campus columbia universiteit - pixabay door lc3105 (bron: Pixabay)

De Urban Campus: waar stad en kennis samenkomen

26 juli 2019

4 minuten

Opinie Campussen zijn de hotspots van de hedendaagse kenniseconomie. Hier wordt de nieuwe generatie voorbereid op de toekomst en zien baanbrekende ideeën het levenslicht. En waar in het verleden campussen en daarmee de studenten buiten het stadscentrum werden geplaatst, lonkt de stad steeds vaker. Campussen zijn steeds vaker dynamische en flexibele omgevingen die met de stad samenvallen. Pascalle Sebus en Rinske Brand, experts in place branding, destilleren uit ervaringen in binnen- en buitenland vijf trends voor de urban campus van de toekomst.

1. De fluïde campus

Campussen fungeren onverminderd als centrum van wetenschap en kennis, maar steeds minder vaak zijn onderwijsinstellingen gebonden aan één plek, of zelfs aan één stad.

Zo opende Erasmus Universiteit Rotterdam een aantal jaar geleden een tweede locatie midden in het centrum. Nyenrode Business Universiteit breidde uit van hun kasteel in Breukelen naar een tweede locatie aan de Amsterdamse Keizersgracht. Daarnaast vond ook de pop-up-trend zijn weg naar de onderwijswereld. Zo benut de Rijksuniversiteit Groningen (naast hun twee campuslocaties aan de rand van de stad) lege ruimten in het stadscentrum als innovatielabs.

Sommige onderwijsinstellingen breiden zelfs uit naar andere steden. In Amsterdam is het bijvoorbeeld mogelijk om een studie van de Universiteit van Twente te volgen. Zes van de zeven faculteiten van Universiteit Leiden zijn actief op hun ‘campus Den Haag’. En ook de TU Eindhoven heeft samen met Tilburg University een externe locatie in Den Bosch.

2. Sharing is caring

Waar in het verleden campussen bekendstonden als gesloten bastions, openen zij zich steeds vaker naar de stad én de partijen die daar actief zijn. Dit betekent dat alle stakeholders, zowel die op de campus als uit de omgeving, betrokken worden bij het ontwikkelen van shared space.

In Amsterdam werken de Vrije Universiteit, het Amsterdam UMC en de gemeente Amsterdam sinds 1,5 jaar nauw samen aan een verbeterde verbinding tussen de universiteitscampus en de directe omgeving. Dit is ook de insteek in de wijk Ørestad in Kopenhagen. Daar ging de Universiteit van Kopenhagen samen met gebiedsontwikkelaars de uitdaging aan om van een leeg stuk stad een levendige shared space te creëren, passend bij de vooruitstrevende en innovatieve identiteit van het gebied.

3. In co-creatie met bedrijfsleven

Steeds meer campussen ontwikkelen zich als volwaardige innovation districts en zien het als hun taak de toevallige ontmoetingen van kennis, talent en bedrijfsleven te stimuleren. Zo kent de High Tech Campus Eindhoven een agenda met evenementen die openstaan voor het brede publiek. Daarnaast biedt de organisatie STARTUP/eindhoven ruimte aan startups en kleine bedrijven. Ook in Amsterdam is op de Knowledge Mile in de vier jaar sinds de oprichting een nauwe samenwerking ontstaan tussen de vier onderwijsinstellingen en maar liefst 200 externe partijen. En op het Daklab van de Hogeschool van Amsterdam kunnen initiatiefnemers experimenteren met slimme oplossingen voor groene daken. Studenten werken hier bovendien samen met startups.

