Onderzoek De ruimte voor woningen, infrastructuur en industrie is in Nederland in de periode tussen 2013 en 2020 met 200 vierkante kilometer toegenomen. Dat gaat met name ten koste van landbouwgrond. Hoewel er meer ruimte voor natuur kwam, nam het areaal bos af, ook al is daarvoor beterschap beloofd. Intussen neemt de druk op de ruimte toe.
Ondanks de toename van bebouwde grond voor extra woningen, infrastructuur en industrie, had bijna de helft (49 procent) van het oppervlak van Nederland in 2020 een agrarische bestemming. Dit bestaat vooral uit akkers en weilanden. De categorie bebouwd beslaat bijna 24 procent van het landoppervlak. Hieronder vallen alle terreinen die grotendeels bebouwd of bestraat zijn, zoals bebouwing, bedrijventerreinen, wegen en andere infrastructuur, maar ook openbaar groen zoals parken.
Bijna de helft (49 procent) van het oppervlak van Nederland heeft in 2020 een agrarische bestemming
Zestien procent van het landoppervlak bestaat uit natuur of half-natuur. Hier vallen zowel de beschermde heide en bossen van Natura 2000-gebieden onder, als ook heggen en hagen met vaak een vorm van landschaps- of natuurbeheer, productiebossen en stukjes bos zonder beschermingsstatus. Ten slotte beslaan zoet en brak water en de kuststrook 11 procent van het Nederlandse grondgebied. Dit blijkt uit nieuwe cijfers van het CBS in samenwerking met Universiteit Wageningen.
In de periode 2013–2020 is de hoeveelheid grond die gebruikt wordt voor wonen, industrie en infrastructuur met 200 vierkante kilometer toegenomen. De oppervlakte landbouwgrond is afgenomen met 244 vierkante kilometer. De oppervlakte natuur en water nam met 44 vierkante kilometer toe, ondanks een afname van bos met 53 vierkante kilometer.
De ruimtelijke verschillen in de omzetting van agrarisch gebied zijn groot. De oppervlakte landbouwgrond is het meest afgenomen in Noord-Brabant (–58 vierkante kilometer) en Gelderland (–38 vierkante kilometer). In alle provincies, met uitzondering van Zeeland, komt het verlies van landbouwgrond vooral door de toename van het bebouwde gebied, en in mindere mate door natuurontwikkeling.
Druk op de leefomgeving neemt toe
De komende jaren is ruimte nodig voor onder andere de bouw van 1 miljoen woningen, de energietransitie (windmolens en zonnepanelen) maar ook voor de uitbreiding van het Natuurnetwerk Nederland en uitvoering van de Bossenstrategie.
De uitbreiding van het Natuurnetwerk Nederland (nog circa 350 vierkante kilometer), en de aanplant van bomen in het kader van de Bossenstrategie (waarvan 190 vierkante kilometer gerealiseerd moet worden buiten het Natuurnetwerk) moeten gerealiseerd zijn vóór respectievelijk 2027 en 2030.
Cover: ‘Zonnepanelen luchtfoto’ door Fly_and_Dive (bron: shutterstock.com)
