Zelfbouwwoningen Buiksloterham

De eerste stappen naar een circulaire woningvoorraad

7 juli 2017

3 minuten

Onderzoek
De circulaire economie wint terrein. In steeds meer sectoren wordt de overstap gemaakt naar nieuwe verdienmodellen waarin duurzaam materiaalgebruik en klimaatneutrale productieprocessen centraal staan. Ook in de woningbouwsector verschijnen de eerste praktijkvoorbeelden, van kleinschalig en low-profile tot zeer ambitieus. Platform31 organiseerde een reeks masterclasses en excursies over dit onderwerp. De belangrijkste conclusies en inzichten die hieruit zijn voortgekomen vindt u in het rapport ‘Naar een circulaire woningvoorraad – Hoe zet u de eerste stap?’.

De eerste praktijkvoorbeelden

Eigen Haard heeft in Overtoomse Veld op ‘klimaatneutrale wijze’ 352 sociale huurwoningen gesloopt en 480 nieuwe woningen gebouwd (30 procent sociaal; 70 procent koop en vrije sector huur). Daarbij is 99,5 procent van het sloopmateriaal hoogwaardig hergebruikt in de nieuwe woningen of elders in de omgeving. In Kerkrade werkt HEEMwonen aan de ‘transformatie’ van 300 gedateerde woningen (drie hoogbouwflats van elk 100 woningen) tot 125 nieuwe sociale huurwoningen – gestapeld en grondgebonden. Dit met hergebruik van alle in het gebied aanwezige kwaliteiten, elementen, grondstoffen, materialen en gedachtegoed. Van Wijnen opent in het najaar de eerste modelwoning van woonconcept Fijn Wonen Circulair en in 2018 start in Venlo de bouw van de cradle to cradle woonwijk Puraverde. Om maar enkele voorbeelden te noemen.

Ecologisch en economisch interessant

De eerste ervaringen laten zien dat circulaire principes niet alleen een bijdrage leveren aan de klimaatdoelstellingen, maar ook economisch interessant zijn. De restwaarde van producten en gebouwen neemt toe, omdat onderdelen herbruikbaar zijn: gebouwen worden materialenbanken. Dit biedt ook aanleiding om na te denken over koop-terugkoop-garanties met leveranciers. Bovendien maakt de aanpasbaarheid gebouwen flexibeler in gebruik en dus adaptiever richting maatschappelijke behoeften/marktvraag. Daarnaast kunnen circulaire principes leiden tot kwaliteitsverbetering en vermindering van kosten over de gehele levensduur van een object.

Masterclasses en excursies

Veel technieken, verdienmodellen en nieuwe samenwerkingsvormen zijn nog in ontwikkeling. Pasklare antwoorden op de waarom-, wat- en hoe-vraag zijn er dus nog niet. Des te meer zijn eerste praktijkervaringen waardevol voor opdrachtgevende partijen op de woningmarkt die zelf de eerste stappen willen zetten naar een circulaire woningvoorraad.

Platform31 wil partijen op de woningmarkt helpen om wegwijs te worden in de circulaire economie. Vanaf het najaar van 2016 organiseerde Platform31 daarom de reeks masterclasses ‘Naar een circulaire woningvoorraad’, inclusief enkele excursies, om de kansen én concrete toepassingsmogelijkheden van circulaire principes op de woningmarktsector te belichten. Tijdens de masterclasses deelden koplopers in de vastgoedsector en woningbouwsector in het bijzonder – corporaties, ontwikkelaars, ontmantelaars, architecten en adviesbureaus – hun kennis en expertise. Waarom zijn circulaire principes interessant voor de woningbouwsector? Wat kan er al en gebeurt er al? Hoe ziet de businesscase eruit? Hoe daag je de markt uit om met innovatieve oplossingen te komen?

Gewoon proberen…

Belangrijke ingrediënten om zelf aan de slag te gaan: een duidelijke visie op duurzaamheid, een gekaderde open vraagstelling aan de markt om innovatie te prikkelen, een andere houding richting ketenpartners, gedeelde ambities en belangen, vertrouwen, een dosis lef en enthousiasme. Echter… een echte blauwdruk voor een circulaire aanpak is er niet. Zoals Martijn Segers van HEEMwonen, projectleider van SUPERLOCAL stelt: “Het meeste inzicht krijg je door het gewoon eens te proberen. Laat het gebeuren en ervaar het proces en het resultaat.” En, “als je het eenmaal hebt gedaan, kun je niet anders meer” stelt Bas van de Westelo van C2C ExpoLAB, als adviseur betrokken bij de ontwikkeling van Stadskantoor Venlo. “Een circulaire aanpak bewijst zichzelf!”


In dit artikel wordt verwezen naar het rapport  ‘Naar een circulaire woningvoorraad – Hoe zet u de eerste stap?’. 

Dit artikel verscheen eerder op www.platform31.nl.


Cover: ‘Zelfbouwwoningen Buiksloterham’


Fons Lustenhouwer

Door Fons Lustenhouwer

Senior projectleider bij Platform31


Meest recent

Energietransitie door FrankHH (bron: Shutterstock)

Rob Jetten: extra investeringen in het stroomnet en snellere vergunningverlening

Er komen extra investeringen in het stroomnet en het wordt makkelijker om nieuwe infrastructuur aan te leggen. De plannen moeten de oplossing zijn voor gebiedsontwikkelingen die door de druk op het stroomnet in gevaar (zouden) komen.

Nieuws

5 oktober 2022

Complexe grens tussen België en Nederland door FouadZ (bron: Shutterstock)

Ruimtelijke ordening in België en Nederland: ons nadert elkaar

Over de Belgische ruimtelijke ordening doen we in Nederland vaak wat lacherig. Dat is niet terecht zo stelt PBL-onderzoeker Ries van der Wouden. Hij ziet de twee planningspraktijken elkaar naderen.

Analyse

5 oktober 2022

Kristel Lammers door Nationaal Programma Regionale Energiestrategie (bron: Nationaal Programma Regionale Energiestrategie)

De toekomst van de RES: 'Na het uitspreken van ambities, moeten we de energietransitie nu waarmaken'

De energietransitie is actueler en urgenter dan ooit, maar hoe leid je zo’n verandering in deze turbulente tijd in goede banen? Kristel Lammers, directeur Nationaal Programma RES, maakt de balans op. “We moeten het met elkaar doen.”

Persoonlijk

4 oktober 2022