2014.02.12_Aanpak Vogelaarwijk_180

Aanpak Vogelaarwijk vergt meer dan rationeel plannen

12 februari 2014

2 minuten

Onderzoek Rationeel plannen en uitvoeren van herstructureringen in Vogelaarwijken klinkt als een logische strategie, maar deze werkt niet. De praktijk is daarvoor te weerbarstig, constateert promovendus Arne van Overmeeren (Real Estate & Housing). Hij pleit voor een flexibele aanpak op maat en in overleg. Een corporatie die klinkende resultaten wil boeken moet zich bekwamen in meerdere benaderingen en moet die afstemmen op de eigen organisatie, maar ook de omgeving.

In zijn promotieonderzoek bekeek Van Overmeeren de veranderingen in het voorraadbeleid van woningcorporaties. Pakweg twintig jaar geleden was dat puur gericht op woningen bouwen of renoveren, maar gaandeweg verschoof het naar brede, gebiedsgerichte ingrepen. Daarvoor moesten corporaties de bakens verzetten: ze moesten samenwerking zoeken met partijen in de wijken en hun aanpak verbreden naar sociale en economische activiteiten. Inzoomen op Vogelaarwijken was wat hem betreft logisch. “Daar zie je gebiedsgericht voorraadbeleid echt in beeld.”

Van Overmeeren deed literatuuronderzoek en een pilot-onderzoek in Schiedam (Woonplus). Op basis daarvan formuleerde hij een vijftal methoden om het voorraadbeleid te beschrijven: rationele planning, incrementele planning, politieke planning, collaboratieve planning en maatschappelijke planning. De geformuleerde methoden toetste hij in een enquête en casestudies bij Com•wonen en de Alliantie.

Zijn conclusie: voorraadbeleid is het resultaat van een mix van planningsbenaderingen en -elementen. “Rationele planning alleen werkt niet. Het is goed als uitgangspunt, om je positie duidelijk te maken”, zegt Van Overmeeren. “Maar experts kunnen niet vanaf de tekentafel de toekomst van een complexe Vogelaarwijk bepalen. Daarvoor spelen teveel belangen.”

In de Rotterdamse casestudie (Com•wonen) werd de planningsbenadering beïnvloed door krakers, in de Amsterdamse (de Alliantie) doordat de individuele benadering per bewoner leidde tot protest. Daarmee was een overlegmodel geboren.

Zowel in Vogelaarwijk Nieuwland (Schiedam) als in de Indische Buurt (Amsterdam) en in het Oude Noorden (Rotterdam) zag hij uiteindelijk alle vijf onderzochte planningsbenaderingen voorbij komen. Aan het ‘rationele’ uitgangspunt – het voorraadbeheerplan – werd al gauw geknabbeld doordat toevoeging van collaboratieve elementen onvermijdelijk was. Maatschappelijke en andere organisaties gingen meepraten. Incrementele elementen (stap-voor-stap aanpassingen) bleken vervolgens onvermijdelijk. En daarin eiste de politiek ook een rol op.

21 februari 2014 | 10:00
Plaats: Aula, TU Delft

Zie ook:


Cover: ‘2014.02.12_Aanpak Vogelaarwijk_180’



Meest recent

Esveld, Los, Born, Steenbakkers en Wijsman door Akro Consult (bron: Akro Consult)

40 jaar PPS: regie, realisme en vertrouwen

Tijdens het symposium ‘40 jaar de kracht van PPS’ van Akro Consult reflecteerden betrokkenen op veertig jaar PPS-praktijk en verkenden zij hoe publiek-private samenwerking zich moet blijven ontwikkelen om effectief én relevant te blijven.

Verslag

2 maart 2026

AI beeld Lola Landscape Architects door Lola Landscape Architects (bron: Lola Landscape Architects)

Merwede heeft baat bij intensieve samenwerking

Voor de nieuwe stadswijk Merwede sloot de gemeente Utrecht geen individuele contracten met ontwikkelaars, maar één overeenkomst met tien marktpartijen. Het bleek de juiste manier om de gebiedsontwikkeling met 6.000 woningen in goede banen te leiden.

Uitgelicht
Casus

2 maart 2026

Hoogtij van de Waal in Nijmegen door Mike Wiering (bron: Shutterstock)

Droge voeten bij een grondexploitatie die onder water staat

Niet zelden delven water en bodem het onderspit in gebiedsontwikkeling en dit is problematisch, stellen Geert Roovers en Nathan Westerhuis. Zij onderzochten hoe het langetermijn water- en bodembelang in de planeconomie kan worden geborgd.

Uitgelicht
Onderzoek

27 februari 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op