“Municipal Offices and Train Station, Delft”(CC BY-4.0) by M8scho door M8scho (bron: Wikimedia commons)

Procedure ‘Ontslakken’ bij gemeenten

19 december 2013

3 minuten

Nieuws Het actieteam heeft besloten om het niet te laten bij het schrijven van een brochure. Er is een expertteam gevormd dat gemeenten die daarom verzoeken, bijstaat bij een eigen gemeentelijk ontslakkingsproject. De eerste acht pilotgemeenten zijn van start gegaan rond de zomer 2013. De tweede tranche van acht gemeenten is gedeeltelijk eind 2013 van start gegaan (rest volgt begin 2014) en inmiddels wordt gewerkt aan de derde tranche van acht gemeenten. Na het congres over Ontslakken van 18 december in Ede ziet het er naar uit dat ook voor die tranche voldoende belangstelling is. (zie eind van deze notitie) Voor de gemeenten van tweede en derde tranche geldt dat per gemeente een bijdrage van ca. € 4000,- wordt gevraagd voor begeleiding van de pilot. Dat is ongeveer een derde van de kosten. Het overige deel wordt bekostigd door de bouwsector en de rijksoverheid samen.

Een gemeente die zich aanmeldt bij het expertteam, gaat samen met het team op zoek naar een geschikte pilot in de gemeente waar “ontslakt” kan worden gewerkt. Meestal wordt een locatie aangewezen waarbij wordt afgesproken om niet te werken met vooraf vastgestelde regels (bestemmingsplan, parkeerregels etc.). Onder het motto “andersom werken” wordt bezien of er voor het gebied een (betrouwbare) initiatiefnemer is die een plan heeft dat een zinvolle bijdrage voor de gemeente zou zijn. Is dat het geval, dan tracht een kopgroep uit de gemeente samen met het expertteam het initiatief te begeleiden van idee tot bouw(vergunning), waarbij zo nodig regels ter discussie worden gesteld, omzeild of oplossingsgericht geïnterpreteerd. Het expertteam komt ca. 5 à 6 keer met de gemeentelijke kopgroep bijeen om de pilot steeds een stap verder te helpen. Vaak ook is er een ontmoeting van het expertteam met het college van BenW en of raads(commissie). Desgewenst zijn de twee hoogleraren die deel uitmaken van het Actieteam (prof. Friso de Zeeuw en prof. Sandra Schruijer, organisatie veranderingsdeskundige) één of enkele malen beschikbaar voor verdieping, reflexie of “vreemde ogen”. De werkwijze van de pilot kan een “best practice” zijn voor andere projecten in de gemeente. Om die reden wordt ook gezorgd voor uitwisseling tussen de pilotgemeenten.

Naast de aanwijzing van een gebied, zet de kopgroep een inventarisatie op gang van alle gemeentelijke beleidsnota’s over het fysieke domein waarin regels zijn geformuleerd m.b.t. bouwen/gebiedsontwikkeling. In sommige gemeenten blijkt het aantal nota’s op te lopen tot meer dan 100. Meestal betreft het sectoraal opgezette documenten waarin veel goedbedoeld beleid is geformuleerd die echter bij elkaar genomen, veel belemmeringen vormen voor gebiedsontwikkeling. De inventarisatie wordt vaak gevolgd door een opschoningsactie.

De ervaringen met Ontslakken zijn terug te vinden op www.actieagendabouw.nl en www.gebiedsontwikkeling.nu.

De eerste acht pilotgemeenten zijn van start gegaan rond de zomer 2013. De tweede tranche van acht gemeenten is gedeeltelijk eind 2013 van start gegaan (rest volgt begin 2014) en inmiddels wordt gewerkt aan de derde tranche van acht gemeenten.

Deelnemende gemeenten 1e tranche van acht pilots:
1. Delft
2. Leiden
3. Breda
4. Woerden
5. Schagen
6. Maassluis
7. Tilburg
8. Ede

Deelnemende gemeenten 2e trache van acht pilots:
1. Hoorn
2. Amersfoort
3. Amsterdam Nieuw-West
4. Zwolle
5. Katwijk
6. Heemskerk
7. Westland (nog niet helemaal zeker)
8. Hollands Kroon (nog niet helemaal zeker)

Aanmeldingen na het congres voor de 3e tranche:
1. Kampen
2. Barneveld
3. Amstelveen
4. Bunnik
5. Oud Beijerland
6. Zoetermeer
7. Nieuwegein (verzoek om contact)
8. Gem regeling Bleizo (idem)

Daarnaast heeft de provincie Utrecht (vooralsnog ambtelijk) aangemeld met de mededeling dat men een tweede provincie wil zoeken om ervaringen te kunnen delen.

Zie ook:


Cover: ‘“Municipal Offices and Train Station, Delft”(CC BY-4.0) by M8scho’ door M8scho (bron: Wikimedia commons) onder CC BY-SA 4.0, uitsnede van origineel


Portret - Jos Feijtel

Door Jos Feijtel

Adviseur versnelling woningbouw


Meest recent

Verticale groene appartementen in Milaan door R.M. Nunes (bron: Shutterstock)

Stop met compenseren, begin met ontwerpen

BPD-Gebiedseconoom Jeroen de Jong wijst op een hardnekkige reflex in het vak van gebiedsontwikkeling. We ontwerpen eerst een plan, rekenen het rond, en gaan daarna op zoek naar manieren om de schade te beperken. Is dat de goede volgorde?

Opinie

22 mei 2026

Weekoverzicht donderdag 21 mei 2026 door Gebiedsontwikkeling.nu (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Dit was de week van de leidraad

Deze week – waarin de SKG officieel 20 jaar bestond – ging het om datgene waar we ons handelen door laten leiden. Is dat het wenkend perspectief van een compleet nieuwe stad in de polder of helpt het erfgoed ons juist op de goede weg?

Weekoverzicht

21 mei 2026

Een man met ambitie door PeopleImages (bron: Shutterstock)

Een ode aan inefficiëntie in gebiedsontwikkeling

Bij de aanpak van complexe gebiedsontwikkelingen speelt het streven naar efficiëntie vaak een dominante rol. Maar leidt dat ook tot de beste resultaten? Edwin Greuter bepleit meer ruimte voor vertraging, omwegen en zelfs ogenschijnlijke verspilling.

Opinie

21 mei 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op