Onderzoek: coronacrisis heeft nauwelijks invloed op grondbeleid gemeenten

In de jaarlijkse benchmark onderzoekt het adviesbureau de ontwikkelingen op het terrein van het gemeentelijke grond(prijs)beleid. In de editie van dit jaar, die eerder deze maand verscheen, is de coronacrisis een factor. Toch zijn de ontwikkelingen op korte termijn nauwelijks merkbaar. Gemeenten verwachten in het algemeen dat de grondprijsstijgingen afvlakken, maar de helft van de respondenten verhoogt wel de grondprijzen, ondanks de crisis.

Opvallend is dat 65 procent van de gemeenten aangeeft dat de coronacrisis geen invloed heeft op de grondwaarde van woningen en werklocaties en de prijzen ook verhoogt. Ook op het grondbeleid heeft de huidige (economische) situatie nauwelijks effect. Driekwart van de gemeenten blijft grond verwerven. Ongeveer zes op de tien gemeenten heeft de afgelopen twee jaar grond aangekocht en bijna 30 procent van de gemeenten die dit de afgelopen twee jaar niet heeft gedaan, is dit komend jaar wel van plan. 

Matiging

Ondanks alle continuïteit is er volgens de onderzoekers ook sprake van een matiging. Voor woningbouwlocaties verwacht de helft van de gemeenten voor aankomend jaar een beperkte stijging van de grondprijzen ten opzichte van 2020. De stijging blijft in 60 procent van de gemeenten beperkt tot maximaal 2,5 procent. Iets minder dan de helft van de respondenten verwacht zelfs dat de prijzen gelijk blijven. Het aantal gemeenten dat hogere grondprijsstijgingen dan 2,5 procent verwacht, is fors lager dan een jaar geleden. 

Dat is verrassend, is de conclusie in de benchmark, omdat de gemiddelde verkoopprijs van nieuwbouwkoopwoningen volgens cijfers van NVM in het derde kwartaal van 2020 circa 9 procent hoger lag dan een jaar eerder en de stijging van de bouwkosten beperkt is. Ook bij de bedrijventerreinen is dezelfde trend van matiging te zien. De onderzoekers plaatsen wel een kanttekening bij deze keuzes. “Als gemeenten zuiver voor de residuele prijsbepaling zouden kiezen, zouden zij in veel gevallen hun prijzen veel meer kunnen verhogen dan zij nu doen.”

Niet scherp

Het tekort op de woningmarkt zorgt er wel voor dat gemeenten grond blijven aankopen. Uit de benchmark blijkt dat 24 procent van de gemeenten vooral een actief grondbeleid voert. Bijna vier op de tien gemeenten hanteert een combinatie van een actief en passief grondbeleid. Ook de invoering van de Omgevingswet gaat geen enorme invloed hebben op het grondbeleid. Althans, dat verwacht een meerderheid van de gemeenten. De onderzoekers van Stec verklaren die ontwikkeling doordat de nieuwe wet er alleen voor zorgt dat de instumenten wijzigen. Tegelijkertijd denken zij dat de gemeenten nog niet scherp hebben welke mogelijkheden de Aanvullingswet kan bieden. 

Cover: Pixabay