PBL: bouw huizen aan het stadspark, dat is goed voor het groen én de stad

Een nieuwe woonwijk met 630 woningen aan de Rotterdamse Parkhaven. Erg goed nieuws, zeggen voorstanders. Zij zien het plan als een mooie impuls om het woningtekort in de stad tegen te gaan. VVD-raadslid Diederik van Dommelen was, nadat het plan in februari groen licht kreeg, zelfs ‘blij en trots’. “Een heel mooie impuls, die zorgt voor betere verbindingen. Er ontstaat hier een prachtig stedelijk gebied.” Tegenstanders zien het heel anders, vooral vanwege de uiteindelijke locatie van de woningen. De acht woontorens staan namelijk aan de rand van het Park, het Rotterdamse stadspark waar ook de Euromast in staat. De nieuwe wijk krijgt veel kritiek omdat het groen en het zicht op diezelfde Euromast worden aangetast.

Gemiste kans

Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) ziet dat echter anders. Volgens het PBL zijn woningbouwplannen als die in de Rotterdamse Parkhaven het ideale voorbeeld van hoe gebiedsontwikkelaars de randen van Nederlandse stadsparken optimaal kunnen gebruiken. In de publicatie Onderbenutte parkranden bieden kansen (pdf), die vorige maand verscheen, concluderen zij dat dat 43 procent van de parkranden in Nederland niet grenst aan woningen of voorzieningen, maar aan een bedrijventerrein of onbebouwd terrein.

En dat is volgens het PBL een gemiste kans. “Het bebouwen van deze randen levert niet alleen tienduizenden extra woningen in de stad op, maar deze woningen hebben ook een hoge economische én maatschappelijke waarde.” Dat komt, zeggen de onderzoekers, omdat een gebouw dat aan een park grenst meer waard is dan een vergelijkbaar huis dat niet aan een park grenst en drie straten verderop is gelegen. En de aanwezigheid van woningen rondom een park maakt het groen sociaal veiliger en dus maatschappelijk waardevoller.

15 procent onbebouwd

Uit de analyses van het PBL blijkt dat Amsterdam van de veertig grote gemeenten (G40) de stad is met het laagste aandeel (48 procent) bebouwde parkrand. Daar grenzen veel parken aan hoofdwegen en water. Het Sarphatipark is een van de uitzonderingen in de stad. Den Haag heeft van de vier grote steden met 67 procent het hoogste aandeel bebouwde parkrand. Koploper van de G40-ranglijst is Apeldoorn met 78 procent. Van ruim zes op de tien Nederlandse stadsparken wordt meer dan de helft van de parkrand benut door de aanwezigheid van woningen of voorzieningen. Maar ruim 15 procent van de parken grenst nergens aan stedelijke bebouwing.

Uit de cijfers van het PBL komt dus naar voren dat de potentie van bijna de helft van de parkranden niet wordt benut voor stedelijke bebouwing. Maar dat is niet erg concluderen de onderzoekers. Zeker omdat de plannen om parkranden te bebouwen, zoals in het Rotterdamse voorbeeld, nogal eens stuiten op weerstand. Volgens de tegenstander gaat de parkrandbebouwing ten koste van het park zelf. “Maar als naast het park gebouwd wordt, is dit niet het geval. Uiteraard is niet iedere onbebouwde parkrand geschikt om te bouwen, maar een onderzoek naar de onbenutte parken die potentie bieden voor verdere stedelijke ontwikkeling gaat helpen om de woningbouwopgave binnenstedelijk en met hoge landschappelijke kwaliteit op te pakken.”