schaken

Handreiking: van uitnodigings- naar uitdagingsplanologie bij stedelijke gebiedsontwikkeling

14 juli 2017

2 minuten

Er komt heel veel af op Nederlandse steden: een grote woningbouwopgave, de onvermijdbare energietransitie, investeringen in klimaatadaptatie en vergaande digitalisering. Steden die hun concurrentiepositie, weerbaarheid en leefbaarheid willen versterken, hebben te maken met zeer diverse, complexe opgaven, inclusief een sturingsvraagstuk. Uitdagingsplanologie biedt interessante nieuwe kansen. Arcadis biedt gemeenten een handreiking.

Jaco van Vliet, Urban Developer bij Arcadis: “Traditioneel stuurde de overheid als initiatiefnemer, voornamelijk actief met ontwikkelingsplanologie. Veranderingen werden veelal via de ontwikkelingstrechter met actief grondbeleid gerealiseerd. Het afgelopen decennium is met uitnodigingsplanologie meer ruimte gecreëerd voor het faciliteren van private initiatieven. Ook deze ontwikkelstrategie vereist initiatief, kaders en sturing vanuit de overheid, met bijbehorende ambtelijke capaciteit en budgetten.

Maar moet de overheid bij stedelijke gebiedsontwikkeling wel altijd zelf de bal hebben? Of kan ze die leren overspelen? En marktpartijen uitdagen met initiatieven te komen die bijdragen aan de nagestreefde transformatie van de stad? Ervaring leert dat er meer ontwikkelingen mogelijk zijn als de overheid vaker kiest voor een rol als reactor in plaats van alleen actor.

Belangrijk is dan wel dat de gemeente adequaat omgaat met die private initiatieven. Onderzoek (2015) wijst uit dat gemeentelijk beleid voor de omgang met ongevraagde marktinitiatieven (unsolicited proposals) één van de vier noodzakelijke voorwaarden voor succes is.

Tot nu toe heeft slechts een beperkt aantal gemeenten een vorm van beleid ontwikkeld. De meeste gemeenten worstelen met de vraag hoe zij ongevraagde private voorstellen voor gebiedsontwikkeling kunnen honoreren, op een manier die recht doet aan alle juridische kaders en belangen van partijen. Daarom heeft Arcadis een handreiking op 1 A4 ontwikkeld. Bedoeld om de effectiviteit van publiek-private samenwerking bij stedelijke gebiedsontwikkeling te vergroten. De handreiking is gebaseerd op een publicatie van de Regieraad Bouw (2006) en het unsolicited proposal beleid van ProRail (2009).

Uitdagingsplanologie is een kans voor open doel. Het sluit naadloos aan op de nieuwe Omgevingswet, die met de Omgevingsvisie een prachtig aangrijpingspunt biedt voor private initiatieven. Wie daar direct deze ‘omgangsvorm’ aan koppelt, kan meters maken. De ervaringen in de Verenigde Staten en in Groot Brittannië zijn veelbelovend.”


U kunt de handreiking kosteloos aanvragen via een e-mail aan Jaco.vanvliet@arcadis.com


Dit item verscheen eerder op binnenlandsbestuur.nl


Cover: ‘schaken’



Meest recent

Het panel op de PROVADA door PROVADA (bron: PROVADA)

“Het Rijk erbij betrekken om louter voor elkaar te krijgen wat alleen jullie zo graag willen? Dat zou wel heel gemakkelijk zijn”

Een pittig debat tijdens de PROVADA gaf inzicht hoe overheden en marktpartijen zich momenteel tot elkaar verhouden. Er is een gedeeld gevoel van urgentie om snel meer gebieden te ontwikkelen. Maar de vijandbeelden blijven hardnekkig.

Verslag

19 juni 2024

Developing places for human capabilities door Céline Janssen, Ineke Lammers & Stella Groenewoud (bron: Céline Janssen, Ineke Lammers & Stella Groenewoud)

Sturen op sociale duurzaamheid, dit kan gebiedsontwikkeling bijdragen

Hoe kunnen we via gebiedsontwikkeling de sociale duurzaamheid in de stad verbeteren? Voor haar promotieonderzoek keek Céline Janssen naar vier projecten in drie landen. Ze vat de belangrijkste inzichten uit deze uitgebreide analyse samen.

Uitgelicht
Onderzoek

19 juni 2024

Brug over Amsterdams Rijn Kanaal door MyStockVideo (bron: Shutterstock)

College van Rijksadviseurs: zet in op de langere termijn voor nationale ruimtelijke keuzes

Nadat het PBL eerder al de ruimtelijke voorstellen van de provincies kraakte (bedoeld als opmaat voor de Nota Ruimte), doet het College van Rijksadviseurs ook een duit in het zakje. Zeven punten worden benoemd voor de kwaliteit op langere termijn.

Analyse

18 juni 2024