The Hackable City: Een onderzoeksmanifest en ontwerp toolkit

In een hackable city worden nieuwe media technologieën ingezet om de stedelijke instituties en infrastructuur te openen ten behoeve van een systemische verandering in het algemeen belang. Daarbij worden top-down smart-city technologieën gecombineerd met bottom-up 'smart citizen’ initiatieven. 

De opkomst van digitale media platforms en de grootschalige beschikbaarheid van gegevens (‘big data’) hebben grote invloed op het stedelijk leven en het ontwerp ervan. Digitale platforms stellen burgers in staat om zich te organiseren rond complexe stedelijke kwesties, terwijl big data nieuwe informatie biedt over gebruikspatronen en voorkeuren. Aan de ene kant is de verwachting dat burgers en belanghebbenden een meer participerende rol gaan spelen als mede- ontwerpers van de stedelijke leefomgeving. Aan de andere kant springen stedelijke ontwerpprofessionals in op dit veranderende speelveld door nieuwe processen, organisatievormen, consortia en businessmodellen te ontwikkelen. 

Dit boek is bedoeld om inzicht te geven in de implicaties van hackable citymaking in de vorm van een 'Hackable City Research Manifesto' en een 'hackable city toolkit'. Deze toolkit kan ontwerpers, beleidsmakers en burgers ideeën geven om projecten waar zij aan werken op een andere manier te benaderen en tegelijkertijd een aantal strategieën in hun projecten op te nemen.

Belangrijkste lessen 

De meeste hackable citymaking ontwikkelingen, en ook de aangehaalde voorbeelden in het boek, draaien rondom de organisatie van individuen naar een collectief, door of met behulp van digitale media platforms. Deze platforms maken het bundelen van individuele belangen naar gemeenschappelijke doelen en acties mogelijk. En andersom prikkelen deze platforms individuen om bij te dragen aan het collectief. 

Maar wie zijn deze collectieven? Hoe en door wie worden ze georganiseerd? Wie is eigenaar en bepaald daarmee de condities? Het onderzoek heeft geleerd dat er op dit moment een enigszins vaag landschap van burger initiatieven, start-up bedrijven en institutionele proefprojecten is ontstaan die nu deze rol vervullen. Vaak met een centrale rol voor ontwerpers en architecten als organisatoren en campagnevoerders, soms vanuit hun praktijk, maar soms ook in een moeilijker te definiëren rol als burger-professionals. 

Tegelijkertijd opereren deze collectieven binnen wettelijke en democratische kaders. Een belangrijke vraag die nog verder onderzocht moet worden is hoe de relatie tussen deze collectieven en instituties interactief kan worden gemaakt. 

Hoe kunnen wettelijke kaders of administratieve praktijken, de stedelijke infrastructuur, worden opengesteld zodat deze collectieven vorm kunnen geven aan de stad? Daarmee worden tegelijkertijd vragen over inclusiviteit en exclusiviteit en daarmee samenhangend de rechtvaardiging van de doelen opgeworpen. 

Op dit moment is The Hackable City bezig met een vervolgonderzoek waar deze meer ‘bestuurlijke’ vragen centraal staan.

Lees verder:

The Hackable City: A Research Manifesto And Design Toolkit

Masterclasses: Complexiteit in gebiedsontwikkeling en de rol van het ontwerp