Platteland wordt steeds afhankelijker van de auto - en dus neemt hun aantal toe

In het onderzoek Het wijdverbreide autobezit in Nederland kijkt het KiM, een zelfstandig instituut binnen het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, hoe het autobezit zich de afgelopen jaren in Nederland heeft ontwikkeld (zie kader). Wat daarbij het meest opvalt, is dat autobezit in Nederland steeds vaker wordt bepaald door de plek waar iemand woont.

Groeiende afhankelijkheid

“Terwijl het particulier autobezit per inwoner in de centrum-stedelijke gebieden daalde in het afgelopen decennium, steeg het autobezit in de meer landelijke gebieden duidelijk”, schrijven de onderzoekers. Amsterdam heeft bijvoorbeeld het laagste autobezit van Nederland, met 2 huishoudens hebben gemiddeld 1 auto. In Staphorst is het aantal autoeigenaren het hoogst, met 3 auto’s voor elke 2 huishoudens.

Deze cijfers zijn het gevolg van de groeiende afhankelijkheid van de auto in de regio. Omdat de afstanden tot voorzieningen, werk en het sociale netwerk in de landelijke gebieden steeds groter worden, groeit de afhankelijkheid van de auto mee die de inwoners van deze regio’s ervaren. In de Nederlandse krimpregio’s vindt deze groei nog harder plaats.

Dat proces wordt versterkt doordat het ov steeds minder vaak een goed alternatief biedt, stellen de onderzoekers. De stad biedt volgens de onderzoekers wél de mogelijkheden voor een autovrij bestaan. Bovendien leent zij zich minder goed voor de auto vanwege de schaarse ruimte, het drukke verkeer en de hoge (parkeer)kosten.

In de meest stedelijke gebieden van Nederland zegt 36 procent van de respondenten steeds meer afhankelijk te zijn van de auto, terwijl dit aandeel in de meest landelijke gebieden bijna tweemaal zo groot is, namelijk 64 procent. De afgelopen jaren zijn in deze regio’s veel voorzieningen als ziekenhuizen, supermarkten en bibliotheken verdwenen, waardoor de afstanden groter zijn geworden. In totaal is 1 op de 3 respondenten uit het onderzoek het eens met de stelling 'autobezit is geen vrije keuze, maar (bittere) noodzaak'.

Aaneenschakeling van parkeerplaatsen

Ondanks dat Nederland per inwoner meer auto’s heeft dan bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk (zie kader), betekent het niet dat de afhankelijkheid van de auto daar minder is. Onderzoekers ontdekten eerder al dat in Engelend bewoners van nieuwbouwwijken niet zonder auto kunnen omdat de gebiedsontwikkeling ze daartoe dwingt. Opvallend is dat de duurzaamheid van de mobiliteit in deze wijken de laatste jaren alleen maar is verslechterd.

Winkels en andere voorzieningen zijn verplaatst naar de buitenkant van de wijken en aangesloten op het wegennet, waardoor de auto nog dominanter aanwezig is in het straatbeeld. Deze “aaneenschakeling van parkeerplaatsen” zorgt er volgens de onderzoekers ook voor dat er geen gemeenschap ontstaat en nieuwe bewoners of bewoners zonder auto geïsoleerd kunnen raken.