Bouwers en ontwikkelaars presenteren wensenlijst gebiedsontwikkeling aan Rijk

BAM, BPD, Dura Vermeer, Heijmans, TBI, Van Wijnen en VolkerWessels: zij zijn de zeven ondertekenaars van de gezamenlijke oproep ‘Bouw aan de toekomst, samen met de markt’. In het document vragen zij om “langdurig consistent beleid, voldoende ontwikkellocaties, snellere procedures en meer ruimte voor innovatieve bouwmethoden, zodat de ambitie van 100.000 nieuwe woningen per jaar haalbaar blijft.” In de bijbehorende brief naar demissionair minister Mona Keijzer omschrijft het zevental hun oproep niet als een “verzoek om hulp, maar een uitnodiging tot partnerschap.”

De partijen zijn duidelijk. Ja, de 24 doorbraaklocaties voor gebiedsontwikkeling die Keijzer vorige maand bekend maakte, zijn een mooie eerste stap. Ook zijn de afspraken die voor deze locaties zijn gemaakt hoopvol. Maar het is nog lang niet genoeg. Om tot het aantal van 100.000 woningen per jaar te komen, zijn er nu nog te veel structurele belemmeringen en is er geen sprake van langjarige zekerheid – omdat consistent beleid ontbreekt. En juist consistent langjarig beleid leidt volgens de partijen tot “rendabele investeringen en opschaling van productiecapaciteit. Want alleen door gezamenlijk op te trekken kunnen we elk jaar substantiële aantallen woningen toevoegen. Dat is hard nodig om wonen betaalbaar te houden.”

Integrale gebiedsontwikkeling

Het gebiedsontwikkeling-boodschappenlijstje dat de partijen in de oproep hebben meegestuurd, is helder. De eerste 24 doorbraaklocaties zijn “een goed begin”, maar zorg ook voor PPS-monitoring van deze doorbraaklocaties. Op die manier kunnen bij vertraging andere locaties versneld worden opgepakt worden. Betrek marktpartijen ook vroegtijdig bij stedenbouwkundige planvorming, aldus de oproep. Verder willen de partijen snellere procedures, tijdige afgifte van vergunningen, minder juridische onzekerheid en uniforme regelgeving die ruimte biedt voor industriële bouwmethoden. Ook pleiten ze voor voldoende capaciteit bij de verschillende overheden en willen ze een aantal financiële toezeggingen.

Tegelijkertijd hebben de marktpartijen daar naar eigen zeggen ook genoeg tegenover staan. Zo beloven de partijen investeringen in geïndustrialiseerde bouwprocessen voor snelheid en betaalbaarheid en 100.000 woningen per jaar, of een substantieel deel daarvan. Daarbij “streven de partijen naar twee derde betaalbaarheid.” Verder stellen ze kennis en kunde om plannen te realiseren beschikbaar, beloven ze integrale gebiedsontwikkelingen, participatie en co-creatie met bewoners en investeringen in maatschappelijke voorzieningen (zoals openbare ruimtes, ontmoetingsplekken en recreatie).

Beperken aanvullende eisen

De samenwerkende partijen vragen aan het eind van het document het (nieuwe) kabinet om “gericht en consistent beleid en actie op vijf cruciale thema’s.” Ten eerste is dat zorgen voor continuïteit in beleid. Want, de bouwsector en vastgoedbeleggers “investeren alleen als er langjarige zekerheid is. Continu veranderende regels, fiscale maatregelen of beleidsdoelen maken het onmogelijk om stabiel te plannen en te investeren.” Dat betekent (bouw)regels die tien jaar vastliggen, het stimuleren van PPS-en, de Rijksoverheid als medefinancier van grote gebiedsontwikkelingen en het zo snel mogelijk afronden van de Nota Ruimte.

Het tweede thema is investeren in grootschalige infrastructuur. Koppel woningbouw en mobiliteit in één integrale aanpak, geef prioriteit aan de ontsluiting van de eerdergenoemde 24 doorbraaklocaties en “betrek marktpartijen vroegtijdiger bij stedenbouwkundige planvorming.” Ten derde is er het schrappen van onnodige regels om bouwen eenvoudiger en sneller te maken. Dat begint bij het overnemen van een groot deel van de plannen van adviesgroep STOER en onder andere ook het beperken van gemeentelijke aanvullende eisen tot een minimum. Het prioriteren van woningbouw bij de aanpak van netcongestie en het oplossen van het stikstofprobleem zijn de twee laatste thema’s. “Als deze punten worden opgepakt, kunnen wij – als grootste bouw- en ontwikkelbedrijven van Nederland – gezamenlijk blijven investeren in de bouw van honderdduizenden woningen.”