Regent Park Toronto Flickr door Municipal Affairs and Housing (bron: Flickr)

De buitenlandse praktijk helpt ons niet altijd verder

12 maart 2019

3 minuten

Opinie Hoe mooi buitenlandse gebiedsontwikkelingen ook lijken te zijn, ze kunnen ons niet altijd verder helpen. Dat betoogt Friso de Zeeuw (emeritus hoogleraar Gebiedsontwikkeling) na zijn analyse van de projectbeschrijving over Regent Park in Toronto. “Haal ik de ‘unieke’ items door de wasstraat, dan blijft er slechts één aspect over dat uitzonderlijk lijkt.”

Onlangs las ik over een uniek project in Toronto dat ons tot voorbeeld zou kunnen strekken. Vier auteurs, onder wie twee professoren, doen op Gebiedsontwikkeling.nu uitvoerig verslag van hun bezoek aan het stedelijke vernieuwingsplan voor Regent Park.

Nieuwsgierig zette ik mij aan het lezen, speurend naar de aspecten die plan uitzonderlijk zouden maken. Ik noteerde er 8 en bedacht me hoe uniek deze echt zijn.

  1. ‘Het verschil tussen sociale woningbouw en vrijesectorwoningen is amper af te lezen.’
    Dat is vaak de typisch Nederlandse praktijk. Velen vinden vooral dat we daar wel erg ver in gaan.
  2. ‘Het gemeenlijk woningbedrijf en de projectontwikkelaar zijn samen een publiek-private samenwerking aangegaan.’
    Dat is in ons land een doodnormale praktijk tussen gemeente, projectontwikkelaar en woningcorporatie.
  3. ‘De nieuwe sociale woningen worden grotendeels betaald uit de verkoop van de vrijesectorwoningen’.
    Bijna alle vaderlandse gebiedsontwikkelingen kennen dit model sinds jaar en dag, dus dat is niks bijzonders.
  4. ‘De bewoners van de sociale woningen hebben recht op terugkeer en een verhuiskostenvergoeding.’
    Bij ons is dat een gebruikelijke praktijk.
  5. ‘De projectontwikkelaar toont oprechte interesse in de gemeenschap’.
    Wie meent dat dit in ons land ontbreekt, is gevangen in stupide clichébeelden.
  6. ‘Groene daken zijn gemeengoed en parken dragen bij aan natuurlijke infiltratie van regenwater’.
    Wederom: voor ons land geen nieuwigheden.
  7. ‘Regent is een inspirerende wijk voor Nederland in het licht van de energietransitie’.
    Maar waaruit die inspiratie dan bestaat, blijft volstrekt onduidelijk.
  8. ‘De dichtheid van het plan bedraagt 270 woningen per ha.’
    Dat is inderdaad vrij uniek, want ongeveer het dubbele van de dichtheid in Nederlandse stedelijke buurten.

Haal ik dus de acht ‘unieke’ items door de wasstraat, dan blijft er slechts één aspect over dat uitzonderlijk lijkt: de hoge bebouwingsdichtheid. En daar zou ik graag meer over willen weten. Hoe zit dat stedenbouwkundig in elkaar? Hoe staat het met de leefbaarheid? Hoe zijn de mobiliteit en het energieconcept geregeld? Hoe zit de exploitatie in elkaar? Jammer genoeg lezen we daar niets over.

Daarnaast nog een algemeen punt van kritiek. In Regent Park is de bestaande (woon-)bebouwing platgegooid en wordt er een compleet nieuw plan gerealiseerd. De auteurs twijfelen over de toepasbaarheid van deze aanpak op bestaande Nederlandse woonwijken. Die twijfel is een eufemisme: herstructureringsplannen gaan bij ons zelden gepaard met totale sloop, en de woningdichtheid neemt doorgaans per saldo af, niet toe. Samen met bewoners plannen maken leidt tot deze resultaten. Verdubbeling van de woningdichtheid is daarom volstrekte theorie.

Als afsluiting kondigen de vier auteurs een boek aan met meer voorbeelden van de ‘De wijk van toekomst’. Als ze voor dat boek de wereld rondreizen, denk ik niet dat hun CO2-voetafdruk wordt gecompenseerd door bruikbare ideeën voor duurzame gebiedsontwikkeling die dat reizen oplevert.

Cover: "Toronto Regent Park (2) | Regent Park à" (CC BY 2.0) by MMA | MHO


Cover: ‘Regent Park Toronto Flickr’ door Municipal Affairs and Housing (bron: Flickr) onder CC BY 2.0, uitsnede van origineel


Friso de Zeeuw door - (bron: gebiedsontwikkeling.nu)

Door Friso de Zeeuw

Adviseur gebiedsontwikkeling en emeritus hoogleraar gebiedsontwikkeling TU Delft


Meest recent

woningbouw bouwen amsterdam houthaven

Wonen is zoveel meer dan stenen stapelen alleen

Flip ten Cate fileert het huidige woningbouwdebat waarin het louter over kwantiteit, geld en bouwmethoden lijkt te gaan. Terwijl wonen zoveel meer is dan alleen bouwen. Nederland heeft een traditie hoog te houden in bouwen aan samenleven.

Opinie

23 mei 2024

Gracht in Dordrecht door Celli07 (bron: Shutterstock)

Vanuit gezondheid ontwerpen leidt tot meer woningen (en een gezondere omgeving)

Wat krijg je als de gezondheid van de huidige en toekomstige bewoners leidend is bij het ontwerpen van de stad? Niet alleen een gezondere leefomgeving, maar ook meer woningen – aldus de provincie Zuid-Holland.

Onderzoek

22 mei 2024

Centraal Station in Rotterdam door Alexandre Rotenberg (bron: Shutterstock)

De plint programmeren met data: onderbouwing in plaats van onderbuik

Aantrekkelijke plinten zijn van groot belang voor een levendige en aantrekkelijke stad, maar hoe zorg je als gebiedsontwikkelaar voor het ideale programma? Keuzes onderbouwen met data in plaats van de onderbuik laten spreken.

Uitgelicht
Analyse

22 mei 2024