Woningbouw door GLF Media (bron: shutterstock.com)

Contourennotitie schetst eerste richtingen voor nieuwe Nota Ruimte

9 oktober 2023

3 minuten

Nieuws Vooruitlopend op het verschijnen van een nieuwe Nota Ruimte heeft demissionair minister De Jonge eind vorige week de zogenoemde Contourennotitie naar de Tweede Kamer gestuurd. Daarin benoemt hij de urgente ruimtelijke keuzes die gemaakt moeten worden en komt hij met een eerste inhoudelijke richting voor een rechtvaardige verdeling van die ruimte.

De noodzaak om urgente ruimtelijke opgaven op te pakken wordt versterkt door ontwikkelingen zoals bevolkingsgroei, klimaatverandering, toenemende sociaal-culturele verschillen en internationale afhankelijkheid. De hoeveelheid ruimte is een gegeven terwijl de transities alleen maar om meer ruimte vragen.

Nederland moet kiezen waar, hoe en waaraan we ruimte bieden om ervoor te zorgen dat de huidige zekerheden – zoals voldoende voedsel, schoon drinkwater en energie – ook voor toekomstige generaties blijven bestaan. En keuzes maken betekent ook dingen niet meer doen. 

Keuzes niet afwentelen

De Contourennotitie beschrijft voor het rechtvaardig verdelen van de ruimte drie leidende principes:

  • Keuzes moeten niet leiden tot het afschuiven van problemen. Niet naar volgende generaties. Niet naar andere gebieden. Lasten en lusten moeten eerlijk worden verdeeld.
  • Verder moet recht worden gedaan aan de schaarse en waardevolle ruimte. Waar het kan moeten functies slim en met kwaliteit gecombineerd worden.
  • Er moet recht worden gedaan aan de eigenheid van de regio’s: we beschermen en benutten wat er is en werken aan lokaal passende oplossingen.

De gesteldheid van ons water- en bodemsysteem zal meer dan ooit bepalend worden voor wat kan.

We willen heel Nederland benutten en heel Nederland in haar regionale verschillen recht doen
Demissionair minister Hugo de Jonge

Water en bodem worden daarom ‘sturend’ bij de te maken keuzes. Zo bouwen we bijvoorbeeld niet meer buitendijks, houden we rekening met slappe bodems en de beschikbaarheid van voldoende drinkwater.

Ruimtelijke hoofdstructuur

De Contourennotitie benoemt drie ‘bewegingen’: 

  • Naar een evenwicht tussen landbouw en natuur in heel Nederland: voor een toekomstbestendige landbouw en herstel van de biodiversiteit.
  • Naar een klimaatneutrale en circulaire samenleving: voor schonere energie, duurzamere vervoersstromen en het samenbrengen van vraag en aanbod.
  • Naar sterke regio’s, steden en dorpen in heel Nederland: toekomstperspectief voor alle gebieden.
Nieuwbouw Heerhugowaard door Rudmer Zwerver (bron: Shutterstock)

‘Nieuwbouw Heerhugowaard’ door Rudmer Zwerver (bron: Shutterstock)


Deze bewegingen zijn onderling sterk met elkaar verbonden. In de opmaat naar een nieuwe Nota Ruimte werkt het kabinet aan een ruimtelijke hoofdstructuur. Hierin laten kaarten zien hoe Nederland zich tot 2050 kan ontwikkelen.

Heel Nederland

De Contourennotitie richt zich nadrukkelijk op heel Nederland. Waar de ruimtelijke ordening eerder nog prioriteit gaf aan het sterker maken van wat al sterk was, is het nu noodzaak om alle regio’s beter te benutten, waardoor er voor alle delen van ons land een toekomstperspectief komt.

Met een belangrijke rol voor een beter evenwicht tussen landbouw en natuur en de overgang naar een kringloopeconomie. En met een stevige inzet op economie, wonen, infrastructuur en voorzieningen in meer regio’s en steden dan nu het geval is. Ook in regio’s waar groei minder voor de hand ligt, wil het rijk zorgen voor voldoende voorzieningen met plek voor kleinschalige verdichting van steden en dorpen. 

Voor bestaande energie- en mobiliteitsnetwerken zijn grote aanpassingen nodig om genoeg schone energie op te wekken en vervoer te verduurzamen

Voor zeven regio’s verspreid over het land worden nu al verstedelijkingsstrategieën opgesteld om de groeiopgave aan te kunnen. In de Contourennotitie schrijft het kabinet dat in meer regio’s kansen zijn voor een verdere schaalsprong: Eindhoven, de Stedendriehoek, Twente, Zuid-Limburg en een verdere uitloop van de verstedelijkingsstrategie Groningen-Assen naar Emmen.

Functies bundelen

Voor bestaande energie- en mobiliteitsnetwerken zijn grote aanpassingen nodig om genoeg schone energie op te wekken en vervoer te verduurzamen. Deze functies moeten zoveel mogelijk worden gebundeld. Het ruimtelijk samenbrengen van vraag en aanbod helpt verspilling van grondstoffen en energie tegen te gaan en voorkomt verrommeling van het landschap en verlies van economische waarde door transport.

Maatregelen zijn nodig om een voldoende aanbod aan schoon drinkwater te waarborgen, de kwaliteit van de natuur te verbeteren en de landbouw toekomstperspectief te bieden. Zowel landbouw als natuur zijn afhankelijk van het herstel van het water- en bodemsysteem. Meer ruimte langs de rivieren en een hoger waterpeil in de veenweidegebieden kunnen zorgen voor een meer uitgebreide en toekomstbestendige ecologische hoofdstructuur, met een binnen Europa unieke delta-natuur. Daarbij is het van belang dat er een economisch sterke landbouw is met voldoende verdienvermogen. 


Cover: ‘Woningbouw’ door GLF Media (bron: shutterstock.com)


rijksoverheid logo

Door Rijksoverheid

rijksoverheid.nl


Meest recent

Puzzelstukjes van gekleurde blokken door Jo Panuwat D (bron: Shutterstock)

Puzzelen met de bottom-up aanpak in de energietransitie

De RES-aanpak gaat van papier naar praktijk. Onderzoekers Martijn van der Steen en Robin Hill laten zien hoe de regionale en bottom-up georiënteerde aanpak van de RES in praktijk gebracht kan worden.

Opinie

28 mei 2024

Vogelvlucht van de Amstel met de Magere Brug in Amsterdam door Make more Aerials (bron: Shutterstock)

Als gemeente proactief én samen de juiste culturele voorzieningen realiseren

Ruimte geven aan cultuur makkelijker maken voor gemeenten in de Metropoolregio Amsterdam. Dat is het doel van de handreiking Meer ruimte voor cultuur, die onlangs verscheen. Juist in tijden waarin de druk op de woningmarkt hoog is.

Analyse

28 mei 2024

Ellen van Bueren Column Cover door Esther Dijkstra (bron: Esther Dijkstra)

Boodschap burgemeesters voor de Europese verkiezingen wordt niet gehoord

Volgens columnist Ellen van Bueren krijgen lokale stedelijke opgaven te weinig aandacht in de Europese verkiezingscampagnes. En dat is volgens haar een gemiste kans.

Opinie

27 mei 2024