkelingsplan komen voor Overhoeks. Uitdagingen voor het gebied zijn onder andere (1) het imago, (2) de bereikbaarheid, (3) hoe een voormalig industrieterrein aan het water te transformeren en hoe de negatieve gevolgen van gentrification te voorkomen. Dit gezegd hebbende, wat viel er op, waar wordt over gediscussieerd en wat is de beste ontwikkelingsstrategie?

Luchtfoto gebied Overhoeks

‘Toekomstige versus gevestigde gebiedsontwikkelaars - Afbeelding 1’

De winnaars ‘The Missing Link’

De winnende groep focuste op (1) integratie Amsterdam Noord en centrum, (2) creëren van een gebiedsidentiteit en (3) persoonlijke interactie op lokaal niveau. Overhoeks als verbindende factor tussen globaal en lokaal en verschillende doelgroepen.

Wat viel op, waar werd over gediscussieerd?

Terwijl de analyses en probleemstellingen veel overeenkomsten toonden, zijn er vijf totaal verschillende plannen gepresenteerd. Dit benadrukt nog maar eens de verscheidenheid van het (vak)gebied. Verder veel vragen van de jury en publiek over organisch versus permanent. Hoe om te gaan met externe veranderingen? Hoe manage je je ontwikkelrisico’s? Ook ging het over social return: als je ook de multiculturele Van der Pekbuurt erbij wilt betrekken, hoe financier je dan het plan? Hoe leg je social return uit aan de gemeente? Jammer genoeg bleef het deze middag bij de vragen; geen antwoorden. Maar gelukkig was daar nog wel Hans de Jonge ter afsluiting.

Dagvoorzitter Hans de Jonge concludeert

In gebiedsontwikkeling hebben we altijd één schaars middel: geduld. Steden moeten groeien, ze zijn niet te maken. Als je in zes weken tijd een ontwikkelingsplan moet maken wordt je verleidt een ouderwets masterplan te maken. Het gaat er nu meer om dat het ontwikkelingsplan aangeeft wat vast staat en wat juist open blijft. Permanentie versus variatie, aldus De Jonge.

De ontwikkelstrategie is simpel: gefixeerde ingrepen waar nodig, laat open waar mogelijk

Hans de Jonge

vertaalslag van de analyse en probleemstelling naar het daadwerkelijk ontwerp

Verder valt het de hoogleraar en directeur op dat er in de binnen alle groepen tegenstrijdigheden zitten. Onkunde van de student? Nee, juist niet: de oorzaak is het integreren van de belangen van alle partijen tot één plan. Het geeft nog maar eens de complexiteit van het (vak)gebied aan.

Waar is de ‘Planet’?

Mijzelf valt het gebrek aan een ‘Planet’ benadering op. Zowel in de presentaties als de discussies is er sprake geweest van een volledige focus op de economische (Profit) en sociale (People) aspecten. Zo had de winnende groep in hun zelf uitgevoerde mini BREEAM studie erg slecht gescoord op klimaat gerelateerde aspecten. Hier werd niks over gezegd. Sterker nog, niet eens één keer is het woord ‘energie’, ‘grondstoffen’ of ‘klimaat’ door een jurylid of andere professionals uit de praktijk uitgesproken. Ze zouden bijvoorbeeld naar AMS kunnen kijken, waar op dit moment gewerkt wordt aan vraagstukken als decentrale watervoorziening, slimme energienetwerken, hergebruik van bouwmaterialen en het terugwinnen van mineralen uit afvalwater.