Provincies worstelen steeds vaker met zonnevelden en energie-cowboys

Vooral in de provincies met veel groene ruimte én lage grondprijzen is de discussie rondom de zonnevelden op natuur- en landbouwgrond een heet hangijzer. Landschapsvervuiling en het verdwijnen van kansrijke landbouwgrond zijn de belangrijkste argumenten om een stokje te steken voor de zonneweides.   

De provincie Drenthe is de laatste provincie die het realiseren van zon op land een halt heeft toegeroepen. In de hele provincie mag tot 2030 alleen nog de reeds geplande 600 hectare aan zonnepanelen op de grond komen. Doel van dit besluit is om de investeerders te dwingen de overige panelen op daken te leggen, zodat het landschap niet wordt beïnvloed. Volgens Provinciale Staten is deze maatregel nodig omdat investeerders vanwege de veel lagere kosten de panelen veel liever op het land leggen. Daarnaast is het veel moeilijker om een veld op daken aan te leggen. Gedeputeerde Henk Brink (Ruimtelijke Ordening, VVD) hoopt dan ook op deze manier te voorkomen dat Drenthe wordt ‘opgekocht door energie-cowboys’.

Van grond naar dak

De vraag waar toekomstige zonnevelden moeten worden aangelegd, wordt met het opstellen van de Regionale Energiestrategie (RES) steeds actueler. Doel is dat op 1 juli 2021 elke regio een door Provinciale Staten, gemeenteraden en waterschappen vastgestelde RES heeft. In alle regio’s wordt nu dus meer dan ooit gesproken over dit soort energievraagstukken en de inpassing daarvan in het landschap. Maar net als Drenthe wil niet iedere provincie wachten tot medio volgend jaar.

Friesland besloot in juni als eerste over te gaan tot een tijdelijk verbod van nieuwe zonneparken op landbouwgrond. In een zogeheten Zonneladder gaat de provincie nu een prioriteitsvolgorde opnemen wat betreft de aanleg van zonnepanelen, vooruitlopend op het invoeren van de RES. Elke nieuwe aanvraag gaat in de toekomst beoordeeld worden aan de hand van deze ladder. Friesland hoopt zo in de (nabije) toekomst de panelen massaal van de grond naar het dak te kunnen verplaatsen.

Overbodig

De inspanningen van de Provinciale Staten in Friesland zijn niet alleen een inspiratie voor partijen in Drenthe. Ook in Overijssel, Brabant en Gelderland wordt er door verschillende fracties in de Provinciale Staten gesproken over het verbod van de aanleg van zonnevelden op (landbouw)grond en zijn er vragen gesteld door de partijen. Maar waar in de noordelijke provincies de knoop wel is doorgehakt, aarzelt dit drietal nog. 

Zo geeft Gedeputeerde Staten in Gelderland aan dat de invoering van een Zonneladder pas met het opstellen van de RES ter sprake komt. Tot die tijd wordt er ‘niet gemonitord op de toepassing van een voorkeursvolgorde voor zonne-energie.’ In Overijssel en Brabant zegt het dagelijks bestuur van de provincie ook dat ingrijpen voor nu nog niet nodig is. In de provincies is de Omgevingsvisie volgens Gedeputeerde Staten al toereikend en zijn extra maatregelen overbodig.

Cover: Photo by Andreas Gücklhorn on Unsplash