Geld en bouwplaats door Gebiedsontwikkeling.nu (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)

Realisme en nieuwe alternatieven voor grondbeleid

9 december 2011

2 minuten

Nieuws Dat grondexploitaties bepaald niet meer de pijler onder de gemeentelijke begrotingen zijn, begint inmiddels wel door te dringen. Toch zijn de cijfers iedere keer weer alarmerend. Onderzoek van Deloitte uit het najaar van 2011 wees uit dat de tekorten van alle gemeenten samen in 2010 kunnen oplopen tot 2,4 miljard en in dit jaar zelfs tot 2,9 miljard. In 2010 zijn gemeenten voor het eerst begonnen om de verliezen van de grondbedrijven in de begrotingen te verdisconteren, zij het met ‘slechts’ € 760 miljoen. Deloitte verwacht dat zeker 35 gemeenten niet in staat zullen zijn de te verwachten directe en indirecte verliezen van het grondbedrijf op te vangen uit de reservemiddelen. Daarmee zijn het potentiële kandidaten voor een artikel 12-status.

Trend: realisme

Het nieuwe realisme en de gemaakte start met afboeken zijn positief, vindt Friso de Zeeuw. Hij verwacht dat de verliezen bij gemeenten die de feiten niet onder ogen durven zien, hoger zullen oplopen dan bij gemeenten die nu door de pijn heen gaan. Gebiedsontwikkelingen zijn geen melkkoeien meer en grondbedrijven geen flappentap meer voor de gemeentelijke begroting: dat is op zich een gezonde correctie, meent De Zeeuw.

Veel gemeenten worstelen met de vraag hoe het dan wél moet. Juist gemeenten met een actief grondbeleid zijn nu de klos. Een meer terughoudend grondbeleid zal in veel gevallen beter op z’n plaats zijn, stelt hoogleraar Vastgoed- en Locatieontwikkeling Erwin van der Krabben. Hij pleit voor een organisch groeimodel waarin binnen hoofdlijnen kleinere initiatieven vanuit de markt leidend zijn in de invulling. Een ander alternatief is binnenstedelijke herverkaveling met zittende eigenaren, daarvoor is wetgeving dringend gewenst. In alle gevallen zullen in ieder geval zowel de traditionele ontwikkelaars als de gemeentelijke grondbedrijven hun bestaansrecht opnieuw moeten uitvinden.


Cover: ‘Geld en bouwplaats’ (bron: Gebiedsontwikkeling.nu)


Portret - Anne Luijten

Door Anne Luijten

Voormalig hoofdredacteur van Gebiedsontwikkeling.nu


Meest recent

Nieuwbouw woonwijk westergouwe in Gouda, Nederland door Drew McArthur (bron: shutterstock)

De winkel openhouden tijdens de verbouwing: gebiedsontwikkeling in een omgevingsplan in opbouw

Hoe geef je een gebiedsontwikkeling een plek in een plan dat nog in de steigers staat, zonder dat je nu keuzen maakt in de opbouw van het plan die je later beperken? De VNG ontwikkelde een aanpak vanuit drie keuzen.

Analyse

17 november 2026

Annius Hoornstra Column Cover door Esther Dijkstra (bron: Illustratie Esther Dijkstra, bewerkte foto Patrick van den Hurk)

Volhardend of adaptief

Een toepasselijk thema voor een column op de dag van de presentatie van de Nota Ruimte: water en bodem. Annius Hoornstra geeft zijn visie op een recente CRA-studie, die de relatie opzoekt met de ontwikkeling van woningbouw.

Opinie

16 november 2026

Landmark luchtbruggen door Maarten Zeehandelaar (bron: Shutterstock)

De nieuwe Nota Ruimte kiest te weinig om als vliegwiel te kunnen dienen

De Nota Ruimte markeert de terugkeer van het Rijk in de ruimtelijke ordening. Onze ‘nationale omgevingsvisie’ toont vooral hoe verknoopt tal van ambities zijn. Voor de zo gewenste regie van het Rijk moet er nog wel wat gebeuren.

Uitgelicht
Analyse

16 november 2026

Uw gastbijdrage op GO.nu: Over gastbijdragen

Uw gastbijdrage op GO.nu

Wij staan open voor bijdragen uit wetenschap en praktijk. Wij moedigen auteurs aan hun kennis en ervaring te delen.

Over gastbijdragen
Uw project toevoegen: Ga naar de GO-Projectenkaart

Uw project toevoegen

Wilt u graag een gebiedsontwikkeling toevoegen aan de GO-projectenkaart? Vul dan via onderstaande link het formulier in.

Ga naar de GO-Projectenkaart
Uw organisatie bij de SKG: Ga naar de SKG-website

Uw organisatie bij de SKG

Uw organisatie aansluiten op het netwerk van de Stichting Kennis Gebiedsontwikkeling? Neem dan contact op.

Ga naar de SKG-website
Uw bijeenkomst in de agenda: Neem contact op

Uw bijeenkomst in de agenda

U kunt uw gebiedsontwikkeling-gerelateerde evenement aankondigen via onze agenda door contact op te nemen met de redactie.

Neem contact op