Aireywoningen amsterdam

Blog van Vincent van Rossem: De Gulden Feniks

1 augustus 2018

3 minuten

Opinie BLOG De renovatie van de Arnhemse muziekzaal Musis Sacrum is bekroond. De jury heeft daar ongetwijfeld goed over nagedacht. Ik vind het zelf altijd een beetje makkelijk om voor zo’n prestigieus en ongetwijfeld duur project te kiezen, maar anderzijds is het goed dat het muziekleven in Arnhem en omstreken weer enige tijd stijlvol vooruit kan. Ook in mijn geboortestad Wageningen was Musis Sacrum een begrip.

Bij de drie genomineerde inzendingen was ook een project voor de renovatie van 138 sociale huurwoningen in de Amsterdamse wijk Slotermeer. Omdat de Rotterdamse wederopbouwwijk Pendrecht grotendeels is afgebroken, getuigt alleen Tuinstad Slotermeer nog van de volkshuisvestelijke idealen die kort voor en kort na de oorlog toonaangevend waren in Nederland. Daarom werd een klein deel van de wijk in 2008 aangewezen als beschermd gezicht. De corporaties lieten direct weten dat dergelijke onzin hinderlijk was voor de stadsvernieuwing.

Kort daarna kwam er een concreet sloopplan ter tafel voor de zeven Airey blokken die nu zo mooi gerenoveerd zijn, midden in het beschermd gezicht – dat al snel bekend stond als het Van Eesteren Museum. Het werd een bittere strijd tussen de corporatie, de monumentenzorg en bewoners van Slotermeer die zich verenigd hadden om het beschermd gezicht te verdedigen. De woningen waren natuurlijk uitgewoond, verschrikkelijk gehorig en voorzien van energielabel F. De corporatie had een nieuwbouwplan laten maken met rijtjes aantrekkelijke eengezinswoningen die in het stedenbouwkundig stramien pasten. Niet echt een slecht plan, maar het ging om een principiële zaak.

Ik had mij al neergelegd bij de sloop van de Airey blokken maar na jaren touwtrekken kwam er toch een miraculeuze overwinning uit de bus voor de tegenstanders van nieuwbouw. Het bureau Hooyschuur architecten heeft de blokken gerenoveerd, met energielabel A en geluidsisolatie conform nieuwbouweisen. Misschien zou de Gulden Feniks voor dit dramatische project teveel van het goede zijn geweest. De nominatie was al een hele eer en een subtiele afstraffing voor degenen die destijds zo graag wilden slopen.

De stadsvernieuwing heeft veel schade aangericht in Amsterdam West. Grote delen van Osdorp en Geuzenveld zijn vernield. De nieuwbouw is architectonisch van een bedroevend niveau. De paar blokjes in de Van Tijenbuurt in Geuzenveld die tenslotte toch nog gerenoveerd zijn, vormen nu een vlag op een modderschuit. Ook de gerenoveerde blokken van Dudok laten zien hoe het moet.

De strijd is nog niet ten einde. Nu de crisis voorbij is, worden er alweer dolle plannen gemaakt om Amsterdam West nog eens grondig te verbouwen. Verdichting is het nieuwe toverwoord. De geschiedenis blijft zich herhalen. Destijds was men van mening dat de oude binnenstad ‘niet meer van deze tijd was’. Kantoortorens en parkeergarages waren onze toekomst. Die ramp is afgewend, zij het met grote moeite. Daarna richtten de stadsvernieuwers hun blik op de negentiende-eeuwse wijken, ook al ‘niet meer van deze tijd’. En telkens weer blijkt dat de profeten van de vooruitgang ongelijk hebben. Nooit komt er iemand op het simpele idee dat het veel verstandiger is om oude woonwijken te renoveren en verder met rust te laten.


Coverfoto: Erik Swiertstra

Dit item verscheen eerder op nrp.nl


Cover: ‘Aireywoningen amsterdam’


Vincent van Rossem

Door Vincent van Rossem

Architectuurhistoricus & Hoogleraar Monumenten en stedenbouwkundige vraagstukken


Meest recent

Groepsfoto door Bas Czerwinski (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

“We kunnen niet zonder elkaar. Dus moeten we dezelfde taal gaan spreken”

Hoe zorg je er in politiek alsmaar turbulentere tijden voor dat gebiedsontwikkelingen op koers blijven? Een rondetafelgesprek met Fahid Minhas (NEPROM), Lisette Nijs (gemeente Den Haag) en Rick van der Zweth (PRO).

Opinie

20 november 2026

weekoverzicht 19 november door Gebiedsontwikkeling.nu (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Dit was de week van volhouden en doorpakken

Deze week ging het om volhouden en doorpakken. Om daarmee de gezonde stad werkelijk te realiseren, het principe van ‘water en bodem sturend’ toe te gaan passen bij woningbouw en de RO-regie van het Rijk echt te laten landen.

Weekoverzicht

19 november 2026

De Groene Loper, Maastricht door Waltie (bron: wikimedia)

Waarom het maar niet lukt om onze steden gezonder te maken (en hoe dat wel kan)

Met de Gezonde Stad Index 2026 doet Arcadis tweejaarlijks onderzoek naar de mate waarin de fysieke ruimte in de stad bijdraagt aan de gezondheid van de inwoners. Hamvraag dit jaar: waarom komen gezondere steden toch zo moeizaam van de grond?

Onderzoek

19 november 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op