Overheid belang bij zelfstandige corporaties

Verkiezingen – verkopen om te kunnen investeren – groot en toch dichtbij de huurder – huurbeleid PvdA en CDA – dankzij schulden zelfstandig blijven

Minder rente aftrekken

Als we straks nog aan het nagenieten zijn van de zomervakantie, gaan we ons opmaken voor de verkiezingen voor de Tweede Kamer. Wat hebben de politieke partijen op het terrein van het wonen te bieden? Eerder noemde ik het creatieve voorstel van de ChristenUnie om het mogelijk te maken om een deel van onze pensioenpremie in te zetten voor het aflossen van de schuld op de eigen woning. Als ik de programma’s lees, is duidelijk dat de beperking van de hypotheekrenteaftrek een gelopen race is. Alle partijen, op de VVD en de PVV na, zijn voorstander van het bevorderen van het aflossen en voor minder aftrek van hypotheekrente. De VVD klinkt op dit punt minder stoer dan in vorige programma’s: ‘de VVD wil de hypotheekrenteaftrek behouden’. Als zelfs coryfee Gerrit Zalm deze week in het AD pleit voor het beperken van de aftrek voor iedereen, is het voor mij een uitgemaakte zaak: meer aflossen en minder aftrekken wordt het devies van een nieuw kabinet.

Langs klassieke lijnen

De vraag of er meer of minder huurwoningen moeten worden gebouwd, loopt langs politiek klassieke lijnen. De VVD en D66 willen minder sociale huurwoningen. De PvdA en de SP juist meer. De VVD wil dat corporaties de helft van hun bezit verkopen. Over het kooprecht, dat in het vorige programma prominent aanwezig was, valt niets te lezen. De SP echter pleit juist voor minder verkoop. Meer nieuwe woningen bouwen is moeilijk te rijmen met het verminderen van het aantal huurwoningen dat mag worden verkocht. Even dachten we dat Vestia kon toveren door niet of nauwelijks woningen te verkopen en toch flink te investeren. We zijn van een ijskoude kermis thuisgekomen. Investerende corporaties kunnen niet zonder de inkomsten uit verkoop van huurwoningen.

Positie corporaties

Ik vind het opvallend dat in verschillende programma´s Vestia als afschrikwekkend voorbeeld bij naam wordt genoemd. De meeste politieke partijen willen dat corporaties weer terug naar de kern gaan. De PvdA stelt zelfs voor om grote corporaties op te splitsen. Bij grote corporaties is volgens deze partij de afstand tot de huurders het grootst. Dit is baarlijke nonsens. De overdrachtelijke afstand tot de huurders is vooral afhankelijk van de manier waarop het werk is georganiseerd. De Alliantie kent vier regiobedrijven die met gezag in de eigen regio opereren en dichtbij onze huurders staan. Het opsplitsen van de Alliantie biedt de huurders geen enkel voordeel. Integendeel.

Meer marktconform huurbeleid

Bijna alle partijen pleiten voor een meer marktconform huurbeleid. Ik vind het opvallend dat CDA en PvdA op dit punt dicht bij elkaar staan. De PvdA vindt dat het scheefwonen met hogere huren moet worden aangepakt. Om daar snel aan toe te voegen dat bij achteruitgang van het inkomen van de scheefwoner, de huur weer moet dalen. De CDA is op dit punt erg uitgesproken. Ik citeer: ´Zij (corporaties) krijgen meer ruimte om huurprijzen vast te stellen op basis van de werkelijke huurwaarde van de woningen. Mits zij gezinnen met een laag inkomen dan ook een korting geven.’ Bij het huurbeleid dat het CDA en de PvdA voorstaan voel ik me zeer thuis.

Corporaties publiek domein?

Door de schandalen van de afgelopen tijd, is de vraag of corporaties weer in het publieke domein worden getrokken een logische. Ik weet zeker dat dit niet zal gebeuren. Het staat namelijk haaks op het belang van de rijksoverheid. Niet alleen omdat subsidies dan weer opnieuw moeten worden uitgevonden, maar vooral omdat dan de miljarden aan schulden die de gezamenlijke corporaties hebben op het conto van de rijksoverheid worden geschreven. Corporaties hebben in totaal voor € 90 miljard geleend. De schuld van het Rijk bedraagt dit jaar € 407 miljard. Als corporaties weer onderdeel van de overheid worden, moeten deze schulden bij elkaar worden opgeteld. De huidige staatsschuld bedraagt 65% van het bruto binnenlands product. Met de schuld van de corporaties erbij loopt dit op naar 80%. Hier kan de Staat der Nederlanden in Europa niet mee aankomen.