Opinie Columnist Hans-Hugo Smit raakt geïnspireerd door alle solidariteit die hij voorbij ziet komen deze decembermaand. Hij hoopt dat de partijen in de kabinetsformatie dit begrip zullen omarmen als ze aan de hoofdstukken over wonen en gebiedsontwikkeling beginnen. “Tijd voor een solidariteitsmechanisme in de woningmarkt.”
December, het is de tijd van omzien naar elkaar. “Eerlijk zullen we alles delen,” zongen we vorige week nog. Ook de mierzoete kerstcommercials vormen een tranentrekkend deeldal. Liefdevolle families aan lange eettafels in royale en warmgestookte huizen delen voedsel, cadeautjes en genegenheid. Soms ook met buren of volslagen onbekenden. Zelfs de Sint en de Kerstman – ooit gezworen vijanden – spelen nu gebroederlijk Rummikub. De solidariteit druipt in plakkerige slierten van het beeldscherm.
Uitgerekend deze week werd de EU het eens over een ‘solidariteitsmechanisme’ in het migratiepact. De lidstaten die het meest onder migratiedruk staan, ontvangen steun van de andere EU-landen waar minder mensen aan de poorten rammelen (voor de duidelijkheid: Nederland behoort tot de tweede groep). Een soort spreidingswet op Europees niveau: lidstaten moeten naar rato een aantal asielzoekers opvangen. Maar ze kunnen ook kiezen voor het betalen van “een financiële bijdrage per niet-opgenomen persoon”. Je reinste afkoop zou ik zeggen, maar dat klinkt minder solidair. De meeste landen kiezen niettemin voor de tweede optie. Het is toch al een dure maand, denken ze misschien – dan kan deze uitgave er ook nog wel bij.
En mensen die heel ruim wonen aanspreken op hun solidariteitsgevoel
Liever wat geld betalen dus dan nog meer mensen erbij. Al was het maar omdat die mensen ook ergens moeten wonen en we nu al kampen met een enorm woningtekort. We moeten ‘bouwen, bouwen, bouwen’! Maar de nieuwbouw stokt, onder andere door NIMBY-gedrag van protesterende burgers en door een woud van tegenstrijdige en overbodige regels. Iedereen wil dat daarin gekapt wordt, maar op elk concreet advies van de commissie STOER reageert er wel een belangengroep of expert die het met die ene maatregel niet eens is. Schrappen prima, maar ook hiervoor geldt: Not In My BackYard! De kans dat er snel meer woningen gebouwd worden, is derhalve klein.
Voorlopig zullen we het dan ook moeten doen met de woonruimte die er is. Het woningtekort mag historisch hoog zijn (en de bouwproductie in jaren niet zo laag), tegelijkertijd woonden we nooit zo royaal als nu. Gemiddeld hebben we 53 vierkante meter per persoon ter beschikking. Kunnen we die niet eerlijker verdelen? Het is tijd voor een solidariteitsmechanisme in de woningmarkt. Dus mensen die wíllen samenwonen daar financieel voor belonen. Stoppen met de kostendelersnorm voor ouderen. Niet enkel huurtoeslag voor studenten als ze een zelfstandige woonruimte hebben. De hospitaregeling verruimen.
En niet in de laatste plaats mensen die heel ruim wonen aanspreken op hun solidariteitsgevoel. Kleiner wonen misschien? Een deel van je huis delen met een ander – ruimte maken in de herberg? Of anders – voor wie dat zelfs in deze kerstmaand een te beklemmende gedachte is – een verplichte “financiële bijdrage per niet-opgenomen persoon”. Wat mij betreft mag dit op het lijstje van goede voornemens voor de nieuwe kabinetsformatie.
Cover: ‘Hans-Hugo Smit Column Cover’ door Esther Dijkstra (bron: Illustratie Esther Dijkstra, bewerkte foto Matthijs van Roon)
Door Hans-Hugo Smit
Sectoranalist Bouw & Gebiedsontwikkeling bij Rabo Real Estate Finance.
