Vroege oogst in Proeftuin Erasmusveld Den Haag

Anders duurzaam

Proeftuin Erasmusveld verrijst midden in een ecologische zone in Den Haag. Vanaf de start is duurzaamheid een leidend principe geweest voor de planontwikkeling. Duurzaamheid gaat vaak over vrij technische zaken als energiezuinigheid of waterbergend vermogen. Allemaal zaken die zich redelijk laten meten in normen, percentages en scores. We kunnen ‘BREEAM Outstanding’ zijn, ‘100% Rainproof’ of zelfs een negatieve EPC bereiken (en dat is positief…). Hoewel al die fronten ook in Proeftuin Erasmusveld hoog op het scorelijstje staan, wordt er primair gestreefd naar een leefomgeving waar verschillende mensen gezond en prettig samen leven. ‘Gezond’ en ‘samen’ gaan ook over duurzaamheid, maar zijn veel minder technisch en nauwelijks te vangen in cijfers en normen. Ondanks dat zijn er de afgelopen maanden initiatieven gestart die uiteindelijk wel moeten bijdragen aan een ‘anders duurzame’ leefomgeving.

Anders ontwikkelen

Het ontwerpteam voor de eerste fase werd op een nieuwe manier geselecteerd. Via een ontwerpwedstrijd – waaraan meer dan zestig ontwerpteams anoniem meededen – kwam uiteindelijk een team dat het meest kon helpen met het bereiken van de beoogde ambities als beste uit de bus Het hele proces leverde niet alleen veel nieuwe contacten én inzichten op voor dit plan, maar ook voor toekomstige projecten.

Ook de inspanningen om een eerste Tiny House Community in Nederland te starten bleken vruchtbaar. Nu ook van de gemeente groen licht is gekregen, is gestart met de bouw van vijf particuliere tiny houses. Niet permanent, noch als toonbeeld van de toekomstige huizen op deze plek, maar als proeftuin voor ánders wonen. Met de Tiny House-bewoners worden events op de locatie georganiseerd en debatten over gezond, stads en samen wonen. Wie weet schiet een deel van dit nieuwe gedachtegoed wortel en verrijkt dat de voedingsbodem voor verdere planontwikkeling.

Woonpioniers. Foto: Arthur van der Lee

Over bodemverrijking gesproken: onlangs is ook begonnen met de aanleg van een stadsakker in de proeftuin, volgens de principes van de permacultuur. Dat is een filosofie, die veerkrachtige ecosystemen nastreeft, die batig zijn voor mens én natuur en uitgaat van lokale krachten en mogelijkheden. Straks kan er dus ook letterlijk geoogst en geproefd worden in de Proeftuin.

Anders oogsten

De manier waarop het ontwikkelproces wordt ingericht lijkt wel wat op de permacultuur. Het houdt het midden tussen een uniforme blauwdruk en organische laisser-faire. Voorbereiden en sturen, maar ook kijken wat er opkomt en daarop verder bouwen. Zaaien zonder vooraf vastgesteld beeld van de oogst. En ‘oogst’ ook weer zien als zaadje, als kiem van hopelijk iets moois. Vruchtbare bodem voor de ontwikkeling van Proeftuin Erasmusveld tot een aantrekkelijke leefomgeving. En vruchtbare bodem voor toekomstige gebiedsontwikkelingen.