Hans-Hugo Smit door Gebiedsontwikkeling.nu (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Versnellen? Durf dan risico’s te nemen!

28 februari 2022

2 minuten

Opinie Of het nu het ‘PAS-dossier’ of het recente Didam-arrest is, columnist Hans-Hugo Smit hekelt de oude reflex om ieder risico te mijden. En dat terwijl de behoefte aan nieuwe gebiedsontwikkelingen groot is. “Zolang we niet meer risico’s durven accepteren, komt er van versnelling weinig terecht”.

Een jaar of 15 geleden was er in gebiedsontwikkelingsland veel te doen over de risico-regel-reflex. Als er ergens een risico werd gezien – een afbrekend balkon, een exploderende vuurwerkopslag of copulerende korenwolf – reageerde de overheid subiet met nieuwe regelgeving om die risico’s weg te nemen. Dit tot ongenoegen van marktpartijen, die waarschuwden dat een overkill aan maatregelen gebiedsontwikkeling in hun ogen onmogelijk maakte. Zij kregen steun van het Planbureau voor de Leefomgeving, dat zei dat omgevingsrecht nu eenmaal complex is en zowel de samenleving als de oevrheid bereid moesten zijn meer risico's te aanvaarden.

Wat volgde was een breed gedeelde roep om te versnellen door te ontslakken en te vereenvoudigen. Inmiddels is het 2022 en hopen we nog steeds op versnelling. Ook de Omgevingswet – het toonbeeld van versnelling – blijft maar uitgesteld worden.

Het klinkt paradoxaal, maar vereenvoudigen is blijkbaar best ingewikkeld en versnellen kost tijd. En ‘minder regels’ vraagt juist meer politieke keuzes en daadkrachtiger bestuurlijk optreden. Geen ‘laissez-faire’, maar doelbewust omarmen van complexiteit en de risico’s die daarbij horen. Minder regels wil iedereen wel, meer risico’s aanvaarden bijna niemand.

De risico-regel-reflex van weleer lijkt vervangen door een risico-bevries-reflex

Over de risico-regel-reflex hoor je nog weinig. Mogelijk hebben we de reflex wat leren onderdrukken. Mogelijk zijn er ook gewoon minder ambtenaren die aan de reflex gevolg kunnen geven. Mooi hoor, als we van die reflex zouden zijn verlost. Anderzijds: er ging wel iets doortastends van uit. En er was tenminste een actieve overheid en er werden keuzes gemaakt.

Tegenwoordig komen bepalende keuzes voor gebiedsontwikkeling vooral uit de rechtbank. Zie het ‘PAS-dossier’ of recentelijk het Didam-arrest van de Hoge Raad. Na zo’n uitspraak slaat de vertwijfeling toe. Veel marktpartijen willen wel door en ook juristen wijzen op hoe het vermoedelijk nog wél kan (of dat komende jurisprudentie dat zal moeten uitwijzen). Aan publieke zijde worden vooral veel risico’s ervaren en wordt er vervolgens weinig geregeld. De risico-regel-reflex van weleer lijkt vervangen door een risico-bevries-reflex. Paniek, uitstel, vertraging.

Zolang we niet meer risico’s durven accepteren, komt er van versnelling weinig terecht. Daarom hou ik bij de invoering van die nieuwe Omgevingswet mijn hart vast. Het risico op mislukken lijkt mij groot. Maar goed, misschien moeten we dat risico nu – omwille van de snelheid – simpelweg aanvaarden.


Cover: ‘Hans-Hugo Smit’ door Gebiedsontwikkeling.nu (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)


Hans-Hugo Smit door Fotograaf (bron: LinkedIn)

Door Hans-Hugo Smit

Sectoranalist Bouw & Gebiedsontwikkeling bij Rabo Real Estate Finance.


Meest recent

Eerste woning in Sidhadorp, Lelystad door Rob Bogaerts / Anefo (bron: Wikimedia Commons)

Van de groeikernen via Vinex naar de Novex, Michelle Provoost zoekt naar lessen

Vinex blijft de gemoederen bezig houden, nu ook in een historisch perspectief en een vergelijking met de groeikernen. INTI-directeur Michelle Provoost pleitte in de PBL-Academielezing voor meer continuïteit in beleid.

Verslag

12 juli 2024

Katwijk aan Zee door Bjoern Wylezich (bron: Shutterstock)

Prioriteren bij woningbouw, dit stappenplan helpt bij het maken van keuzes

Veel bestuurders en beleidsmakers worstelen met de vraag wat ze voorrang moeten geven bij het verdelen van de beschikbare, schaarse ruimte. Het schuurt vooral bij de prioritering van woningbouwplannen. Arcadis Overmorgen ontwikkelde een stappenplan.

Verslag

12 juli 2024

Cover weekoverzicht van week 28 door Gebiedsontwikkeling.nu (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Dit was een week om zorgvuldig te werk gaan

Zorgvuldiger omgaan met de beschikbare ruimte, met het begrip brede welvaart en verdichting van naoorlogse wijken. Deze week staat zorgvuldigheid centraal in de artikelen op Gebiedsontwikkeling.nu.

Weekoverzicht

11 juli 2024