Drie visies op de toekomst van Nederland

Claudia Hanemeijer – Adviseur ruimte en wonen bij TwynstraGudde
Het is goed dat er een rapport ligt waarin de multidisciplinariteit van dit vraagstuk naar boven komt. De belangrijkste vraag is volgens haar: ‘Hoe gaan we dit doen?’ In het rapport wordt een duidelijke keuze gemaakt voor radicale wijziging van aansturing van het ruimtelijke beleid. De centrale overheid moet de regie herpakken voor het bepalen van het ruimtelijke ‘wat’ en vervolgens kan decentraal het ‘hoe’ bepaald worden. Deze keuze wordt door ons van harte ondersteund, zegt Hanemeijer.

Daarnaast moet niet alles binnenstedelijk worden opgelost. Dit kost namelijk meer tijd en levert minder grote grondwaardestijgingen op, terwijl deze stijgingen juist gebruikt moeten worden voor investeringen in natuurontwikkeling, mobiliteit en de energietransitie. Dus geen faciliterend grondbeleid van de overheid, maar een actieve overheidsrol.

Edwin Buitelaar – Hoogleraar Universiteit Utrecht en onderzoeker bij PBL
Buitelaar moedigt verschillende rapporten van harte aan, maar wil toch een aantal kanttekeningen plaatsen bij het rapport, met name ten aanzien van de woningbouw. Allereerst gaat de denktank uit van het hoogste scenario voor huishoudontwikkeling, terwijl scenario’s er zijn om de bandbreedte en onzekerheid te tonen. Ten tweede refereert ze aan een rapport van het PBL, waarin staat dat er tot 35% binnenstedelijk verdicht kan worden. Maar dat staat niet vast. Als laatste wordt vooral ingezet op eengezinswoningen buiten de stad, maar dat is niet realistisch.

Ook is een grote rol voor het Rijk weggelegd, maar dat heeft veel factoren niet in de hand, zoals de bouwkosten en beschikbaarheid van bouwvakkers.

Al met al zal de komende jaren de verdichting op binnenstedelijke locaties doorgaan en moet niet radicaal worden ingezet op buitenlocaties, want daar zullen we de komende 5 jaar nog geen profijt van zien, meent Buitelaar.

Jos Gadet – Hoofdplanoloog gemeente Amsterdam
Het pleidooi van DenkWerk is zeer welkom, maar het direct ‘afpoetsen’ van het groeikernenbeleid uit de jaren ‘70 zou rampzalig zijn, meent Gadet. Het verdichten van grote steden heeft veel voordelen op zowel economisch, sociaal als ecologisch gebied. Daarnaast blijft de vraag in grote steden ook groter dan het aanbod. Een nieuw groeikernenbeleid laat de stedelijk gerichte huishoudens flink in de kou staan, remt de banenmotor van de nationale economie af en vergroot de ecologische voetafdruk. 

Cover: Photo by Stijn Hanegraaf on Unsplash