2015.11.27_‘Urban sprawl’ verantwoordelijk voor dertig procent van alle broeikasgassen1

‘Urban sprawl’ verantwoordelijk voor dertig procent van alle broeikasgassen

27 november 2015

2 minuten

Nieuws Stedelijke wildgroei is goed voor een derde van alle uitstoot van broeikasgassen en het terugdringing hiervan kan dus de sleutel zijn voor het vertragen van de opwarming van de aarde. Dat blijkt uit onderzoek van promovendus Michael Mehaffy die software ontwikkelde die CO2-uitstoot als gevolg van stedelijke vormgeving kan voorspellen.

Uit het onderzoek van Mehaffy blijkt dat het ver uitsmeren van steden (“urban sprawl”) een veel grotere impact heeft op het milieu dan gedacht. Bouwen in lage dichtheid vergt meer infrastructuur dan een compacte stad. Dat kost meer asfalt en ook meer vervoerskilometers per inwoner. De promovendus aan de faculteit Bouwkunde analyseerde verschillende stedelijke gebieden en becijferde op basis daarvan dat meer dan een derde van de wereldwijde CO2-uitstoot op het conto komt van 'urban sprawl'. Niet alleen energie- en grondstoffenverbruik gaan onnodig omhoog door wijdverbreide bebouwing, maar ook het landgebruik en het consumptiegedrag van buurten. En dat valt niet te compenseren met introductie van hernieuwbare energiebronnen of duurzame – elektrische - vervoermiddelen. “Daarom is een radicale herziening nodig van de modellen en methoden die we gebruiken voor stedelijke vormgeving”, zegt Mehaffy. “Business as usual is geen optie meer, als we het roer niet omgooien gaan we af op een catastrofe.”

Het feit dat stedenbouwkundige veranderingen traag gaan, is geen reden om niets te doen. Integendeel, stelt Mehaffy, juist omdat veranderingen langzaam gaan, moet een andere manier van stedenbouwkundig plannen topprioriteit krijgen. Zeker in delen van de wereld die snel verstedelijken. Want zelfs kleine veranderingen in urbane vormgeving hebben langetermijneffecten, tot eeuwen ver. Compacte steden met een goede functiemenging waarin afstanden beloopbaar zijn of eenvoudig overbrugbaar met openbaar vervoer kunnen enorme milieuwinsten opleveren. In zijn proefschrift 'Urban Form and Greenhouse Gas Emissions: Findings, Strategies, Design Decision Support Technologies' onderstreept hij het belang van goed ontworpen netwerken van publieke ruimtes als voorwaarde voor efficiënte steden met lage emissies. “Urbane vormgeving is bepalend voor de manier waarop we bewegen, interactie aangaan en consumeren. Mijn onderzoek geeft inzicht in hoe dit werkt als systeem en hoe we dit kunnen benutten voor verduurzaming.”

Op basis van zijn onderzoeksresultaten ontwikkelde Mehaffy samen met een software-ingenieur een digitaal hulpmiddel voor besluitvorming bij stedenbouwkundig ontwerpen. Het ontwerpgereedschap helpt verschillende stedelijke ontwerpscenario's te evalueren en de uitstoot te voorspellen van verschillende combinaties van ontwerpelementen. Daarmee komen haalbare alternatieven binnen handbereik om uitstoot te identificeren en te verminderen. De software is geschikt voor planbureaus, stedenbouwkundigen, ontwikkelaars en andere belanghebbenden.


Cover: ‘2015.11.27_‘Urban sprawl’ verantwoordelijk voor dertig procent van alle broeikasgassen1’



Meest recent

Jeroen de Willigen vertelt over de Grunobuurt door Tess Broekmans (bron: Tess Broekmans)

In gesprek met Jeroen de Willigen: lessen uit de herontwikkeling van de Grunobuurt in Groningen

Hoe vernieuw je een bestaande woonbuurt en behoud je tegelijkertijd de kwaliteit? Jeroen de Willigen, stadsbouwmeester van Antwerpen en partner bij de Zwarte Hond, deelt de lessen uit twintig jaar gebiedsontwikkeling in de Groningse Grunobuurt.

Verslag

21 oktober 2026

Bouw van moderne gezinswoningen in Zutphen door Martin Bergsma (bron: Shutterstock)

Hoe we de schoonheid in de gebiedsontwikkeling verloren en terugvonden

Flip ten Cate stopte in 2023 na 21 jaar als directeur van de Federatie Ruimtelijke Kwaliteit. In het recent verschenen boek Mooiwaarts bundelt hij succesvolle en frustrerende pogingen om in Nederland ruimtelijke kwaliteit te realiseren.

Analyse

20 oktober 2026

Hans-Hugo Smit Column Cover door Esther Dijkstra (bron: Illustratie Esther Dijkstra, bewerkte foto Matthijs van Roon)

De gouden berg die overwaarde heet

Columnist Hans-Hugo Smit wil afrekenen met een misleidend frame dat hij ziet ontstaan in het vakgebied. In plaats van nieuwe gouden bergen te beloven op de woningmarkt, pleit hij voor het eerlijker verdelen van de reeds bestaande gouden berg.

Opinie

19 oktober 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op