2013.04.11_Ontslakken_180

Ontslakken; praktische zaken

23 mei 2014

3 minuten

Nieuws Het actieteam ontslakken is ontstaan als één van de 17 uitvloeisels van de Actieagenda Bouw. Het team, dat onder voorzitterschap staat van Friso de Zeeuw, Praktijkhoogleraar Gebiedsontwikkeling TU Delft, heeft in het voorjaar van 2013 een brochure uitgebracht onder de titel “40 wenken voor ontslakken bij Gebiedsontwikkeling” ofwel ‘hoe kunnen we sneller, goedkoper en flexibeler acteren bij gebiedsontwikkeling.

Update

Het actieteam heeft besloten om het niet te laten bij het schrijven van een brochure. Er is een expertteam gevormd dat gemeenten die daarom verzoeken, bijstaat bij een eigen gemeentelijk ontslakkingsproject. De eerste acht pilotgemeenten zijn van start gegaan rond de zomer 2013. De tweede tranche van acht gemeenten is gedeeltelijk eind 2013 van start gegaan (rest volgt begin 2014) en inmiddels wordt gewerkt aan de derde tranche van acht gemeenten. Na het congres over Ontslakken van 18 december in Ede bleek er ook voor die tranche voldoende belangstelling (zie eind van deze notitie). Voor de gemeenten van tweede en derde tranche geldt dat per gemeente een bijdrage van ca. € 4000,- wordt gevraagd voor begeleiding van de pilot. Dat is ongeveer een derde van de kosten. Het overige deel wordt bekostigd door de bouwsector en de rijksoverheid samen.

Een gemeente die zich aanmeldt bij het expertteam, gaat samen met het team op zoek naar een geschikte pilot in de gemeente waar “ontslakt” kan worden gewerkt. Meestal wordt een locatie aangewezen waarbij wordt afgesproken om niet te werken met vooraf vastgestelde regels (bestemmingsplan, parkeerregels etc.). Onder het motto “andersom werken” wordt bezien of er voor het gebied een (betrouwbare) initiatiefnemer is die een plan heeft dat een zinvolle bijdrage voor de gemeente zou zijn. Is dat het geval, dan tracht een kopgroep uit de gemeente samen met het expertteam het initiatief te begeleiden van idee tot bouw(vergunning), waarbij zo nodig regels ter discussie worden gesteld, omzeild of oplossingsgericht geïnterpreteerd. Het expertteam komt ca. 5 à 6 keer met de gemeentelijke kopgroep bijeen om de pilot steeds een stap verder te helpen. Vaak ook is er een ontmoeting van het expertteam met het college van B&W en of raads(commissie). Desgewenst zijn de twee hoogleraren die deel uitmaken van het Actieteam (prof. Friso de Zeeuw en prof. Sandra Schruijer, organisatie veranderingsdeskundige) één of enkele malen beschikbaar voor verdieping, reflectie of “vreemde ogen”. De werkwijze van de pilot kan een “best practice” zijn voor andere projecten in de gemeente. Om die reden wordt ook gezorgd voor uitwisseling tussen de pilotgemeenten.

Naast de aanwijzing van een gebied, zet de kopgroep een inventarisatie op gang van alle gemeentelijke beleidsnota’s over het fysieke domein waarin regels zijn geformuleerd m.b.t. bouwen/gebiedsontwikkeling. In sommige gemeenten blijkt het aantal nota’s op te lopen tot meer dan 100. Meestal betreft het sectoraal opgezette documenten waarin veel goedbedoeld beleid is geformuleerd die echter bij elkaar genomen, veel belemmeringen vormen voor gebiedsontwikkeling. De inventarisatie wordt vaak gevolgd door een opschoningsactie.

De ervaringen met Ontslakken zijn terug te vinden op www.gebiedsontwikkeling.nu en www.actieagendabouw.nl (zoekwoord: ontslakken).

Deelnemende gemeenten (lopende) 1e tranche van acht pilots:
1. Delft
2. Leiden
3. Breda
4. Woerden
5. Schagen
6. Maassluis
7. Tilburg
8. Ede

Deelnemende gemeenten 2e tranche van zeven pilots (gestart eind 2013):
1. Hoorn
2. Amersfoort
3. Amsterdam Nieuw-West
4. Katwijk
5. Heemskerk
6. Schiedam
7. Zwolle

Deelnemende gemeenten 3e tranche van 10 pilots (gestart 2014):
1. Kampen
2. Barneveld
3. Amstelveen
4. Bunnik
5. Oud Beijerland
6. Westland
7. Zoetermeer
8. Nieuwegein
9. Utrechtse Heuvelrug
10. Dordrecht

Daarnaast heeft de provincie Utrecht (vooralsnog ambtelijk) aangemeld met de mededeling dat men gemeenten gelegen in de provincie Utrecht zal bijstaan.


Cover: ‘2013.04.11_Ontslakken_180’


Portret - Jos Feijtel

Door Jos Feijtel

Adviseur versnelling woningbouw


Meest recent

Hoogtij van de Waal in Nijmegen door Mike Wiering (bron: Shutterstock)

Droge voeten bij een grondexploitatie die onder water staat

Niet zelden delven water en bodem het onderspit in gebiedsontwikkeling en dit is problematisch, stellen Geert Roovers en Nathan Westerhuis. Zij onderzochten hoe het langetermijn water- en bodembelang in de planeconomie kan worden geborgd.

Uitgelicht
Onderzoek

27 februari 2026

Weekoverzicht donderdag 26 februari door Gebiedsontwikkeling.nu (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Dit was de week van co, con en col

Deze week bepaalden de letters c en o de koppen van de artikelen op Gebiedsontwikkeling.nu. Met aandacht voor co-creatie in Zweden, conceptueel (en industrieel) ontwikkelen in Groningen en Arnhem en collectief wonen in Nederland als geheel.

Weekoverzicht

26 februari 2026

Recyclewagen van Renewi door Claudine Van Massenhove (bron: Shutterstock)

Ruimte maken voor de circulaire economie, Amsterdam formuleert ontwerpprincipes

Amsterdam wil in 2050 een volledig circulaire stad zijn. Dat raakt de ruimtelijke inrichting, maar hoe? PosadMaxwan en Structural Collective brachten de ruimtebehoefte in beeld en tonen hoe circulariteit gekoppeld kan worden aan andere functies.

Onderzoek

26 februari 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op