Bedrijventerrein in Culemborg door Aerovista Luchtfotografie (bron: Shutterstock)

Zelfbouw als recept voor een stagnerende woningmarkt: Entree Lanxmeer in Culemborg

1 juli 2012

3 minuten

Nieuws De stagnerende woningmarkt vraagt om creatieve manieren om de nieuwbouwproductie in beweging te krijgen. In Entree Lanxmeer in Culemborg ontwikkelt de gemeente de kavels op risico. Bewoners bepalen zelf het ontwerp van de woning én de woonomgeving. “Doordat de ontwikkelaar buiten beeld blijft besparen we zo twintig procent.”

Net als de meeste andere gemeenten in ons land, worstelt ook Culemborg als gevolg van de crisis met een stagnerende markt voor nieuwbouwwoningen. De Gelderse gemeente zocht naar uitbreidingsmogelijkheden van de bekende duurzame wijk Lanxmeer. Deze wijk werd op verschillende manieren ontwikkeld. In eerste instantie door begeleid individueel en collectief particulier opdrachtgeverschap, maar later ook door enkele projectontwikkelaars. Willem Jan Stegeman, wethouder Ruimtelijke Ordening in Culemborg: “Voor de uitbreiding gaan we back to basic en kiezen we voor individueel en collectief particulier opdrachtgeverschap. In de huidige crisisomstandigheden is dat realistischer. Doordat de ontwikkelaar buiten beeld blijft, kunnen we de woningen tegen kostprijs realiseren. Dat scheelt zo twintig procent. Bewoners bepalen bij deze aanpak ook zelf waar ze hun geld aan uitgeven en wat belangrijk voor ze is.”

Saskia Bosman, projectleider stedelijke vernieuwing bij de gemeente: “Lanxmeer is ontwikkeld met een heel bewuste groep bewoners. Met individueel en collectief particulier opdrachtgeverschap is de kans ook groter dat we de juiste doelgroep vinden. Een ontwikkelaar zoekt deze groep ook, maar uiteindelijk kiest hij primair voor het halen van zijn rendement. Het maakt hem minder uit of de gevonden koper duurzaam leeft en of hij goed bij de wijk past. En: projectontwikkelaars standaardiseren meer in hun woningbouw, dat past minder goed het karakter van Lanxmeer.”

Publieke regie

En dus de besloot de gemeente vorig jaar de kavels met de potentiële kopers op eigen risico te ontwikkelen. Bosman: “Het project wordt onder de gemeentelijke vlag ontwikkeld, maar we hebben onvoldoende capaciteit in huis om de hele ontwikkeling vlot te blijven trekken.”
Daarop pakte Bureau Over Morgen de handschoen op en stelde de gemeente voor de wijk te ontwikkelen door middel van publieke regie. Een aanpak waarbij toekomstige bewoners – want het woord consument gebruikt het bureau niet – niet alleen de woning maar ook de wijk samen mogen ontwerpen. Over Morgen faciliteerde en organiseerde het proces om naast inbreng van professionele kennis vooral de snelheid erin te houden.

Om een beeld te krijgen van de beoogde doelgroep voor Entree Lanxmeer organiseerde Over Morgen samen met de gemeente een positioneringsworkshop. Jan Jaap Wesselink, projectmanager Over Morgen: “Ook de bewoners van de bestaande wijk Lanxmeer werden uitgenodigd: wie zien zij graag als hun nieuwe buren?” Hieruit rolde het profiel van een bewoner bij wie fysieke én sociale duurzaamheid hoog in het vaandel staat. Vanwege de locatie dicht bij het NS-station moet hij gesteld zijn op dynamiek.
De uitkomsten van de workshop resulteerden in een uitgekiende marketingstrategie. Op verschillende manieren kreeg Entree Lanxmeer publiciteit. Door een slimme website en persberichten naar de juiste media, maar ook door reclameborden en artikelen in tijdschriften en kranten die de doelgroep aanspreken. Belangrijkste boodschap: ontwerp zelf je duurzame woning en wijk met alle begeleiding en zonder zorgen.

Zie voor de volledige publicatie:


Cover: ‘Bedrijventerrein in Culemborg’ door Aerovista Luchtfotografie (bron: Shutterstock)


Portret - Karl Bijsterveld

Door Karl Bijsterveld

Editor bij ROmagazine & Editor at Building Business


Meest recent

Luchtfoto van een woningbouwproject in aanbouw in een Nederlandse voorstad door Thomas Roell (bron: Shutterstock)

De eerste ervaringen op doorbraaklocaties: iedereen moet een beetje pijn lijden

In december 2024 werd de “doorbraakaanpak” vastgesteld, om in een aantal kansrijke locaties de voorfase van een gebiedsontwikkeling veel sneller te laten plaatsvinden. Eric Martens is de coördinator, wat zijn de opgedane ervaringen en inzichten?

Uitgelicht
Persoonlijk

16 september 2026

Europese muisvleermuis door Michael von Aichberger (bron: Shutterstock)

Behandel ecologie niet als sluitpost van gebiedsontwikkeling

Ecologisch onderzoek wordt bij gebiedsontwikkeling nog te vaak uitgevoerd wanneer plannen al grotendeels vaststaan. Dat vergroot het risico op vertraging, kostbare aanpassingen en gemiste kansen voor biodiversiteit, zo betoogt Peter Mulder.

Analyse

16 september 2026

shutterstock_2760365507 door Emily Marie Wilson (bron: Shutterstock)

Water in Nederland, een hernieuwde kennismaking

Water verdrong deze zomer tal van andere vraagstukken als hét issue voor de ruimtelijke inrichting van Nederland. Het momentum voor het verschijnen van ‘Zó werkt water in Nederland’ is dan ook goed gekozen.

Analyse

15 september 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op