platform voor kennis, nieuws en opinie
Zoeken
platform voor kennis, nieuws en opinie

Platteland wordt steeds afhankelijker van de auto - en dus neemt hun aantal toe

Platteland wordt steeds afhankelijker van de auto - en dus neemt hun aantal toe

Rijtjeshuizen in Leeuwarden

Autobezit wordt in Nederland steeds vaker bepaald door de plek waar iemand woont. Dat blijkt uit onderzoek van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM). Terwijl het autobezit in de stad het afgelopen decennium daalde, steeg het aantal auto’s in het landelijke gebieden duidelijk.

In het onderzoek Het wijdverbreide autobezit in Nederland kijkt het KiM, een zelfstandig instituut binnen het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, hoe het autobezit zich de afgelopen jaren in Nederland heeft ontwikkeld (zie kader). Wat daarbij het meest opvalt, is dat autobezit in Nederland steeds vaker wordt bepaald door de plek waar iemand woont.

Groeiende afhankelijkheid

“Terwijl het particulier autobezit per inwoner in de centrum-stedelijke gebieden daalde in het afgelopen decennium, steeg het autobezit in de meer landelijke gebieden duidelijk”, schrijven de onderzoekers. Amsterdam heeft bijvoorbeeld het laagste autobezit van Nederland, met 2 huishoudens hebben gemiddeld 1 auto. In Staphorst is het aantal autoeigenaren het hoogst, met 3 auto’s voor elke 2 huishoudens.

Deze cijfers zijn het gevolg van de groeiende afhankelijkheid van de auto in de regio. Omdat de afstanden tot voorzieningen, werk en het sociale netwerk in de landelijke gebieden steeds groter worden, groeit de afhankelijkheid van de auto mee die de inwoners van deze regio’s ervaren. In de Nederlandse krimpregio’s vindt deze groei nog harder plaats.

1 op de 3 respondenten is het eens met de stelling 'autobezit is geen vrije keuze, maar (bittere) noodzaak'

Dat proces wordt versterkt doordat het ov steeds minder vaak een goed alternatief biedt, stellen de onderzoekers. De stad biedt volgens de onderzoekers wél de mogelijkheden voor een autovrij bestaan. Bovendien leent zij zich minder goed voor de auto vanwege de schaarse ruimte, het drukke verkeer en de hoge (parkeer)kosten.

In de meest stedelijke gebieden van Nederland zegt 36 procent van de respondenten steeds meer afhankelijk te zijn van de auto, terwijl dit aandeel in de meest landelijke gebieden bijna tweemaal zo groot is, namelijk 64 procent. De afgelopen jaren zijn in deze regio’s veel voorzieningen als ziekenhuizen, supermarkten en bibliotheken verdwenen, waardoor de afstanden groter zijn geworden. In totaal is 1 op de 3 respondenten uit het onderzoek het eens met de stelling 'autobezit is geen vrije keuze, maar (bittere) noodzaak'.

Aaneenschakeling van parkeerplaatsen

Ondanks dat Nederland per inwoner meer auto’s heeft dan bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk (zie kader), betekent het niet dat de afhankelijkheid van de auto daar minder is. Onderzoekers ontdekten eerder al dat in Engelend bewoners van nieuwbouwwijken niet zonder auto kunnen omdat de gebiedsontwikkeling ze daartoe dwingt. Opvallend is dat de duurzaamheid van de mobiliteit in deze wijken de laatste jaren alleen maar is verslechterd.

Winkels en andere voorzieningen zijn verplaatst naar de buitenkant van de wijken en aangesloten op het wegennet, waardoor de auto nog dominanter aanwezig is in het straatbeeld. Deze “aaneenschakeling van parkeerplaatsen” zorgt er volgens de onderzoekers ook voor dat er geen gemeenschap ontstaat en nieuwe bewoners of bewoners zonder auto geïsoleerd kunnen raken.

Nederlands autobezit blijft maar groeien

Tot 2006 waren er in Nederland meer huishoudens dan personenauto’s, blijkt uit cijfers van het CBS die in het KIM-onderzoek zijn gebruikt. Afgelopen jaar telde Nederland, op een totaal van ongeveer 8 miljoen huishoudens, ongeveer 8,5 miljoen personenauto’s. 74 procent van de Nederlandse huishoudens had vorig jaar minimaal 1 auto. Volgens de meest recente verwachtingen is in 2030 het aantal auto’s toegenomen tot ongeveer 9,5 miljoen.

Sinds 1990 is het autobezit in Nederland gestegen van 0,8 naar bijna 1,1 auto per huishouden. Die stijging is in vergelijking met andere Europese landen fors. Nederland heeft per inwoner inmiddels meer auto’s dan Frankrijk, Zweden en het VK, maar iets minder dan België en Duitsland. Berekend per vierkante kilometer landoppervlakte zijn er volgens het onderzoek geen buurlanden die ons evenaren. Binnen de EU heeft alleen het eiland Malta een hogere ruimtelijke autodichtheid.

Lees het volledige onderzoek op de website van het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid.

Cover: 'Rijtjeshuizen in Leeuwarden' door Fortgens Photography (bron: Shutterstock)

Auteur

Jasper Monster
Jasper Monster

Freelance Journalist en webredacteur Gebiedsontwikkeling.nu

Bekijk alle artikelen