Bedrijventerrein in Culemborg door Aerovista Luchtfotografie (bron: Shutterstock)

Zelfbouw als recept voor een stagnerende woningmarkt: Entree Lanxmeer in Culemborg

1 juli 2012

3 minuten

Nieuws De stagnerende woningmarkt vraagt om creatieve manieren om de nieuwbouwproductie in beweging te krijgen. In Entree Lanxmeer in Culemborg ontwikkelt de gemeente de kavels op risico. Bewoners bepalen zelf het ontwerp van de woning én de woonomgeving. “Doordat de ontwikkelaar buiten beeld blijft besparen we zo twintig procent.”

Net als de meeste andere gemeenten in ons land, worstelt ook Culemborg als gevolg van de crisis met een stagnerende markt voor nieuwbouwwoningen. De Gelderse gemeente zocht naar uitbreidingsmogelijkheden van de bekende duurzame wijk Lanxmeer. Deze wijk werd op verschillende manieren ontwikkeld. In eerste instantie door begeleid individueel en collectief particulier opdrachtgeverschap, maar later ook door enkele projectontwikkelaars. Willem Jan Stegeman, wethouder Ruimtelijke Ordening in Culemborg: “Voor de uitbreiding gaan we back to basic en kiezen we voor individueel en collectief particulier opdrachtgeverschap. In de huidige crisisomstandigheden is dat realistischer. Doordat de ontwikkelaar buiten beeld blijft, kunnen we de woningen tegen kostprijs realiseren. Dat scheelt zo twintig procent. Bewoners bepalen bij deze aanpak ook zelf waar ze hun geld aan uitgeven en wat belangrijk voor ze is.”

Saskia Bosman, projectleider stedelijke vernieuwing bij de gemeente: “Lanxmeer is ontwikkeld met een heel bewuste groep bewoners. Met individueel en collectief particulier opdrachtgeverschap is de kans ook groter dat we de juiste doelgroep vinden. Een ontwikkelaar zoekt deze groep ook, maar uiteindelijk kiest hij primair voor het halen van zijn rendement. Het maakt hem minder uit of de gevonden koper duurzaam leeft en of hij goed bij de wijk past. En: projectontwikkelaars standaardiseren meer in hun woningbouw, dat past minder goed het karakter van Lanxmeer.”

Publieke regie

En dus de besloot de gemeente vorig jaar de kavels met de potentiële kopers op eigen risico te ontwikkelen. Bosman: “Het project wordt onder de gemeentelijke vlag ontwikkeld, maar we hebben onvoldoende capaciteit in huis om de hele ontwikkeling vlot te blijven trekken.”
Daarop pakte Bureau Over Morgen de handschoen op en stelde de gemeente voor de wijk te ontwikkelen door middel van publieke regie. Een aanpak waarbij toekomstige bewoners – want het woord consument gebruikt het bureau niet – niet alleen de woning maar ook de wijk samen mogen ontwerpen. Over Morgen faciliteerde en organiseerde het proces om naast inbreng van professionele kennis vooral de snelheid erin te houden.

Om een beeld te krijgen van de beoogde doelgroep voor Entree Lanxmeer organiseerde Over Morgen samen met de gemeente een positioneringsworkshop. Jan Jaap Wesselink, projectmanager Over Morgen: “Ook de bewoners van de bestaande wijk Lanxmeer werden uitgenodigd: wie zien zij graag als hun nieuwe buren?” Hieruit rolde het profiel van een bewoner bij wie fysieke én sociale duurzaamheid hoog in het vaandel staat. Vanwege de locatie dicht bij het NS-station moet hij gesteld zijn op dynamiek.
De uitkomsten van de workshop resulteerden in een uitgekiende marketingstrategie. Op verschillende manieren kreeg Entree Lanxmeer publiciteit. Door een slimme website en persberichten naar de juiste media, maar ook door reclameborden en artikelen in tijdschriften en kranten die de doelgroep aanspreken. Belangrijkste boodschap: ontwerp zelf je duurzame woning en wijk met alle begeleiding en zonder zorgen.

Zie voor de volledige publicatie:


Cover: ‘Bedrijventerrein in Culemborg’ door Aerovista Luchtfotografie (bron: Shutterstock)


Portret - Karl Bijsterveld

Door Karl Bijsterveld

Editor bij ROmagazine & Editor at Building Business


Meest recent

Luchtfoto van kleurrijke regenbooghuizen in Houten, Nederland door hans engbers (bron: shutterstock)

Groene verstedelijking betaalbaar maken, de aanpak in de regio Utrecht

Tussen Utrecht, Houten en Zeist verrijzen ruim 60.000 woningen. Het vergt 206 miljoen euro om het groen goed aan te leggen. Adviesbureau Rebelgroup laat zien dat dit haalbare kaart is, met een methodiek die nu ook in andere gebieden wordt toegepast.

Onderzoek

29 augustus 2025

Weekoverzicht donderdag 28 augustus door Gebiedsontwikkeling.nu (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Dit was de week van de menselijke maat

Deze week stond de mens centraal: hoe deze de ruimte op ooghoogte ervaart in het Amsterdamse transformatiegebied Amstel III, hoe winkelgebieden heringericht kunnen worden en hoe samenwerking tussen mensen centraal staat bij dijkversterking en PPS.

Weekoverzicht

28 augustus 2025

utrechtsebaan, Den Haag door pmvfoto (bron: shutterstock)

Hoe nemen we verantwoordelijkheid voor de toekomst? Dilemma’s bij de grote verbouwing van Nederland

Hoe kunnen we in de gebiedsontwikkeling en ruimtelijke ordening verantwoordelijkheid voor de toekomst nemen, zonder de problemen in het heden te negeren? Peter Pelzer en Co Verdaas werken vijf dilemma’s uit die uit deze vraag voortkomen.

Uitgelicht
Analyse

28 augustus 2025