4. Flexibel hergebruiken van ruimte

De vierde trend is het flexibele gebruik van gebouwen. Steeds vaker dienen universiteitsgebouwen niet alleen als onderwijsruimte. Tegelijkertijd gebruikt de universiteit andere ruimten in de stad. Deze stedelijke locaties bieden naast de gebruikelijke collegezalen en onderwijsruimten vaak ook andere faciliteiten, zoals flexwerkplekken en startupfaciliteiten. Zo staat in Rotterdam het Erasmus Centre for Entrepreneurship. In dit initiatief van de Erasmus Universiteit Rotterdam inspireren jonge ondernemers en studenten elkaar, waardoor kennisuitwisseling en samenwerking ontstaan. Daarnaast verandert de manier van onderwijs verzorgen. De klassieke lokalen en zalen maken meer en meer plaats voor learning plazas. Dit zijn flexibel ingerichte ruimtes waar via meerdere onderwijsvormen ieder op zijn eigen manier kan studeren.

5. Het DNA van campusontwikkeling

Als vijfde een trend die ons place branding experts extra aan het hart gaat. Steeds vaker wordt het unieke DNA van de plek als uitgangspunt genomen, zoals in Finland. Door leegloop van de Finse universiteiten moesten de compleet verschillende University of Tampere en de Tampere University of Technology worden samengevoegd tot de succesvolle Tampere University. De nieuwe identiteit van deze campus werd enerzijds gevormd door wat ten grondslag lag aan de identiteit van beide universiteiten en anderzijds door de dialoog aan te gaan met de lokale gemeenschap. Op basis hiervan werd de identiteit van de campus vormgegeven. Met de slogan ‘Human potential, unlimited’ legt de universiteit nadruk op de menselijke waarde van de multidisciplinaire campus.

Kortom, de campus van de toekomst is niet langer weggestopt in een buitenwijk, maar onderdeel geworden van de stad. Deze geïntegreerde urban campus heeft oog voor haar omgeving en is een plek van waarde. Niet alleen voor studenten, maar ook voor bedrijven, omwonenden en de stad zelf.

Cover: Pixabay


Cover: ‘campus columbia universiteit - pixabay’ door lc3105 (bron: Pixabay) onder CC0 1.0, uitsnede van origineel


Rinske Brand

Door Rinske Brand

Rinske Brand houdt zich bezig met de menselijke kant van gebiedsontwikkeling, is expert cultuurgedreven gebiedsontwikkeling en oprichter van BRAND The Urban Agency

Pascalle sebus

Door Pascalle Sebus

Stadsonderzoeker bij BRAND - the Urban Agency


Meest recent

De groene stad door SARYMSAKOV ANDREY (bron: Shutterstock)

Maak energie nu al integraal onderdeel van de verstedelijking van morgen

Verdere verstedelijking is nodig om aan de woningvraag te voldoen. Een van de grote opgaven daarbij is het energievraagstuk. Paul van den Bragt laat zien dat dit meer is dan het oplossen van het acute probleem van netcongestie.

Analyse

14 juni 2024

Deltacommissaris Co Verdaas (l) krijgt het derde deel van het Framework overhandigd van Jan Kadijk van stichting Dutch Green Building Council. door Dutch Green Building Council (bron: Dutch Green Building Council)

Standaardaanpak voor het beoordelen van klimaatrisico’s op gebouwniveau compleet

Het ‘Framework for Climate Adaptive Buildings’ moet de standaardaanpak worden waarmee tot op gebouwniveau duidelijk wordt wat de gevolgen van klimaatverandering zijn. Het derde en laatste deel van het instrument werd deze week gepresenteerd.

Nieuws

14 juni 2024

GO weekoverzicht 13 juni 2024 door Gebiedsontwikkeling.nu (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Dit was een week waarin heel veel kan, ook al gaat dat niet vanzelf

Deze week op Gebiedsontwikkeling.nu maakte duidelijk dat er heel veel kan, maar ook nog veel moet gebeuren. Voor samenwerking bij grote gebiedsontwikkelingen, de uitwerking van het hoofdlijnenakkoord en een klimaatbestendige ruimtelijke ordening.

Weekoverzicht

13 juni 2024