25 november 2013
2 minuten
Nieuws AM & IPMMC, Corio Vastgoed Ontwikkeling, MAB, NS Stations, OVG en VolkerWessels zijn op basis van productie momenteel de grootste ontwikkelaars commercieel vastgoed.
Dit blijkt uit de Top-100 Ontwikkelaars die gepubliceerd is in PropertyNL Magazine nr. 16 dat maandag verschijnt. De Top-100 is gebaseerd op productie commercieel vastgoed - in aanbouw zijnde en opgeleverde projecten in 2012 en de eerste helft van 2013.
Dit jaar reflecteert de Top-100 Ontwikkelaars honderd ontwikkelaars die tegen de stroom in nog aan de markt zijn. Vroeger was het planvolume een belofte voor de toekomst van Nederland, of een zekerheid van werk, nu is ‘pipeline’ een risicopost die liefst binnenskamers blijft. Productiecijfers - die centraal staan in dit onderzoek - laten bij bijna iedereen een dalende trend zien. Het is een hard gevecht om het voortbestaan.
Dat is niet alleen een probleem voor de bedrijven zelf, maar het is ook een macroprobleem: met zo weinig investeringen in de gebouwde omgeving staat vernieuwing stil en ontstaat verloedering. Terwijl in Nederland de investeringen in bijvoorbeeld retailvastgoed sterk teruglopen, nemen ze in Europa juist snel toe. Door investeringen in retail wordt in steden en winkelcentra leegloop voorkomen.
Dat snappen retailers zoals de Ikea en Bijenkorf, maar ook vastgoedfondsen zoals Unibail Rodamco en Corio en particuliere beleggers zoals Kroonenberg, dat drie centra op de schop neemt.
Nog een brug verder is dat steden moeten investeren in aantrekkelijke werklocaties. Anders verslechtert het vestigingsklimaat en trekken bedrijven weg. In Nederland daalt Amsterdam ten opzichte van Stockholm. Kansen creëren voor betere locaties dan vroeger, is het adagium. Veel partijen in deze Top-100 zijn daarmee bezig: betere locaties met OV, groenere energielabels en flexibele indeelbaarheid.
Grootste runner up bij de grootste ontwikkelaars is VolkerWessels, onder andere door het overnemen van projecten van andere ontwikkelaars in problemen. Omdat de Top-100 is gebaseerd op productie van de afgelopen tijd, staan ontwikkelaars die hun activiteiten inmiddels aan het afbouwen zijn, ook nog op de lijst. Zo besloot de Rabobank dit jaar te stoppen met dochter MAB en heeft de NS al eerder besloten grote projecten waarmee het hoog in de Top-100 komt, in de toekomst niet meer ter hand te nemen.
Cover: ‘Thumb_vastgoed bouwen kantoren leegstand_0_1000px’
