Klimaatadaptief ontwerpen, Utrecht door Nanda Sluijsmans (bron: Flickr.com)

Gebiedsontwikkeling langs de maatlat klimaatadaptief en groen bouwen

31 maart 2023

2 minuten

Nieuws Het kabinet heeft de landelijke maatlat klimaatadaptief en groen bouwen gelanceerd. Doel: het principe ‘bodem en water sturend voor gebiedsontwikkeling’ concreet maken. De richtlijn is alleen nog niet verplicht.

“Om nu en in de toekomst in een prettige, groene, veilige en gezonde leefomgeving met goede omgevingskwaliteit te kunnen blijven wonen, werken en verblijven, moeten we maatregelen treffen en onze gebouwde omgeving aanpassen aan het veranderend klimaat.” Dat schrijven ministers De Jonge (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening), Harbers (Infrastructuur en Waterstaat) en Van der Wal (Natuur en Stikstof) in een brief die zij vorige week aan de Tweede Kamer hebben verzonden.

Betere balans

In de brief leggen de ministers een direct verband tussen de negatieve gevolgen van klimaatverandering, de gezondheid van mensen, de overlast voor hen en de schade aan gebouwen en hun directe omgeving. Meer groen en water moet bovendien leiden tot een betere balans tussen bodem en watersysteem en de biodiversiteit verbeteren. Een maatlat natuurinclusief bouwen en groen is volgens de ministers nodig omdat “klimaatadaptatie en groen, ondanks goede voorbeelden, nog onvoldoende worden meegenomen bij nieuwe planontwikkelingen en bij ingrepen in bestaand gebouwd gebied.”

De maatlat vormt een landelijk uniform referentiekader waarmee projecten klimaatbestendig en groen kunnen worden uitgevoerd

De ontwikkeling van de maatlat sluit aan op het advies van de Deltacommissaris om te komen tot een landelijke aanpak met duidelijke kaders. Ook speelt het Rijk in op de behoefte van gebiedsontwikkelaars aan eenduidige regels. De landelijke maatlat is de basis voor klimaatadaptief bouwen waaraan voldaan moet worden om toekomstbestendig te ontwikkelen. De maatlat definieert voor nieuwbouw voor de thema’s wateroverlast, droogte, hitte, biodiversiteit, bodemdaling en ‘gevolgbeperking overstromingen’ wat we onder klimaatadaptief bouwen en inrichten verstaan.

Overstroming in Limburg door MyStockVideo (bron: Shutterstock)

‘Overstroming in Limburg’ door MyStockVideo (bron: Shutterstock)


De maatlat vormt een landelijk uniform referentiekader waarmee projecten klimaatbestendig en groen kunnen worden uitgevoerd. Daarbij is ervoor gekozen om geen specifieke maatregelen voor te schrijven, dit met het idee dat overheden zo samen met ontwikkelaars af kunnen wegen hoe de klimaatadaptieve doelen in een specifiek gebied het beste gehaald kunnen worden. Dit moet ook innovatie stimuleren.

De ‘Landelijke Maatlat voor een groene klimaatadaptieve gebouwde omgeving’ is nu nog niet wettelijk verplicht. In de komende maanden gaat het Rijk met betrokken partijen ‘de mogelijkheden voor juridische borging verkennen’. De maatlat maakt nu wel al duidelijk wat er op afzienbare termijn verwacht wordt van klimaatadaptieve gebiedsontwikkeling.


Cover: ‘Klimaatadaptief ontwerpen, Utrecht’ door Nanda Sluijsmans (bron: Flickr.com) onder CC BY-SA 2.0, uitsnede van origineel


Portret - Joost Zonneveld

Door Joost Zonneveld

Voormalig hoofdredacteur van Gebiedsontwikkeling.nu


Meest recent

De presentatie van het Wiener Wärmeplan 2040 door David Bohmann (bron: Stadt Wien / David Bohmann)

Van het gas af én beter bestand tegen de hitte? Wenen laat zien: makkelijker gezegd dan gedaan

In Wenen worden wijken die van het gas af gaan meteen ook voorbereid op de steeds hetere zomers. Drie wetenschappers vertellen wat de lessen zijn voor Nederlandse gebiedsontwikkelaars die de warmtetransitie willen verbinden aan klimaatadaptatie.

Uitgelicht
Onderzoek

10 november 2026

Klaartje_Molthof_columnist_GO_2026_Esther_Dijkstra_lowres door Gebiedsontwikkeling.nu (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Een gebied is nooit af. Gelukkig maar

We praten bij gebiedsontwikkeling graag over plannen en planningen. Alsof een gebied zich daar vervolgens netjes aan houdt. De realiteit is anders, betoogt Klaartje Molthof. Ze pleit voor langdurig eigenaarschap bij de kwaliteit van een plek.

Opinie

9 november 2026

Monumentale kruiswegstatie door gemeente Eijsden-Margraten (bron: gemeente Eijsden-Margraten)

Kwetsbare natuur als motor van ontwikkeling in de Limburgse heuvels

Een traditionele gebiedsontwikkeling liep vier jaar geleden vast in het Zuid-Limburgse Eijsden-Margraten. De gemeente keerde de aanpak, door de kwetsbare natuur en het verkommerende monumentale erfgoed als nieuwe uitgangspunten te nemen.

Casus

9 november 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op