Als de woningnood een virus was

Het zijn roerige tijden. Het coronavirus raakt ons allemaal en de vooruitzichten zijn onzeker. De route uit de crisis is niet eenduidig, maar we varen niet blind. “We koersen op zicht”, stelt de minister-president. 

Dat zicht biedt een wetenschappelijk team van experts, met Jaap van Dissel van het RIVM als boegbeeld. Wat een verademing om die man (Jaap is stiekem ook professor doctor Van Dissel) te horen zeggen hoe het zit. Wat een verademing bovendien, dat niet alleen het kabinet, maar vooralsnog ook de Tweede Kamer én het grootste deel van de Nederlandse burgers zich achter dat vakkundige oordeel schaart.

Nog niet zo lang geleden leefden we in een land met 17 miljoen meningen. In de PFAS-discussie leek de mening van datzelfde RIVM net zoveel waard als die van boer Harms uit Drenthe. En op de woningmarkt stonden rijtjeshuisstampende bouwboeren lijnrecht tegenover dromende bouwmeesters, die meenden dat Nederland wel zo’n beetje volgebouwd was. Dat alles vond weerklank in de Tweede Kamer, waar versplinterde volksvertegenwoordigers elkaars loopgraven met platte oneliners bestookten. 

Nu sluit de crisis de rijen en depolitiseert de Kamer. Het debat verstomt, terwijl het kabinet verslimt. Rutte presenteert een intelligente lockdown, gevoed door vakkundigheid, rede en wetenschap.  En het volk volgt.

Natuurlijk ontstaan er scheurtjes in onze collectieve volgzaamheid. Zo wordt de roep om versoepeling (vooral onder ondernemers) groter en vinden sommige groepjes (vooral jongeren) het steeds lastiger anderhalve meter afstand te bewaren. Maar zonder de door de wetenschap gepresenteerde feiten in twijfel te trekken. 

Soms gebeurt dat wel. Zo is de objectiviteit van de WHO ter discussie gesteld en wordt gewezen op buitenlandse RIVMs, die ogenschijnlijk net zo wetenschappelijk toch tot andere conclusies komen. Dat dat gebeurt is prima, want dat is gewoon onderdeel van wetenschappelijk debat. Veel kennis is nu eenmaal niet absoluut en wetenschap vergt continu bevragen, aanscherpen en herzien van eerdere standpunten. Maar dat wil niet zeggen dat elk standpunt even waar is, of evenveel waard. Sommige dingen zijn aantoonbaar juist of onjuist, of met de kennis van nu simpelweg het meest aannemelijk. Sommige mensen hebben meer verstand van virussen dan anderen en zijn in de wereld van nu de beste raadgevers.    

De weg uit een ongekende crisis zoals deze leidt niet langs stokpaardjes, oneliners, eigenbelang en ongefundeerdheid. Hopelijk herinneren we ons dat als we het straks weer hebben over de crisis op de woningmarkt. Ik droom alvast van een RIVROM (Rijksinstituut voor Intelligente Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu), aangestuurd door een eigen Jaap (m/v), die ons vakkundig door die crisis loodst.

Cover: Robin Duister