2013.04.11_Ontslakken_180

Ontslakken; praktische zaken

23 mei 2014

3 minuten

Nieuws Het actieteam ontslakken is ontstaan als één van de 17 uitvloeisels van de Actieagenda Bouw. Het team, dat onder voorzitterschap staat van Friso de Zeeuw, Praktijkhoogleraar Gebiedsontwikkeling TU Delft, heeft in het voorjaar van 2013 een brochure uitgebracht onder de titel “40 wenken voor ontslakken bij Gebiedsontwikkeling” ofwel ‘hoe kunnen we sneller, goedkoper en flexibeler acteren bij gebiedsontwikkeling.

Update

Het actieteam heeft besloten om het niet te laten bij het schrijven van een brochure. Er is een expertteam gevormd dat gemeenten die daarom verzoeken, bijstaat bij een eigen gemeentelijk ontslakkingsproject. De eerste acht pilotgemeenten zijn van start gegaan rond de zomer 2013. De tweede tranche van acht gemeenten is gedeeltelijk eind 2013 van start gegaan (rest volgt begin 2014) en inmiddels wordt gewerkt aan de derde tranche van acht gemeenten. Na het congres over Ontslakken van 18 december in Ede bleek er ook voor die tranche voldoende belangstelling (zie eind van deze notitie). Voor de gemeenten van tweede en derde tranche geldt dat per gemeente een bijdrage van ca. € 4000,- wordt gevraagd voor begeleiding van de pilot. Dat is ongeveer een derde van de kosten. Het overige deel wordt bekostigd door de bouwsector en de rijksoverheid samen.

Een gemeente die zich aanmeldt bij het expertteam, gaat samen met het team op zoek naar een geschikte pilot in de gemeente waar “ontslakt” kan worden gewerkt. Meestal wordt een locatie aangewezen waarbij wordt afgesproken om niet te werken met vooraf vastgestelde regels (bestemmingsplan, parkeerregels etc.). Onder het motto “andersom werken” wordt bezien of er voor het gebied een (betrouwbare) initiatiefnemer is die een plan heeft dat een zinvolle bijdrage voor de gemeente zou zijn. Is dat het geval, dan tracht een kopgroep uit de gemeente samen met het expertteam het initiatief te begeleiden van idee tot bouw(vergunning), waarbij zo nodig regels ter discussie worden gesteld, omzeild of oplossingsgericht geïnterpreteerd. Het expertteam komt ca. 5 à 6 keer met de gemeentelijke kopgroep bijeen om de pilot steeds een stap verder te helpen. Vaak ook is er een ontmoeting van het expertteam met het college van B&W en of raads(commissie). Desgewenst zijn de twee hoogleraren die deel uitmaken van het Actieteam (prof. Friso de Zeeuw en prof. Sandra Schruijer, organisatie veranderingsdeskundige) één of enkele malen beschikbaar voor verdieping, reflectie of “vreemde ogen”. De werkwijze van de pilot kan een “best practice” zijn voor andere projecten in de gemeente. Om die reden wordt ook gezorgd voor uitwisseling tussen de pilotgemeenten.

Naast de aanwijzing van een gebied, zet de kopgroep een inventarisatie op gang van alle gemeentelijke beleidsnota’s over het fysieke domein waarin regels zijn geformuleerd m.b.t. bouwen/gebiedsontwikkeling. In sommige gemeenten blijkt het aantal nota’s op te lopen tot meer dan 100. Meestal betreft het sectoraal opgezette documenten waarin veel goedbedoeld beleid is geformuleerd die echter bij elkaar genomen, veel belemmeringen vormen voor gebiedsontwikkeling. De inventarisatie wordt vaak gevolgd door een opschoningsactie.

De ervaringen met Ontslakken zijn terug te vinden op www.gebiedsontwikkeling.nu en www.actieagendabouw.nl (zoekwoord: ontslakken).

Deelnemende gemeenten (lopende) 1e tranche van acht pilots:
1. Delft
2. Leiden
3. Breda
4. Woerden
5. Schagen
6. Maassluis
7. Tilburg
8. Ede

Deelnemende gemeenten 2e tranche van zeven pilots (gestart eind 2013):
1. Hoorn
2. Amersfoort
3. Amsterdam Nieuw-West
4. Katwijk
5. Heemskerk
6. Schiedam
7. Zwolle

Deelnemende gemeenten 3e tranche van 10 pilots (gestart 2014):
1. Kampen
2. Barneveld
3. Amstelveen
4. Bunnik
5. Oud Beijerland
6. Westland
7. Zoetermeer
8. Nieuwegein
9. Utrechtse Heuvelrug
10. Dordrecht

Daarnaast heeft de provincie Utrecht (vooralsnog ambtelijk) aangemeld met de mededeling dat men gemeenten gelegen in de provincie Utrecht zal bijstaan.


Cover: ‘2013.04.11_Ontslakken_180’


Portret - Jos Feijtel

Door Jos Feijtel

Adviseur versnelling woningbouw


Meest recent

Dit was de week van het denken in en zoeken naar de mogelijkheden door Gebiedsontwikkeling.nu (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Dit was de week van het denken in en zoeken naar de mogelijkheden

Deze week denken wij in mogelijkheden. Kan ‘Bouwen door de Buurt’ buiten Almere navolging krijgen, wat kunnen wij van Zweden leren over fabrieksmatig bouwen en wat kan er wél bij gebiedstransformaties als er voldoende vertrouwen in elkaar is?

Weekoverzicht

13 mei 2026

Massastudie Gemberpad door Woningbouwatelier gemeente Almere (bron: Woningbouwatelier gemeente Almere)

Bouwen door de Buurt, de woningcorporaties zien er brood in

De woningen van het project ‘Bouwen door de Buurt’ worden dit jaar opgeleverd. Een mooi moment om te onderzoeken of er ook buiten de polderstad kansen liggen door deze aanpak. Maar dan voor specifiek voor woningcorporaties en hun huurders.

Uitgelicht
Analyse

13 mei 2026

Plaatsing van een modulair huis door Viacheslav Nikolaenko (bron: Shuttterstock)

In Zweden is fabrieksmatige woningbouw allang opgeschaald

Fabrieksmatig bouwen moet ook in de VS het antwoord op de woningcrisis zijn. Nieuw onderzoek laat zien welke lessen de Amerikanen kunnen trekken uit hét gidsland voor deze vorm van bouwen: Zweden. Voor Nederland zijn de lessen minstens zo relevant.

Onderzoek

12 mei 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op